الهام در علوم قرآنی

این مدخل زیرشاخهٔ بحث الهام است. الهام از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: الهام در لغت - الهام در قرآن - الهام در علوم قرآنی - الهام در حدیث - الهام در کلام اسلامی - الهام در اخلاق اسلامی - الهام در عرفان اسلامی - الهام در معارف دعا و زیارات - الهام در معارف و سیره سجادی - الهام در معارف و سیره رضوی - پرسش مرتبط ندارد

مقدمه

الهام" در لغت به معنای بلعیدن، نوشیدن، اعلام و در دل افکندن چیزی است.

راغب می‌گوید: الهام، القای چیزی از جانب خداوند در قلب است؛ مانند سخن حضرت رسول (ص): « رُوحَ اَلْأَمِينِ نَفَثَ فِي رُوعِي»

الهام در اصطلاح، القای معنا در دل از طریق فیض و بدون اکتساب، و از گونه‌های وحی مباشری است و در آیاتی از قرآن کریم از آن یاد شده است؛ مانند:

1. ﴿وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى أَنْ أَرْضِعِيهِ﴾ که به الهام خودآگاه اشاره دارد؛
2. ﴿وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا﴾ که به الهام غریزی و ناخودآگاه اشاره می‌کند.

گفتنی است که الهام گاهی به معنای وحی و گاهی درباره مفهومی مقابل وحی که ممیزاتی ندارد به کار برده می‌شود .

منابع

1. فرهنگ‌نامه علوم قرآنی