اصحاب القریة

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.

اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

اصحاب القریة در قرآن | اصحاب القریة در حدیث | اصحاب القریة در کلام اسلامی

در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل اصحاب القریة (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

یکی از داستان‌هایی که در قرآن بدون ذکر مشخصات و اشاره به مکان و زمان آن آمده و جای شگفتی است، اصحاب القریه است؛ که هیچ اثری از آنان نمانده و برای پیامبر جنبه یادآوری دارد و برای مشرکان جنبه عبرت.

1. ﴿أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَكَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعْجِزَهُ مِنْ شَيْءٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ إِنَّهُ كَانَ عَلِيمًا قَدِيرًا * وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِمَا كَسَبُوا مَا تَرَكَ عَلَى ظَهْرِهَا مِنْ دَابَّةٍ وَلَكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِعِبَادِهِ بَصِيرًا﴾
2. ﴿وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ * إِذْ أَرْسَلْنَا إِلَيْهِمُ اثْنَيْنِ فَكَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَيْكُمْ مُرْسَلُونَ * قَالُوا مَا أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَا وَمَا أَنْزَلَ الرَّحْمَنُ مِنْ شَيْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَكْذِبُونَ * قَالُوا رَبُّنَا يَعْلَمُ إِنَّا إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ * وَمَا عَلَيْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ﴾.

نکات

• یادآوری سرنوشت اصحاب القریه که معلوم نیست آنان در کدام قریه و شهر زندگی می‌کرده و پیامبر آن مشخص نیست و هدف از قصه همانطور که در سورۀ «یس» آمده، یاد آوری و عبرت گرفتن است.
• گفته شده نام پیامبرانش صادق، مصدوق و شمعون، بوده و مردم مکه از این که آنان مانند خودشان انسان بوده، ابراز شگفتی می‌کرده‌اند. چنانکه در منطقه جغرافیایی جزیرة العرب، برخی احتمال داده که در اطراف مدینه بوده و نام رسولش «حبیب النجار» بوده، طبق آنچه از ابن عباس نقل شده و گوئی نزد آنان معروف بوده است: ﴿وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ﴾.
• نکته دیگر: روش تبلیغ در این قصه و بیان تکذیب مبلغین برای تحت تأثیر قرار دادن مخاطبان با شیوه مخصوص است که در این روش نکات زیر قابل توجه است:

1. خبر اصحاب قریه و این که پیامبران برا ی آنها فرستاده شد و پیامبران به آنها اعلام کردند که ما ازطرف خداوند رسالت داریم مطرح گردیده است ﴿وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ﴾.
2. تاکید برفرستاده شدن پیامبران به صورت یک جریان پیوسته وشیوه یک نواخت مخالفان که همه آنان این مسئله را مطرح می‌کردند که پیامبر باید از غیرجنس بشر باشند: ﴿إِذْ أَرْسَلْنَا إِلَيْهِمُ اثْنَيْنِ فَكَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَيْكُمْ مُرْسَلُونَ﴾.
3. بازتاب پاسخ اصحاب قریه و مطرح کردن این سخن و ذهنیت مخالفان دعوت که شما بشری مثل ما هستید و خداوند چیزی را نازل نکرده و شما دروغ می‌گوئید، جالب است: ﴿قَالُوا مَا أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَا وَمَا أَنْزَلَ الرَّحْمَنُ مِنْ شَيْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَكْذِبُونَ﴾.

• تاکید پیامبران براین که خداوندآگاه به رسالت آنها است و وظیفه‌ای جز ابلاغ پیام ندارند: ﴿قَالُوا رَبُّنَا يَعْلَمُ إِنَّا إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ * وَمَا عَلَيْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ﴾.

پرسش‌های وابسته

جستارهای وابسته

منابع

• فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱

پانویس

 با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید: