سبق در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{امامت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233)...» ایجاد کرد) |
(←منابع) |
||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
در مصداق {{متن قرآن|وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ}}<ref>« پیشآهنگان مهاجران و انصار » سوره توبه، آیه ۱۰۰.</ref>. میان [[مفسران]] [[اختلاف]] نظر است؛ عدهای آنها را مسلمانانی دانستهاند که به دو [[قبله]] [[نماز]] گذاردهاند یا مراد مسلمانانیاند که در [[بیعت رضوان]] ([[صلح حدیبیه]]) حضور داشتهاند یا [[رزمندگان]] [[جنگ بدر]] یا مراد [[اسلام]] آورندگان [[قبل از هجرت]] هستند. [[دلیل]] لفظی بر [[تعیین]] هیچ یک از این مصادیق در [[آیه شریفه]] وارد نشده است<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۳۷۲.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۳۳۱-۳۳۲.</ref> | در مصداق {{متن قرآن|وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ}}<ref>« پیشآهنگان مهاجران و انصار » سوره توبه، آیه ۱۰۰.</ref>. میان [[مفسران]] [[اختلاف]] نظر است؛ عدهای آنها را مسلمانانی دانستهاند که به دو [[قبله]] [[نماز]] گذاردهاند یا مراد مسلمانانیاند که در [[بیعت رضوان]] ([[صلح حدیبیه]]) حضور داشتهاند یا [[رزمندگان]] [[جنگ بدر]] یا مراد [[اسلام]] آورندگان [[قبل از هجرت]] هستند. [[دلیل]] لفظی بر [[تعیین]] هیچ یک از این مصادیق در [[آیه شریفه]] وارد نشده است<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۳۷۲.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۳۳۱-۳۳۲.</ref> | ||
==سبق در واژهنامه فقه سیاسی== | |||
[[سبق]]، یعنی مسابقه و رمایه به معنای [[تیراندازی]] است و در اصطلاح، [[سبق و رمایه]]، نوعی [[عقد]] و شرطبندی [[شرعی]] است که به منظور تمرین و ورزیده شدن [[مسلمانان]] برای [[مبارزه مسلحانه]]، میان اشخاص منعقد میگردید<ref>فقه الامام جعفر الصادق، ج۴، ص۲۳۴؛ شرح لمعه، کتاب السبق والرمایه، ج۴، ص۴۲۱؛ مسالک، ج۶، ص۶۹.</ref>؛ چنانکه [[پیامبر]]{{صل}} در مسابقۀ اسبدوانی<ref>بحارالانوار، ج۱۶، ص۱۲۷؛ کنز العمال، ج۴، ص۳۶۳-۳۶۱.</ref> و کشتی<ref>حیاة القلوب، ج۲، ص۱۲۹؛ وسایل الشیعه، ج۱۳، ص۳۴۵، کتاب السبق والرمایه، باب ۳، حدیث ۴-۱.</ref> با [[مسلمانان]] [[شرکت]] میکرد. | |||
بنابراین، [[هدف]] اصلی از [[سبق و رمایه]]، [[آمادگی]] [[دفاعی]]، [[آموزش]] عمومی و [[بسیج]] [[مسلمانان]] برای ساختن [[ارتش]] [[قوی]] [[اسلامی]] است. [[سبق و رمایه]]، از این جهت از اصول [[سیاست]] داخلی [[اسلام]] به شمار میآید که [[سیاست]] [[دفاعی]] [[اسلام]] به آن وابسته است. در [[فقه]] نیز کتاب مستقلی به همین نام تدوین شده است<ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژهنامه فقه سیاسی (کتاب)|واژهنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۲۱.</ref>. | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
* [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']] | * [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']] | ||
* [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژهنامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژهنامه فقه سیاسی''']] | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۳۴
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل سبق (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
پیش گامی و پیش قدمی در احراز فضیلت و شخصیت. اصل آن به معنای تقدیم و مقدّم بودن[۱]، پیش قدمی[۲].
﴿وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ﴾[۳].
قرآن کریم مؤمنان را به سبقتجویی و پیشگامی در خیرات امر میکند: ﴿فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ﴾[۴] و برای پیشگامان در فضایل و خیرات، امتیازات ویژه قرار داده است: ﴿وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولَئِكَ الْمُقَرَّبُونَ﴾[۵].
در مصداق ﴿وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ﴾[۶]. میان مفسران اختلاف نظر است؛ عدهای آنها را مسلمانانی دانستهاند که به دو قبله نماز گذاردهاند یا مراد مسلمانانیاند که در بیعت رضوان (صلح حدیبیه) حضور داشتهاند یا رزمندگان جنگ بدر یا مراد اسلام آورندگان قبل از هجرت هستند. دلیل لفظی بر تعیین هیچ یک از این مصادیق در آیه شریفه وارد نشده است[۷].[۸]
سبق در واژهنامه فقه سیاسی
سبق، یعنی مسابقه و رمایه به معنای تیراندازی است و در اصطلاح، سبق و رمایه، نوعی عقد و شرطبندی شرعی است که به منظور تمرین و ورزیده شدن مسلمانان برای مبارزه مسلحانه، میان اشخاص منعقد میگردید[۹]؛ چنانکه پیامبر(ص) در مسابقۀ اسبدوانی[۱۰] و کشتی[۱۱] با مسلمانان شرکت میکرد. بنابراین، هدف اصلی از سبق و رمایه، آمادگی دفاعی، آموزش عمومی و بسیج مسلمانان برای ساختن ارتش قوی اسلامی است. سبق و رمایه، از این جهت از اصول سیاست داخلی اسلام به شمار میآید که سیاست دفاعی اسلام به آن وابسته است. در فقه نیز کتاب مستقلی به همین نام تدوین شده است[۱۲].
منابع
نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم
فروتن، اباصلت، مرادی، علی اصغر، واژهنامه فقه سیاسی
پانویس
با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل میشوید:
- ↑ ابنفارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۱۲۹.
- ↑ خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۵، ص۸۵.
- ↑ « پیشآهنگان مهاجران و انصار » سوره توبه، آیه ۱۰۰.
- ↑ «در کارهای نیک از یکدیگر پیشی گیرید» سوره بقره، آیه ۱۴۸.
- ↑ «و (سوم) پیشتازان پیشتاز آنانند که نزدیکان (به خداوند) اند» سوره واقعه، آیه ۱۰-۱۱.
- ↑ « پیشآهنگان مهاجران و انصار » سوره توبه، آیه ۱۰۰.
- ↑ سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۳۷۲.
- ↑ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص: ۳۳۱-۳۳۲.
- ↑ فقه الامام جعفر الصادق، ج۴، ص۲۳۴؛ شرح لمعه، کتاب السبق والرمایه، ج۴، ص۴۲۱؛ مسالک، ج۶، ص۶۹.
- ↑ بحارالانوار، ج۱۶، ص۱۲۷؛ کنز العمال، ج۴، ص۳۶۳-۳۶۱.
- ↑ حیاة القلوب، ج۲، ص۱۲۹؛ وسایل الشیعه، ج۱۳، ص۳۴۵، کتاب السبق والرمایه، باب ۳، حدیث ۴-۱.
- ↑ فروتن، اباصلت، مرادی، علی اصغر، واژهنامه فقه سیاسی، ص ۱۲۱.