حدیث اطاعت: تفاوت میان نسخهها
(←نکات) |
(←نکات) |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
[[رسول الله]]{{صل}} میفرمایند: {{متن حدیث|من أطاعني فقد أطاع الله، و من عصاني فقد عصى الله، و من أطاع علياً فقد أطاعني، و من عصا علياً فقد عصاني}}<ref>المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۲۱.</ref>؛ "کسی که مرا [[اطاعت]] کند [[خدا]] را اطاعت کرده و کسی که مرا [[عصیان]] کند خدا را عصیان کرده است، و کسی که [[علی]]{{ع}} را اطاعت کند مرا اطاعت کرده و کسی که علی را عصیان کند، مرا عصیان کرده است"<ref>[[ابراهیم صفرزاده|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)|عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی]] ص ۲۴۱.</ref>. | [[رسول الله]]{{صل}} میفرمایند: {{متن حدیث|من أطاعني فقد أطاع الله، و من عصاني فقد عصى الله، و من أطاع علياً فقد أطاعني، و من عصا علياً فقد عصاني}}<ref>المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۲۱.</ref>؛ "کسی که مرا [[اطاعت]] کند [[خدا]] را اطاعت کرده و کسی که مرا [[عصیان]] کند خدا را عصیان کرده است، و کسی که [[علی]]{{ع}} را اطاعت کند مرا اطاعت کرده و کسی که علی را عصیان کند، مرا عصیان کرده است"<ref>[[ابراهیم صفرزاده|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)|عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی]] ص ۲۴۱.</ref>. | ||
== | ==[[دلالت حدیث]]== | ||
===نخست: دلالت بر [[وجوب اطاعت امام علی]]=== | |||
در این [[حدیث شریف]]، [[اطاعت از علی]]{{ع}} [[اطاعت پیامبر]]{{صل}} و اطاعت از خداوندا شمرده شده و عصیان آن [[حضرت]] عصیان [[پیامبر]]{{صل}} و [[خداوند]] به شمار آمده است<ref>[[ابراهیم صفرزاده|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)|عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی]] ص ۲۴۱.</ref>. | |||
===دوم: دلالت بر [[عصمت امام علی]]=== | |||
* اگر به [[تفاسیر اهل سنت]] مراجعه کنیم اکثر آنها خصوصا جناب [[فخر رازی]] اطلاق اطاعت در [[آیه اولی الامر]] را دال بر [[عصمت]] گرفتهاند<ref>تفسیر کبیر، ج۱۰، ص۱۴۴؛ منهاج السنه، ج۳، ص۱۷۰ - ۱۷۳.</ref>. اگرچه در مصداق حمل بر حل و [[عقد]] کردهاند، لکن [[روایات]] [[شأن نزول]]، مراد از [[اولیالامر]] را [[اهل بیت پیامبر]]{{صل}} میدانند. با این مقدمه، اطلاق اطاعت از علی{{ع}} که ملازم [[اطاعت از پیامبر]]{{صل}} و [[خداوند تعالی]] قرار گرفته است، بر عصمت [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} دلالت میکند. | |||
* اگر [[حضرت علی]]{{ع}} [[معصوم]] نباشد و دچار [[اشتباه]] و [[خطا]] گردد، به [[حکم عقل]]، اطاعت از او لازم نیست و [[عدم اطاعت]] در بعضی موارد با اطاعت مطلق سازگار نیست. | |||
* با توجه به اینکه این حدیث در [[زمان]] [[حیات]] و [[رسالت]] [[نبی اکرم]]{{صل}} صادر شده و اطاعت از امام علی{{ع}} را [[مقید]] به زمان بعد از خود نکرده، لذا [[عصمت]] آن جناب را حتی قبل از [[خلافت]] و [[حکومت]] [[امضا]] میکند و با این فرض، حدیث اطاعت، عصمت [[حضرت علی]]{{ع}} را از حین [[تولد]] تا لحظه [[مرگ]] نتیجه میدهد<ref>[[ابراهیم صفرزاده|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)|عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی]] ص ۲۴۱.</ref>. | |||
===سوم: دلالت بر [[مرجعیت دینی امام علی]]=== | |||
این حدیث، با توجه به قرار دادن [[اطاعت از امام علی]]{{ع}} در ردیف اطاعت از پیامبر{{صل}} و [[اطاعت از خدا]]، به ما میفهماند که تنها [[ملجأ]] و [[مرجع]] [[علمی]] و عملی برای [[هدایت مردم]] حضرت علی{{ع}} است و آن به معنای [[اعلمیت]] و عصمت ایشان در [[علم]] و عمل است، لذا عصمت مطلق آن جناب را نتیجه میدهد<ref>[[ابراهیم صفرزاده|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)|عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی]] ص ۲۴۱.</ref>. | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
نسخهٔ ۲۱ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۵۷
 | این یک مقالهٔ خرد است. میتوانید با گسترش آن به امامتپدیا کمک کنید. |
- این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل حدیث اطاعت (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
رسول الله(ص) میفرمایند: «من أطاعني فقد أطاع الله، و من عصاني فقد عصى الله، و من أطاع علياً فقد أطاعني، و من عصا علياً فقد عصاني»[۱]؛ "کسی که مرا اطاعت کند خدا را اطاعت کرده و کسی که مرا عصیان کند خدا را عصیان کرده است، و کسی که علی(ع) را اطاعت کند مرا اطاعت کرده و کسی که علی را عصیان کند، مرا عصیان کرده است"[۲].
دلالت حدیث
نخست: دلالت بر وجوب اطاعت امام علی
در این حدیث شریف، اطاعت از علی(ع) اطاعت پیامبر(ص) و اطاعت از خداوندا شمرده شده و عصیان آن حضرت عصیان پیامبر(ص) و خداوند به شمار آمده است[۳].
دوم: دلالت بر عصمت امام علی
- اگر به تفاسیر اهل سنت مراجعه کنیم اکثر آنها خصوصا جناب فخر رازی اطلاق اطاعت در آیه اولی الامر را دال بر عصمت گرفتهاند[۴]. اگرچه در مصداق حمل بر حل و عقد کردهاند، لکن روایات شأن نزول، مراد از اولیالامر را اهل بیت پیامبر(ص) میدانند. با این مقدمه، اطلاق اطاعت از علی(ع) که ملازم اطاعت از پیامبر(ص) و خداوند تعالی قرار گرفته است، بر عصمت حضرت امیرالمؤمنین(ع) دلالت میکند.
- اگر حضرت علی(ع) معصوم نباشد و دچار اشتباه و خطا گردد، به حکم عقل، اطاعت از او لازم نیست و عدم اطاعت در بعضی موارد با اطاعت مطلق سازگار نیست.
- با توجه به اینکه این حدیث در زمان حیات و رسالت نبی اکرم(ص) صادر شده و اطاعت از امام علی(ع) را مقید به زمان بعد از خود نکرده، لذا عصمت آن جناب را حتی قبل از خلافت و حکومت امضا میکند و با این فرض، حدیث اطاعت، عصمت حضرت علی(ع) را از حین تولد تا لحظه مرگ نتیجه میدهد[۵].
سوم: دلالت بر مرجعیت دینی امام علی
این حدیث، با توجه به قرار دادن اطاعت از امام علی(ع) در ردیف اطاعت از پیامبر(ص) و اطاعت از خدا، به ما میفهماند که تنها ملجأ و مرجع علمی و عملی برای هدایت مردم حضرت علی(ع) است و آن به معنای اعلمیت و عصمت ایشان در علم و عمل است، لذا عصمت مطلق آن جناب را نتیجه میدهد[۶].
منابع
پانویس
با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل میشوید:
- ↑ المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۲۱.
- ↑ صفرزاده، ابراهیم، عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی ص ۲۴۱.
- ↑ صفرزاده، ابراهیم، عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی ص ۲۴۱.
- ↑ تفسیر کبیر، ج۱۰، ص۱۴۴؛ منهاج السنه، ج۳، ص۱۷۰ - ۱۷۳.
- ↑ صفرزاده، ابراهیم، عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی ص ۲۴۱.
- ↑ صفرزاده، ابراهیم، عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی ص ۲۴۱.