راسخ در علم در لغت: تفاوت میان نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «{{علم معصوم}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-s...» ایجاد کرد) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
«راسخون» جمع «[[راسخ]]» و به معنای ثابت و مستقر در مکانی است<ref>کتاب العین، ج۴، ص۱۹۶.</ref>. کتابهای لغت رابطه تنگاتنگی میان راسخ و ثابت برقرار کردهاند؛ تا به آنجاکه آوردهاند: {{عربی|کل ثابت راسخ}}<ref>معجم مقاییس اللغة (ط، مکتب الاعلام الإسلامی،۱۴۰۴ ه.ق)، ج۲، ص۳۹۵.</ref>. | |||
در کتاب [[الفروق اللغویة (کتاب)|الفروق اللغویة]] تفاوتی میان [[رسوخ]] و ثبوت بیان شده؛ به این ترتیب که رسوخ، کمال ثبوت و نهایت استقرار و تمکن در یک مکان میباشد. به چیزی مثل تنه درخت یا چوب که روی [[زمین]] قرار گرفته ولی محکم نشده، ثابت بر زمین گفته میشود، ولی راسخ گفته نمیشود؛ اما به استقرار اشیا سنگین و ریشهدار مثل کوهها بر روی زمین، رسوخ گفته میشود. بنابراین، «کل راسخ ثابت و لیس کل ثابت راسخ»<ref>الفروق (ط. دار الآفاق الجدیدة، ۱۴۰۰ ه.ق.)، ص۲۴۷.</ref>. | در کتاب [[الفروق اللغویة (کتاب)|الفروق اللغویة]] تفاوتی میان [[رسوخ]] و ثبوت بیان شده؛ به این ترتیب که رسوخ، کمال ثبوت و نهایت استقرار و تمکن در یک مکان میباشد. به چیزی مثل تنه درخت یا چوب که روی [[زمین]] قرار گرفته ولی محکم نشده، ثابت بر زمین گفته میشود، ولی راسخ گفته نمیشود؛ اما به استقرار اشیا سنگین و ریشهدار مثل کوهها بر روی زمین، رسوخ گفته میشود. بنابراین، «کل راسخ ثابت و لیس کل ثابت راسخ»<ref>الفروق (ط. دار الآفاق الجدیدة، ۱۴۰۰ ه.ق.)، ص۲۴۷.</ref>. | ||
نسخهٔ ۱۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۳
- اين مدخل از زیرشاخههای بحث راسخ در علم است. "راسخ در علم" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل علم معصوم (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
«راسخون» جمع «راسخ» و به معنای ثابت و مستقر در مکانی است[۱]. کتابهای لغت رابطه تنگاتنگی میان راسخ و ثابت برقرار کردهاند؛ تا به آنجاکه آوردهاند: کل ثابت راسخ[۲].
در کتاب الفروق اللغویة تفاوتی میان رسوخ و ثبوت بیان شده؛ به این ترتیب که رسوخ، کمال ثبوت و نهایت استقرار و تمکن در یک مکان میباشد. به چیزی مثل تنه درخت یا چوب که روی زمین قرار گرفته ولی محکم نشده، ثابت بر زمین گفته میشود، ولی راسخ گفته نمیشود؛ اما به استقرار اشیا سنگین و ریشهدار مثل کوهها بر روی زمین، رسوخ گفته میشود. بنابراین، «کل راسخ ثابت و لیس کل ثابت راسخ»[۳].
نتیجه آنکه اصل در معنای رسوخ، ثبوت و استقرار تام در محلی است؛ به گونهای که با نفوذ در آن، کمال استقرار و تمکن در آن شیء پیدا شده باشد؛ مثل رسوخ آب در دل زمین و در زیر دریاها یا رسوخ کوهها و اشیای بسیار سنگین در مکانی که بر آن مستقرند[۴].
با این تعریف میتوان گفت «راسخین در علم» کسانی هستند که آن چنان مستقر و عمیق در علم گردیدهاند که کمترین تردید و شبههای در مسائل علمی برای آنها وجود ندارد. از آنجا که علم امری معقول است، رسوخ در آن به معنای حضور عینی یا شهود عقلی معلوم نزد عالم است؛ به گونهای که عالم در مرتبه عینالیقین یا حقالیقین قرارگرفته و محیط بر معلوم و آگاه بر آن باشد[۵].
بنابر قاعده اتحاد علم و عالم و معلوم، خصوصاً در مرتبه ملکات علمی (علمالیقین و عینالیقین)، اعتقاد راسخین در علم به قرآن و سایر معارف الهی، در مرتبه شهود کامل است و نه مانند آگاهی علمی که در علوم تحصیلی برای علمای دینی حاصل میشود. راسخین درعلم، قرآن ناطق و جلوه قرآنند و ایمان آنان عین یقین به حق، ماورای غیب، عالم امر، آخرت و سایر اموری است که برای دیگران بعد از مرگ منکشف میگردد، چنانکه امیرالمؤمنین(ع) فرمود: « لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِيناً»[۶].[۷]
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ کتاب العین، ج۴، ص۱۹۶.
- ↑ معجم مقاییس اللغة (ط، مکتب الاعلام الإسلامی،۱۴۰۴ ه.ق)، ج۲، ص۳۹۵.
- ↑ الفروق (ط. دار الآفاق الجدیدة، ۱۴۰۰ ه.ق.)، ص۲۴۷.
- ↑ مفردات ألفاظ القرآن، ص۳۵۲.
- ↑ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۴، ص۱۱۹.
- ↑ بحارالأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ه.ق.)، ج۲۶، ص۱۳۴.
- ↑ فیاضبخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل، ج۵ ص ۲۴۵.