هدایت تکوینی در قرآن: تفاوت میان نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «{{امامت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85...» ایجاد کرد) |
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">\n: +)) |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{امامت}} | {{امامت}} | ||
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[هدایت تکوینی]]''' است. "'''[[هدایت تکوینی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div> | |||
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[هدایت تکوینی در قرآن]] - [[هدایت تکوینی در حدیث]] - [[هدایت تکوینی در نهج البلاغه]] - [[هدایت تکوینی در کلام اسلامی]] - [[هدایت تکوینی در عرفان اسلامی]]</div> | |||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | ||
نسخهٔ ۱۱ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۱:۰۰
مقدمه
هدایت تکوینی هدایتی است که به امور تکوینی تعلق میگیرد؛ به این معنا که خداوند همه موجودات، اعم از جمادات، حیوانات و انسانها را، بر مبنای تدبیر و ربوبیت خود به کمال مطلوبشان هدایت مینماید: ﴿مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا إِنَّ رَبِّي عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ﴾[۱]
غرایز حیوانات و انسانها موجب میشود که آنها در مسیر تعیین شده الهی قدم بردارند: ﴿قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى﴾[۲]. معنای این آیه چنین است: خداوند همه موجودات را خلق کرد و سپس هر یک را به اندازه خویش و به طریق زندگی و بقایش هدایت نمود. ﴿الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى * وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَى﴾[۳]
بنابراین، خداوند همه موجودات را آفرید و راههای زندگی او را مشخص نمود و به سوی کمال وجودیاش رهبری فرمود. لفظ ﴿كُلَّ شَيْءٍ﴾ در آیه شریفه فوقالذکر، شامل همه موجودات، حتی جمادات نیز میشود. در این صورت باید گفت که همه آنها شعور دارند و به راههای کمال خویش هدایت شدهاند. اساساً همه موجودات در حال تسبیح خداوند هستند؛ اما به زبانی که ما به آن واقف نیستیم: ﴿وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا﴾[۴]. تسبیح پروردگار توسط همه موجودات بدین معناست که اولاً، آنها هدایت شده هستند و ثانیاً، با تسبیح خود دائماً از پروردگارطلب هدایت بیشتر مینماید؛ چنان که واژه تسبیح نیز بیانگر چنین معنایی است.[۵]
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ «هیچ جنبندهای نیست مگر که او بر هستیش چیرگی دارد؛ به راستی پروردگار من بر راهی راست است» سوره هود، آیه ۵۶.
- ↑ «گفت: پروردگار ما کسی است که آفرینش هر چیز را به (فراخور) او، ارزانی داشته سپس راهنمایی کرده است» سوره طه، آیه ۵۰.
- ↑ «آنکه آفرید و باندام ساخت، * و آنکه اندازه کرد و راه نمود» سوره اعلی، آیه ۲-۳.
- ↑ «آسمانهای هفتگانه و زمین و آنچه در آنهاست او را به پاکی میستایند و هیچ چیز نیست مگر اینکه او را به پاکی میستاید اما شما ستایش آنان را در نمییابید؛ بیگمان او بردباری آمرزنده است» سوره اسراء، آیه ۴۴.
- ↑ فیاضبخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل، ج۴ ص ۲۴۹.