تفکر در حدیث: تفاوت میان نسخهها
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-]] | + - [[)) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | |||
| موضوع مرتبط = تفکر | |||
| عنوان مدخل = تفکر | |||
| مداخل مرتبط = [[تفکر در قرآن]] - [[تفکر در حدیث]] - [[تفکر در نهج البلاغه]] - [[تفکر در فقه سیاسی]] - [[تفکر در اخلاق اسلامی]] - [[تفکر در سیره پیامبر خاتم]] - [[تفکر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
{{ | == [[ارزش]] [[تفکر]] == | ||
# [[علی|امیرالمؤمنین علی]] فرمودند: "[[قلب]] خویش را با [[تفکّر]] زنده دار، و شب هنگام برای [[عبادت]] از بستر برخیز، و از خدای خویش [[پروا]] داشته باش"<ref>{{متن حدیث| عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}}: نَبِّهْ بِالتَّفَكُّرِ قَلْبَكَ وَ جَافِ عَنِ اللَّيْلِ جَنْبَكَ وَ اتَّقِ اللَّهَ رَبَّكَ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۳۱۸.</ref>؛ | |||
: | # [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "[[برترین]] عبادتها، استمرار [[تفکّر]] درباره [[خداوند]] و [[قدرت]] بی پایان اوست"<ref>{{متن حدیث| أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ إِدْمَانُ التَّفَكُّرِ فِي اللَّهِ وَ فِي قُدْرَتِهِ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۳۲۱.</ref>؛ | ||
< | # [[امام رضا]] {{ع}} فرمودند: "[[عبادت]]، بسیاری [[نماز]] و [[روزه]] نیست، بلکه [[عبادت]] [[تفکّر]] درباره [[خداوند متعال]] است"<ref>{{متن حدیث| عَنِ الرِّضَا {{ع}}: لَيْسَ الْعِبَادَةُ كَثْرَةَ الصَّلَاةِ وَ الصَّوْمِ إِنَّمَا الْعِبَادَةُ التَّفَكُّرُ فِي أَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۵.</ref>؛ | ||
: < | # [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمودند: "اندیشهورزی، [[انسان]] را به [[نیکی]] فرا میخواند و به عمل به آن [[راهنمائی]] میکند"<ref>{{متن حدیث| عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}}: التَّفَكُّرُ يَدْعُو إِلَى الْبِرِّ وَ الْعَمَلِ بِهِ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۵.</ref>؛ | ||
# [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "بیشترین عبادتی که [[ابوذر]] انجام میداد، [[تفکّر]] و پندگرفتن از امور بود"{<ref>{متن حدیث| عَنِ الصَّادِقُ {{ع}}: كَانَ أَكْثَرُ عِبَادَةِ أَبِي ذَرٍّ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ التَّفَكُّرُ وَ الِاعْتِبَارُ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۳۲۳.</ref>؛ | |||
# در شمار سفارشها و وصایای [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} آمده بود: "هیچ عبادتی همچون [[تفکّر]] در [[آفرینش الهی]] نیست"<ref>{{متن حدیث| فِي وَصَايَا أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}} لَا عِبَادَةَ كَالتَّفَكُّرِ فِي صَنْعَةِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ!}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۳۲۴.</ref>؛ | |||
# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "غافلترین [[مردمان]]، کسی است که از تغییر [[دنیا]] از حالی به حالی دیگر [[پند]] نپذیرد"<ref>{{متن حدیث| عَنِ النَّبِی {{صل}}: أَغْفَلُ النَّاسِ مَنْ لَمْ يَتَّعِظْ بِتَغَيُّرِ الدُّنْيَا مِنْ حَالٍ إِلَى حَالٍ}}بحار الأنوار، ج۷۱، ص۳۲۴.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۳۷۱-۳۷۲.</ref>. | |||
==[[ | == [[تفکّر]] درباره [[مرگ]] == | ||
#[[ | # مردی به نزد [[امام صادق]] {{ع}} آمد و عرض کرد: از [[دنیا]] خسته شدهام، از اینرو از [[خداوند]] آرزوی [[مرگ]] خود را دارم. [[حضرت]] فرمودند: [[آرزو]] کن که زنده باشی تا [[اطاعت خداوند]] را بنمائی، نه معصیتش را؛ چه اگر زنده باشی و به [[طاعت]] بپردازی، بهتر است از آنکه بمیری و نه [[اطاعت]] کنی و نه [[معصیت]]<ref>{{متن حدیث| جَاءَ رَجُلٌ إِلَى الصَّادِقِ {{ع}} فَقَالَ قَدْ سَئِمْتُ الدُّنْيَا فَأَتَمَنَّى عَلَى اللَّهِ الْمَوْتَ فَقَالَ: تَمَنَّ الْحَيَاةَ لِتُطِيعَ لَا لِتَعْصِيَ فَلَأَنْ تَعِيشَ فَتُطِيعَ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ تَمُوتَ فَلَا تَعْصِيَ وَ لَا تُطِيعَ}}؛ بحار الأنوار، ج۶، ص۱۲۸.</ref>؛ | ||
# مردی برخاست و گفت: ای [[فرزند]] [[رسول خدا]]! چرا ما [[مرگ]] را ناخوش داشته دوستش نمیداریم؟ [[حضرت]] [[امام حسن]] {{ع}} ل فرمودند: شما [[آخرت]] خود را ویران و دنیای خود را آباد کردهاید؛ از اینرو از اینکه از آبادی به سوی ویرانی بروید ناراحت میشوید<ref>{{متن حدیث|فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا بَالُنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ وَ لَا نُحِبُّهُ قَالَ فَقَالَ الْحَسَنُ {{ع}} إِنَّكُمْ أَخْرَبْتُمْ آخِرَتَكُمْ وَ عَمَرْتُمْ دُنْيَاكُمْ فَأَنْتُمْ تَكْرَهُونَ النُّقْلَةَ مِنَ الْعُمْرَانِ إِلَى الْخَرَابِ}}؛ بحار الأنوار، ج۶، ص۱۲۹.</ref>؛ | |||
# | # [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "[[داناترین]] و زرنگترین [[مردم]]، کسی است که بیشتر از دیگران به یاد [[مرگ]] باشد"<ref>{{متن حدیث| عَنِ الصَّادِقِ {{ع}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} أَكْيَسُ النَّاسِ مَنْ كَانَ أَشَدَّ ذِكْراً لِلْمَوْتِ}}؛ بحار الأنوار، ج۶، ص۱۳۰.</ref>؛ | ||
#[[ | # [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "[[برترین]] زهدها در [[دنیا]] یاد [[مرگ]] است، و [[برترین]] عبادتها یاد [[مرگ]] است، و [[برترین]] اندیشهورزیها یاد [[مرگ]] است؛ پس هرکس در این [[دنیا]] از یاد [[مرگ]] سنگین شود - و از انجام بسیاری از [[کارها]] باز ماند- چون بمیرد [[قبر]] خود را [[باغی]] از باغهای [[بهشت]] مییابد"<ref>{{متن حدیث| قَالَ النَّبِيُّ {{صل}}: أَفْضَلُ الزُّهْدِ فِي الدُّنْيَا ذِكْرُ الْمَوْتِ وَ أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ ذِكْرُ الْمَوْتِ وَ أَفْضَلُ التَّفَكُّرِ ذِكْرُ الْمَوْتِ فَمَنْ أَثْقَلَهُ ذِكْرُ الْمَوْتِ وَجَدَ قَبْرَهُ رَوْضَةً مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ}}؛بحار الأنوار، ج۶، ص۱۳۷.</ref>؛ | ||
#[[ | # [[امام باقر]] {{ع}} فرمودند: "مردی نزد [[پیامبر اکرم]] {{صل}} آمد و گفت: چرا من [[مرگ]] را [[دوست]] نمیدارم؟ [[حضرت]] فرمودند: آیا ثروتی داری؟ گفت: آری! فرمودند: آیا آن را پیشاپیش خود به دنیای دیگر فرستادهای؟ گفت: نه!... [[حضرت]] فرمودند: از همین جهت است که [[مرگ]] را [[دوست]] نمیداری"<ref>{{متن حدیث| عَنِ الصَّادِقِ {{ع}} عَنْ أَبِيهِ {{ع}} قَالَ: أَتَى النَّبِيَّ {{صل}} رَجُلٌ فَقَالَ: مَا لِي لَا أُحِبُّ الْمَوْتَ؟ فَقَالَ لَهُ أَ لَكَ مَالٌ قَالَ: نَعَمْ! قَالَ فَقَدَّمْتَهُ؟ قَالَ: لَا... قَالَ: فَمِنْ ثَمَّ لَا تُحِبُّ الْمَوْتَ}}؛بحار الأنوار، ج۶، ص۱۲۷.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۳۷۷-۳۷۸.</ref>. | ||
#[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: | |||
== | == منابع == | ||
{{منابع}} | |||
# | # [[پرونده:10115255.jpg|22px]] [[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|'''دانش اخلاق اسلامی ج۱''']] | ||
{{پایان منابع}} | |||
== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | |||
[[رده: تفکر]] | [[رده: تفکر]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۱
این مدخل زیرشاخهٔ بحث تفکر است. تفکر از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: تفکر در قرآن - تفکر در حدیث - تفکر در نهج البلاغه - تفکر در فقه سیاسی - تفکر در اخلاق اسلامی - تفکر در سیره پیامبر خاتم - تفکر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - پرسش مرتبط نداردارزش تفکر
- امیرالمؤمنین علی فرمودند: "قلب خویش را با تفکّر زنده دار، و شب هنگام برای عبادت از بستر برخیز، و از خدای خویش پروا داشته باش"[۱]؛
- امام صادق (ع) فرمودند: "برترین عبادتها، استمرار تفکّر درباره خداوند و قدرت بی پایان اوست"[۲]؛
- امام رضا (ع) فرمودند: "عبادت، بسیاری نماز و روزه نیست، بلکه عبادت تفکّر درباره خداوند متعال است"[۳]؛
- امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: "اندیشهورزی، انسان را به نیکی فرا میخواند و به عمل به آن راهنمائی میکند"[۴]؛
- امام صادق (ع) فرمودند: "بیشترین عبادتی که ابوذر انجام میداد، تفکّر و پندگرفتن از امور بود"{[۵]؛
- در شمار سفارشها و وصایای امیرالمؤمنین (ع) آمده بود: "هیچ عبادتی همچون تفکّر در آفرینش الهی نیست"[۶]؛
- پیامبر اکرم (ص) فرمودند: "غافلترین مردمان، کسی است که از تغییر دنیا از حالی به حالی دیگر پند نپذیرد"[۷][۸].
تفکّر درباره مرگ
- مردی به نزد امام صادق (ع) آمد و عرض کرد: از دنیا خسته شدهام، از اینرو از خداوند آرزوی مرگ خود را دارم. حضرت فرمودند: آرزو کن که زنده باشی تا اطاعت خداوند را بنمائی، نه معصیتش را؛ چه اگر زنده باشی و به طاعت بپردازی، بهتر است از آنکه بمیری و نه اطاعت کنی و نه معصیت[۹]؛
- مردی برخاست و گفت: ای فرزند رسول خدا! چرا ما مرگ را ناخوش داشته دوستش نمیداریم؟ حضرت امام حسن (ع) ل فرمودند: شما آخرت خود را ویران و دنیای خود را آباد کردهاید؛ از اینرو از اینکه از آبادی به سوی ویرانی بروید ناراحت میشوید[۱۰]؛
- پیامبر اکرم (ص) فرمودند: "داناترین و زرنگترین مردم، کسی است که بیشتر از دیگران به یاد مرگ باشد"[۱۱]؛
- پیامبر اکرم (ص) فرمودند: "برترین زهدها در دنیا یاد مرگ است، و برترین عبادتها یاد مرگ است، و برترین اندیشهورزیها یاد مرگ است؛ پس هرکس در این دنیا از یاد مرگ سنگین شود - و از انجام بسیاری از کارها باز ماند- چون بمیرد قبر خود را باغی از باغهای بهشت مییابد"[۱۲]؛
- امام باقر (ع) فرمودند: "مردی نزد پیامبر اکرم (ص) آمد و گفت: چرا من مرگ را دوست نمیدارم؟ حضرت فرمودند: آیا ثروتی داری؟ گفت: آری! فرمودند: آیا آن را پیشاپیش خود به دنیای دیگر فرستادهای؟ گفت: نه!... حضرت فرمودند: از همین جهت است که مرگ را دوست نمیداری"[۱۳][۱۴].
منابع
پانویس
- ↑ « عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ (ع): نَبِّهْ بِالتَّفَكُّرِ قَلْبَكَ وَ جَافِ عَنِ اللَّيْلِ جَنْبَكَ وَ اتَّقِ اللَّهَ رَبَّكَ»؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۳۱۸.
- ↑ « أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ إِدْمَانُ التَّفَكُّرِ فِي اللَّهِ وَ فِي قُدْرَتِهِ»؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۳۲۱.
- ↑ « عَنِ الرِّضَا (ع): لَيْسَ الْعِبَادَةُ كَثْرَةَ الصَّلَاةِ وَ الصَّوْمِ إِنَّمَا الْعِبَادَةُ التَّفَكُّرُ فِي أَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ»؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۵.
- ↑ « عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ (ع): التَّفَكُّرُ يَدْعُو إِلَى الْبِرِّ وَ الْعَمَلِ بِهِ»؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۵.
- ↑ {متن حدیث| عَنِ الصَّادِقُ (ع): كَانَ أَكْثَرُ عِبَادَةِ أَبِي ذَرٍّ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ التَّفَكُّرُ وَ الِاعْتِبَارُ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۳۲۳.
- ↑ « فِي وَصَايَا أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ (ع) لَا عِبَادَةَ كَالتَّفَكُّرِ فِي صَنْعَةِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ!»؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۳۲۴.
- ↑ « عَنِ النَّبِی (ص): أَغْفَلُ النَّاسِ مَنْ لَمْ يَتَّعِظْ بِتَغَيُّرِ الدُّنْيَا مِنْ حَالٍ إِلَى حَالٍ»بحار الأنوار، ج۷۱، ص۳۲۴.
- ↑ مظاهری، حسین، دانش اخلاق اسلامی، ج۱، ص ۳۷۱-۳۷۲.
- ↑ « جَاءَ رَجُلٌ إِلَى الصَّادِقِ (ع) فَقَالَ قَدْ سَئِمْتُ الدُّنْيَا فَأَتَمَنَّى عَلَى اللَّهِ الْمَوْتَ فَقَالَ: تَمَنَّ الْحَيَاةَ لِتُطِيعَ لَا لِتَعْصِيَ فَلَأَنْ تَعِيشَ فَتُطِيعَ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ تَمُوتَ فَلَا تَعْصِيَ وَ لَا تُطِيعَ»؛ بحار الأنوار، ج۶، ص۱۲۸.
- ↑ «فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا بَالُنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ وَ لَا نُحِبُّهُ قَالَ فَقَالَ الْحَسَنُ (ع) إِنَّكُمْ أَخْرَبْتُمْ آخِرَتَكُمْ وَ عَمَرْتُمْ دُنْيَاكُمْ فَأَنْتُمْ تَكْرَهُونَ النُّقْلَةَ مِنَ الْعُمْرَانِ إِلَى الْخَرَابِ»؛ بحار الأنوار، ج۶، ص۱۲۹.
- ↑ « عَنِ الصَّادِقِ (ع) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) أَكْيَسُ النَّاسِ مَنْ كَانَ أَشَدَّ ذِكْراً لِلْمَوْتِ»؛ بحار الأنوار، ج۶، ص۱۳۰.
- ↑ « قَالَ النَّبِيُّ (ص): أَفْضَلُ الزُّهْدِ فِي الدُّنْيَا ذِكْرُ الْمَوْتِ وَ أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ ذِكْرُ الْمَوْتِ وَ أَفْضَلُ التَّفَكُّرِ ذِكْرُ الْمَوْتِ فَمَنْ أَثْقَلَهُ ذِكْرُ الْمَوْتِ وَجَدَ قَبْرَهُ رَوْضَةً مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ»؛بحار الأنوار، ج۶، ص۱۳۷.
- ↑ « عَنِ الصَّادِقِ (ع) عَنْ أَبِيهِ (ع) قَالَ: أَتَى النَّبِيَّ (ص) رَجُلٌ فَقَالَ: مَا لِي لَا أُحِبُّ الْمَوْتَ؟ فَقَالَ لَهُ أَ لَكَ مَالٌ قَالَ: نَعَمْ! قَالَ فَقَدَّمْتَهُ؟ قَالَ: لَا... قَالَ: فَمِنْ ثَمَّ لَا تُحِبُّ الْمَوْتَ»؛بحار الأنوار، ج۶، ص۱۲۷.
- ↑ مظاهری، حسین، دانش اخلاق اسلامی، ج۱، ص ۳۷۷-۳۷۸.