عبودیت در لغت: تفاوت میان نسخهها
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">\n: +)) |
جز (جایگزینی متن - 'ه. ق)' به 'ﻫ.ق)') |
||
| (۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = بندگی خدا | |||
| عنوان مدخل = بندگی خدا | |||
| مداخل مرتبط = [[عبودیت در لغت]] - [[بندگی خدا در قرآن]] - [[بندگی خدا در نهج البلاغه]] - [[بندگی خدا در فقه سیاسی]] - [[بندگی خدا در معارف دعا و زیارات]] - [[بندگی خدا در معارف و سیره سجادی]] - [[بندگی خدا در معارف و سیره علوی]] - [[بندگی خدا در جامعهشناسی اسلامی]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
[[عبودیت]] درلغت، به معنای نهایت اظهار تذلل و [[انقیاد]] و [[خضوع]] در برابر مولا است<ref>مفردات راغب (ط. دارالقلم - الدار الشامیة، ۱۴۱۲ هق)، ص۵۴۲؛ و التحقیق (ط. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۶۸ ه.ش)، ج۸، ص۱۳.</ref>؛ چنان که [[خداوند]]، [[عبادت]] و ابراز [[خشوع]] در [[درگاه الهی]] را مقابل [[استکبار]] بیان فرموده است: | [[عبودیت]] درلغت، به معنای نهایت اظهار تذلل و [[انقیاد]] و [[خضوع]] در برابر مولا است<ref>مفردات راغب (ط. دارالقلم - الدار الشامیة، ۱۴۱۲ هق)، ص۵۴۲؛ و التحقیق (ط. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۶۸ ه. ش)، ج۸، ص۱۳.</ref>؛ چنان که [[خداوند]]، [[عبادت]] و ابراز [[خشوع]] در [[درگاه الهی]] را مقابل [[استکبار]] بیان فرموده است: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَيُسَبِّحُونَهُ وَلَهُ يَسْجُدُونَ}}<ref>«بیگمان کسانی که نزد پروردگار تو هستند از بندگی او سرکشی نمیورزند و او را پاک میخوانند و برای او سجده میکنند» سوره اعراف، آیه ۲۰۶.</ref>. | ||
{{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَيُسَبِّحُونَهُ وَلَهُ يَسْجُدُونَ}}<ref>«بیگمان کسانی که نزد پروردگار تو هستند از بندگی او سرکشی نمیورزند و او را پاک میخوانند و برای او سجده میکنند» سوره اعراف، آیه ۲۰۶.</ref>. | |||
بر این اساس، لغت «[[عبد]]» | بر این اساس، لغت «[[عبد]]» وصف برای [[انسانی]] قرار میگیرد که مملوک غیر است و از خود چیزی ندارد و همه امور او در اختیارمولای او است<ref>لسان العرب (ط. دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع - دار صادر، ۱۴۱۴ ﻫ.ق)، ج۳، ص۲۷۰.</ref>. | ||
در اصطلاح [[دینی]]، واژه «عبد» ملازم با [[فقر]] و [[ناداری]] و [[ذلت]] در درگاه مولا است؛ چنان که به راه کوبیده شده در اثر کثرت رفت و آمد و در نتیجه هموار، «طریق مُعبَّد» میگویند<ref>مجمع البیان (ط. ناصر خسرو، ۱۳۷۲ ه.ش)، ج۱، ص۶۱.</ref>؛ لذا عبد کسی است که خود و متعلقاتش از آن مولای او است و خود نادار و [[فقیر]] و [[ذلیل]] در [[خانه]] مولا است. | در اصطلاح [[دینی]]، واژه «عبد» ملازم با [[فقر]] و [[ناداری]] و [[ذلت]] در درگاه مولا است؛ چنان که به راه کوبیده شده در اثر کثرت رفت و آمد و در نتیجه هموار، «طریق مُعبَّد» میگویند<ref>مجمع البیان (ط. ناصر خسرو، ۱۳۷۲ ه. ش)، ج۱، ص۶۱.</ref>؛ لذا عبد کسی است که خود و متعلقاتش از آن مولای او است و خود نادار و [[فقیر]] و [[ذلیل]] در [[خانه]] مولا است. | ||
در این راستا، عبودیت در رابطه با خداوند معنای عمیقتری پیدا میکند؛ زیرا رابطه [[مالکیت]] و مملوکیت [[انسان]] با خداوند، دائر مدار [[خالقیت]] است؛ خداوند [[مالکی]] است که [[خالق]] ذات و هستی [[بندگان]] است. از این رو، عبودیت در [[فرهنگ دینی]]، یعنی مملوکیتی که همه امور عبد، ذاتاً و وصفاً و فعلاً متعلق به خداوند است<ref>المیزان فی تفسیر القرآن (ط مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ | در این راستا، عبودیت در رابطه با خداوند معنای عمیقتری پیدا میکند؛ زیرا رابطه [[مالکیت]] و مملوکیت [[انسان]] با خداوند، دائر مدار [[خالقیت]] است؛ خداوند [[مالکی]] است که [[خالق]] ذات و هستی [[بندگان]] است. از این رو، عبودیت در [[فرهنگ دینی]]، یعنی مملوکیتی که همه امور عبد، ذاتاً و وصفاً و فعلاً متعلق به خداوند است<ref>المیزان فی تفسیر القرآن (ط مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ ﻫ.ق). ج۱۷، ص۱۳۵؛ و مجمع البیان فی تفسیر القرآن (ط. ناصر خسرو، ۱۳۷۲ ه. ش)، ج۱، ص۱۵۶.</ref>. عبودیت در این [[فرهنگ]]، به معنای [[معرفت]] به [[بندگی]] و ناداری و فقر خود در مقابل خداوند است. از آنجا که فقر و ذلت در [[درگاه الهی]] و [[عبودیت]] [[خداوند]] ملازم یکدیگر هستند، از این منظر، اگر [[هدف از خلقت انسان]]، بنا بر [[آیه]] ۵۶ [[سوره ذاریات]]، عبودیت است، پس [[درک]] [[حقیقت]] [[بندگی]]، ملازم با [[معرفت]] به درجه [[فقر]] و [[ذلت]] و [[نیازمندی]] [[انسانها]] در درگاه الهی است<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص۷۸.</ref>. | ||
== منابع == | |||
==منابع== | |||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:1379152.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳''']] | # [[پرونده:1379152.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:عبادت]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۶
این مدخل زیرشاخهٔ بحث بندگی خدا است. بندگی خدا از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: عبودیت در لغت - بندگی خدا در قرآن - بندگی خدا در نهج البلاغه - بندگی خدا در فقه سیاسی - بندگی خدا در معارف دعا و زیارات - بندگی خدا در معارف و سیره سجادی - بندگی خدا در معارف و سیره علوی - بندگی خدا در جامعهشناسی اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
عبودیت درلغت، به معنای نهایت اظهار تذلل و انقیاد و خضوع در برابر مولا است[۱]؛ چنان که خداوند، عبادت و ابراز خشوع در درگاه الهی را مقابل استکبار بیان فرموده است: ﴿إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَيُسَبِّحُونَهُ وَلَهُ يَسْجُدُونَ﴾[۲].
بر این اساس، لغت «عبد» وصف برای انسانی قرار میگیرد که مملوک غیر است و از خود چیزی ندارد و همه امور او در اختیارمولای او است[۳].
در اصطلاح دینی، واژه «عبد» ملازم با فقر و ناداری و ذلت در درگاه مولا است؛ چنان که به راه کوبیده شده در اثر کثرت رفت و آمد و در نتیجه هموار، «طریق مُعبَّد» میگویند[۴]؛ لذا عبد کسی است که خود و متعلقاتش از آن مولای او است و خود نادار و فقیر و ذلیل در خانه مولا است.
در این راستا، عبودیت در رابطه با خداوند معنای عمیقتری پیدا میکند؛ زیرا رابطه مالکیت و مملوکیت انسان با خداوند، دائر مدار خالقیت است؛ خداوند مالکی است که خالق ذات و هستی بندگان است. از این رو، عبودیت در فرهنگ دینی، یعنی مملوکیتی که همه امور عبد، ذاتاً و وصفاً و فعلاً متعلق به خداوند است[۵]. عبودیت در این فرهنگ، به معنای معرفت به بندگی و ناداری و فقر خود در مقابل خداوند است. از آنجا که فقر و ذلت در درگاه الهی و عبودیت خداوند ملازم یکدیگر هستند، از این منظر، اگر هدف از خلقت انسان، بنا بر آیه ۵۶ سوره ذاریات، عبودیت است، پس درک حقیقت بندگی، ملازم با معرفت به درجه فقر و ذلت و نیازمندی انسانها در درگاه الهی است[۶].
منابع
پانویس
- ↑ مفردات راغب (ط. دارالقلم - الدار الشامیة، ۱۴۱۲ هق)، ص۵۴۲؛ و التحقیق (ط. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۶۸ ه. ش)، ج۸، ص۱۳.
- ↑ «بیگمان کسانی که نزد پروردگار تو هستند از بندگی او سرکشی نمیورزند و او را پاک میخوانند و برای او سجده میکنند» سوره اعراف، آیه ۲۰۶.
- ↑ لسان العرب (ط. دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع - دار صادر، ۱۴۱۴ ﻫ.ق)، ج۳، ص۲۷۰.
- ↑ مجمع البیان (ط. ناصر خسرو، ۱۳۷۲ ه. ش)، ج۱، ص۶۱.
- ↑ المیزان فی تفسیر القرآن (ط مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ ﻫ.ق). ج۱۷، ص۱۳۵؛ و مجمع البیان فی تفسیر القرآن (ط. ناصر خسرو، ۱۳۷۲ ه. ش)، ج۱، ص۱۵۶.
- ↑ فیاضبخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ ص۷۸.