دشنام در لغت: تفاوت میان نسخهها
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = دشنام | |||
| عنوان مدخل = دشنام | |||
| مداخل مرتبط = [[دشنام در لغت]] - [[دشنام در قرآن]] - [[نفی دشنام در معارف دعا و زیارات]] - [[نفی دشنام در معارف و سیره نبوی]] - [[نفی دشنام در معارف و سیره سجادی]] - [[نفی دشنام در معارف و سیره معصوم]] - [[دشنام در فقه سیاسی]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
در کتابهای لغت «[[سبّ]]» ([[دشنام]]) به معنای قطع کردن است از آنجا که دشنام موجب پاره کردن و از بین رفتن [[آبرو]] میشود؛ لذا آن را [[سب]] نامیدهاند: {{عربی| و أصل السبّ القطع، ثمّ صار السبّ شتما، لأنّ الشتم خرق الأعراض}}<ref>التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۱.</ref>. | در کتابهای لغت «[[سبّ]]» ([[دشنام]]) به معنای قطع کردن است از آنجا که دشنام موجب پاره کردن و از بین رفتن [[آبرو]] میشود؛ لذا آن را [[سب]] نامیدهاند: {{عربی|"و أصل السبّ القطع، ثمّ صار السبّ شتما، لأنّ الشتم خرق الأعراض"}}<ref>التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۱.</ref>. تقریبا اهل لغت، همه [[اتفاق نظر]] دارند که معنای لغوی سب همان قطع کردن و بریدن است. [[ابن اثیر]] در [[النهایه (کتاب)|النهایه]]، شتم و سب را یکی دانسته است، [[ابن منظور افریقی]] در [[لسان العرب (کتاب)|لسان العرب]]، قطع، بریدن و ننگ و عار را از معانی سب آورده است، [[شیخ انصاری]] در مکاسب ضمن ارجاع به عرف در معنا و مفهوم سب به نقل از جامع المقاصد مینویسد: سبّ گفتن کلمه و نسبت دادن چیزی به شخصی است که کسرشان به حساب آید، مانند کلمه [[پست]] (و ضیع) و امثال آن، غزالی در احیاء [[علوم]] الدین مینویسد: تعریف و [[حقیقت]] سب عبارت است از گفتن چیزهای [[زشت]] یا جملههای صریح بیپرده و بدون کنایه و رمز. در دایرة المعارف [[تشیع]] آمده است: «سب به معنای دشنام، [[فحش]] و [[ناسزا]] گفتن به دیگری است». | ||
تقریبا اهل لغت، همه [[اتفاق نظر]] دارند که معنای لغوی سب همان قطع کردن و بریدن است. [[ابن اثیر]] در [[النهایه (کتاب)|النهایه]]، شتم و سب را یکی دانسته است، [[ابن منظور افریقی]] در [[لسان العرب (کتاب)|لسان العرب]]، قطع، بریدن و | |||
فحش، هر سخن و عمل زشت را گویند. هر [[کلام]] ناپسندی که از حد فراتر رود و [[بیهوده]] و یاوه محسوب گردد فحش و فاحشه نامیده میشود<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم (کتاب)|سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص ۱۴۸.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۳
این مدخل زیرشاخهٔ بحث دشنام است. دشنام از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: دشنام در لغت - دشنام در قرآن - نفی دشنام در معارف دعا و زیارات - نفی دشنام در معارف و سیره نبوی - نفی دشنام در معارف و سیره سجادی - نفی دشنام در معارف و سیره معصوم - دشنام در فقه سیاسی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
در کتابهای لغت «سبّ» (دشنام) به معنای قطع کردن است از آنجا که دشنام موجب پاره کردن و از بین رفتن آبرو میشود؛ لذا آن را سب نامیدهاند: "و أصل السبّ القطع، ثمّ صار السبّ شتما، لأنّ الشتم خرق الأعراض"[۱]. تقریبا اهل لغت، همه اتفاق نظر دارند که معنای لغوی سب همان قطع کردن و بریدن است. ابن اثیر در النهایه، شتم و سب را یکی دانسته است، ابن منظور افریقی در لسان العرب، قطع، بریدن و ننگ و عار را از معانی سب آورده است، شیخ انصاری در مکاسب ضمن ارجاع به عرف در معنا و مفهوم سب به نقل از جامع المقاصد مینویسد: سبّ گفتن کلمه و نسبت دادن چیزی به شخصی است که کسرشان به حساب آید، مانند کلمه پست (و ضیع) و امثال آن، غزالی در احیاء علوم الدین مینویسد: تعریف و حقیقت سب عبارت است از گفتن چیزهای زشت یا جملههای صریح بیپرده و بدون کنایه و رمز. در دایرة المعارف تشیع آمده است: «سب به معنای دشنام، فحش و ناسزا گفتن به دیگری است».
فحش، هر سخن و عمل زشت را گویند. هر کلام ناپسندی که از حد فراتر رود و بیهوده و یاوه محسوب گردد فحش و فاحشه نامیده میشود[۲].
منابع
پانویس
- ↑ التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۱.
- ↑ برهانی، محمد جواد، سیره اجتماعی پیامبر اعظم، ص ۱۴۸.