ارهاص: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲
جز
خط ۴: خط ۴:
ارهاص در لغت به‌معنای «[[اثبات]]» و «[[اصرار]]» از ریشه «ر‌ ه ‌ص» (تأسیس بنیان، ساختن رگه‌زیرین بنا) <ref>لسان‌العرب، ج‌۵، ص‌۳۴۳، «رهص».</ref> و «رِهص» (شالوده، چینه و بنیان) آمده است. <ref>الصحاح، ج‌۳، ص‌۱۰۴۲، «رهص».</ref> برای ارهاص معانی دیگری نیز گفته‌شده است. <ref>لغت‌نامه، ج‌۲، ص‌۱۶۳۷، «ارهاص».</ref>
ارهاص در لغت به‌معنای «[[اثبات]]» و «[[اصرار]]» از ریشه «ر‌ ه ‌ص» (تأسیس بنیان، ساختن رگه‌زیرین بنا) <ref>لسان‌العرب، ج‌۵، ص‌۳۴۳، «رهص».</ref> و «رِهص» (شالوده، چینه و بنیان) آمده است. <ref>الصحاح، ج‌۳، ص‌۱۰۴۲، «رهص».</ref> برای ارهاص معانی دیگری نیز گفته‌شده است. <ref>لغت‌نامه، ج‌۲، ص‌۱۶۳۷، «ارهاص».</ref>


در اصطلاح [[متکلّمان]]، [[حوادث خارق‌العاده]] <ref>کشاف اصطلاحات الفنون، ج‌۱، ص‌۱۴۱، «ارهاص».</ref> یا [[شگفتی]] <ref>کشف المراد، شعرانی، ص‌۴۹۱.</ref> است که در آستانه میلاد [[انبیا]] و یا بعد از آن و [[پیش از بعثت]] ایشان به وقوع می‌پیوندد <ref>روح البیان، ج‌۱۰، ص‌۵۱۰.</ref> و از [[نبوت]] آنها در [[آینده]] حکایت دارد تا [[مردم]] با [[مشاهده]] آن امور، آماده شنیدن [[دعوت انبیا]]{{ع}} شوند. <ref>تلخیص المحصل، ص‌۳۵۰.</ref> آن‌چه مقدمه [[آماده‌سازی]] [[پیامبران]] برای [[نبوّت]] باشد مانند تذکرات [[غیبی]] به ایشان نیز، ارهاص دانسته شده است <ref>منشور جاوید، ج‌۱۲، ص‌۳۵۸.</ref>
در اصطلاح [[متکلّمان]]، [[حوادث خارق‌العاده]] <ref>کشاف اصطلاحات الفنون، ج‌۱، ص‌۱۴۱، «ارهاص».</ref> یا [[شگفتی]] <ref>کشف المراد، شعرانی، ص‌۴۹۱.</ref> است که در آستانه میلاد [[انبیا]] و یا بعد از آن و [[پیش از بعثت]] ایشان به وقوع می‌پیوندد <ref>روح البیان، ج‌۱۰، ص‌۵۱۰.</ref> و از [[نبوت]] آنها در [[آینده]] حکایت دارد تا [[مردم]] با [[مشاهده]] آن امور، آماده شنیدن [[دعوت انبیا]] {{ع}} شوند. <ref>تلخیص المحصل، ص‌۳۵۰.</ref> آن‌چه مقدمه [[آماده‌سازی]] [[پیامبران]] برای [[نبوّت]] باشد مانند تذکرات [[غیبی]] به ایشان نیز، ارهاص دانسته شده است <ref>منشور جاوید، ج‌۱۲، ص‌۳۵۸.</ref>


تناسب بین معنای لغوی و اصطلاحی آن، این است که با ارهاص، شالوده نبوّت پی‌ریزی می‌شود. <ref> تلخیص المحصل، ص‌۳۵۰.</ref> ارهاص همچون [[معجزه]] و [[کرامت]] از باب [[لطف]] است، <ref>کشف المراد، شعرانی، ص‌۴۹.</ref> و زمینه انجام [[اطاعت]] و [[دوری از گناه]] را فراهم می‌سازد. <ref>کشف المراد، شعرانی، ص‌۴۹۲، کشف المراد، حسن‌زاده، ص‌۴۴۴.</ref> تفاوت ارهاص با معجزه در این است که ارهاص، پیش از [[زمان]] [[دعوت]] و بدون تحدّی (مبارزه‌طلبی) است. <ref>شرح المقاصد، ج‌۵، ص‌۱۲.</ref> گرچه متکلّمان گاهی از باب مجاز و‌علاقه مشابهت یا تغلیب، به ارهاص معجزه نیز‌ گفته‌اند. <ref>شرح المقاصد، ج‌۵، ص‌۱۲‌ـ‌۱۳.</ref> بعضی از متکلّمان معتزلی ارهاص را نپذیرفته‌اند. چنان‌که کرامت را نیز [[انکار]] نموده‌اند <ref>کشف المراد، شعرانی، ص‌۴۹۱.</ref> آنان [[ارهاصات]] واقع شده در هر عصری را به [[پیامبر]] موجود در آن [[عصر]] نسبت داده و از [[معجزات]] وی می‌دانند و این در‌حالی است که برخی از ارهاصات در زمانی تحقق یافته که [[پیامبری]] وجود نداشته است. <ref>کشف المراد، شعرانی، ص‌۴۹۱.</ref>
تناسب بین معنای لغوی و اصطلاحی آن، این است که با ارهاص، شالوده نبوّت پی‌ریزی می‌شود. <ref> تلخیص المحصل، ص‌۳۵۰.</ref> ارهاص همچون [[معجزه]] و [[کرامت]] از باب [[لطف]] است، <ref>کشف المراد، شعرانی، ص‌۴۹.</ref> و زمینه انجام [[اطاعت]] و [[دوری از گناه]] را فراهم می‌سازد. <ref>کشف المراد، شعرانی، ص‌۴۹۲، کشف المراد، حسن‌زاده، ص‌۴۴۴.</ref> تفاوت ارهاص با معجزه در این است که ارهاص، پیش از [[زمان]] [[دعوت]] و بدون تحدّی (مبارزه‌طلبی) است. <ref>شرح المقاصد، ج‌۵، ص‌۱۲.</ref> گرچه متکلّمان گاهی از باب مجاز و‌علاقه مشابهت یا تغلیب، به ارهاص معجزه نیز‌ گفته‌اند. <ref>شرح المقاصد، ج‌۵، ص‌۱۲‌ـ‌۱۳.</ref> بعضی از متکلّمان معتزلی ارهاص را نپذیرفته‌اند. چنان‌که کرامت را نیز [[انکار]] نموده‌اند <ref>کشف المراد، شعرانی، ص‌۴۹۱.</ref> آنان [[ارهاصات]] واقع شده در هر عصری را به [[پیامبر]] موجود در آن [[عصر]] نسبت داده و از [[معجزات]] وی می‌دانند و این در‌حالی است که برخی از ارهاصات در زمانی تحقق یافته که [[پیامبری]] وجود نداشته است. <ref>کشف المراد، شعرانی، ص‌۴۹۱.</ref>


برخی، آماده‌سازی اذهان برای وقوع [[ولایت]] [[اولیا]] را نیز ارهاص دانسته‌اند بنابر این [[سخن گفتن]] [[فاطمه]] [[زهرا]] را در رَحم [[مادر]] <ref> شرح المواقف الایجی، ج‌۸، ص‌۲۲۶.</ref> و [[خواندن]] [[سوره مؤمنون]] به‌وسیله [[علی]]{{ع}} لحظاتی پس از ولادت <ref>منتهی‌الآمال، ج‌۱، ص‌۲۱۵.</ref> و [[سخن گفتن]] دیگر [[امامان]] بلافاصله پس از ولادت و [[کرامات]] آنان در خردسالی را ارهاص به‌شمار آورده <ref> مناقب، ج‌۲، ص‌۱۹۸.</ref> و تفاوت آن با [[کرامت]] را در پیش از موعد بودن ارهاص دانسته‌اند. <ref>مهر تابان، ص‌۲۲۵.</ref> در [[تاریخ]]، [[ارهاصات]] بسیاری برای [[پیامبران]] به خصوص نبی اکرم{{صل}} [[نقل]] شده است. <ref>مهر تابان، ص‌۲۲۵.</ref> در [[قرآن]] گرچه به ارهاص تصریح نشده است [[ولی]] آیاتی از قرآن به وقایعی اشاره دارد که از ارهاصات پیامبران دانسته شده و یا می‌توان آنها را از مصادیق ارهاص دانست.<ref>[[الله‌مراد انصاری جیرفتی|انصاری جیرفتی، الله‌مراد]]، [[ارهاص (مقاله)|مقاله «ارهاص»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۲.</ref>
برخی، آماده‌سازی اذهان برای وقوع [[ولایت]] [[اولیا]] را نیز ارهاص دانسته‌اند بنابر این [[سخن گفتن]] [[فاطمه]] [[زهرا]] را در رَحم [[مادر]] <ref> شرح المواقف الایجی، ج‌۸، ص‌۲۲۶.</ref> و [[خواندن]] [[سوره مؤمنون]] به‌وسیله [[علی]] {{ع}} لحظاتی پس از ولادت <ref>منتهی‌الآمال، ج‌۱، ص‌۲۱۵.</ref> و [[سخن گفتن]] دیگر [[امامان]] بلافاصله پس از ولادت و [[کرامات]] آنان در خردسالی را ارهاص به‌شمار آورده <ref> مناقب، ج‌۲، ص‌۱۹۸.</ref> و تفاوت آن با [[کرامت]] را در پیش از موعد بودن ارهاص دانسته‌اند. <ref>مهر تابان، ص‌۲۲۵.</ref> در [[تاریخ]]، [[ارهاصات]] بسیاری برای [[پیامبران]] به خصوص نبی اکرم {{صل}} [[نقل]] شده است. <ref>مهر تابان، ص‌۲۲۵.</ref> در [[قرآن]] گرچه به ارهاص تصریح نشده است [[ولی]] آیاتی از قرآن به وقایعی اشاره دارد که از ارهاصات پیامبران دانسته شده و یا می‌توان آنها را از مصادیق ارهاص دانست.<ref>[[الله‌مراد انصاری جیرفتی|انصاری جیرفتی، الله‌مراد]]، [[ارهاص (مقاله)|مقاله «ارهاص»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۲.</ref>


== ارهاصات [[یوسف]]{{ع}} ==
== ارهاصات [[یوسف]] {{ع}} ==
=== دور ساختن از [[گناه]] ===
=== دور ساختن از [[گناه]] ===
=== شفای چشمان [[یعقوب]] با پیراهن ===
=== شفای چشمان [[یعقوب]] با پیراهن ===


== ارهاصات [[موسی]]{{ع}} ==
== ارهاصات [[موسی]] {{ع}} ==
=== [[وحی]] ([[الهام]]) به [[مادر موسی]]{{ع}} ===
=== [[وحی]] ([[الهام]]) به [[مادر موسی]] {{ع}} ===
=== [[نجات]] موسی{{ع}} از دریا ===
=== [[نجات]] موسی {{ع}} از دریا ===
=== بازگشت موسی به دامان [[مادر]] ===
=== بازگشت موسی به دامان [[مادر]] ===


== ارهاصات [[عیسی]]{{ع}} ==
== ارهاصات [[عیسی]] {{ع}} ==
=== باردار شدن [[مریم]]{{س}} بدون شوهر ===
=== باردار شدن [[مریم]] {{س}} بدون شوهر ===
=== بارور شدن [[نخل]] خشک ===
=== بارور شدن [[نخل]] خشک ===
=== جاری شدن جوی [[آب]] از کنار مریم{{س}} ===
=== جاری شدن جوی [[آب]] از کنار مریم {{س}} ===
=== [[سخن گفتن]] [[عیسی]]{{ع}} در گهواره ===
=== [[سخن گفتن]] [[عیسی]] {{ع}} در گهواره ===


== ارهاصات [[پیامبراکرم]]{{صل}} ==
== ارهاصات [[پیامبراکرم]] {{صل}} ==
=== نابودی [[اصحاب فیل]] ===
=== نابودی [[اصحاب فیل]] ===
=== [[شرح صدر]] ===
=== [[شرح صدر]] ===
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش