سیئه در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخهها
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
چیزِ [[قبیح]]، خطیئه<ref>ابنمنظور، لسان العرب، ج۱، ص۹۷.</ref>، [[بدی]]، کار بد، [[شرّ]]، ناخوشی، [[ناشایست]]<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژهنامه، ص۷۶۵.</ref>، در مقابل "[[حسنه]]". اصل آن "سُوء" به معنای [[قبح]]<ref>ابنفارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۱۱۳.</ref> و صفت هر [[پلیدی]] و [[بدی]]<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۳۲۷.</ref>. | چیزِ [[قبیح]]، خطیئه<ref>ابنمنظور، لسان العرب، ج۱، ص۹۷.</ref>، [[بدی]]، کار بد، [[شرّ]]، ناخوشی، [[ناشایست]]<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژهنامه، ص۷۶۵.</ref>، در مقابل "[[حسنه]]". اصل آن "سُوء" به معنای [[قبح]]<ref>ابنفارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۱۱۳.</ref> و صفت هر [[پلیدی]] و [[بدی]]<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۳۲۷.</ref>. | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
"سیئه و [[حسنه]]" دو نوع است: | "سیئه و [[حسنه]]" دو نوع است: | ||
#'''به اعتبار [[عقل]] و [[شرع]]:''' {{متن قرآن|مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا}}<ref>«کسانی که نیکی | # '''به اعتبار [[عقل]] و [[شرع]]:''' {{متن قرآن|مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا}}<ref>«کسانی که نیکی آورند ده برابر آن (پاداش) دارند و کسانی که بدی آورند جز همانند آن کیفر نمیبینند و به آنان ستم نخواهد شد» سوره انعام، آیه ۱۶۰.</ref>. | ||
#'''به اعتبار طبع [[انسانی]]:''' {{متن قرآن|فَإِذَا جَاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوا لَنَا هَذِهِ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسَى وَمَنْ مَعَهُ}}<ref>«پس، هرگاه نیکی به آنان روی میآورد میگفتند این از آن ماست و اگر بلایی | # '''به اعتبار طبع [[انسانی]]:''' {{متن قرآن|فَإِذَا جَاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوا لَنَا هَذِهِ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسَى وَمَنْ مَعَهُ}}<ref>«پس، هرگاه نیکی به آنان روی میآورد میگفتند این از آن ماست و اگر بلایی به ایشان میرسید به موسی و همراهان وی فال بد میزدند؛ آگاه باشید که فالشان نزد خداوند است اما بیشتر آنها نمیدانند» سوره اعراف، آیه ۱۳۱.</ref>. | ||
[[سیئات]] اموری هستند که [[انسان]] به آنها [[احساس]] بد و ناخوشایندی دارد؛ مانند [[مرض]]، [[ذلت]]، [[ناداری]] و [[فتنه]] که منشأ همه اینها خود [[انسان]] است{{متن قرآن|وَمَا أَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ}}<ref>«(ای آدمی!) هر نیکی به تو رسد از خداوند است و هر بدی به تو رسد از خود توست. و (ای محمّد!) ما تو را برای مردم، پیامبر فرستادهایم و خداوند، (شما را) گواه بس» سوره نساء، آیه ۷۹.</ref>.<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۵، ص۸.</ref>. | [[سیئات]] اموری هستند که [[انسان]] به آنها [[احساس]] بد و ناخوشایندی دارد؛ مانند [[مرض]]، [[ذلت]]، [[ناداری]] و [[فتنه]] که منشأ همه اینها خود [[انسان]] است{{متن قرآن|وَمَا أَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ}}<ref>«(ای آدمی!) هر نیکی به تو رسد از خداوند است و هر بدی به تو رسد از خود توست. و (ای محمّد!) ما تو را برای مردم، پیامبر فرستادهایم و خداوند، (شما را) گواه بس» سوره نساء، آیه ۷۹.</ref>.<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۵، ص۸.</ref>. | ||
نسخهٔ ۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۷
این مدخل زیرشاخهٔ بحث سیئه است. سیئه از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: سیئه در قرآن - سیئه در حدیث - سیئه در فقه سیاسی - پرسشهای مرتبطمقدمه
چیزِ قبیح، خطیئه[۱]، بدی، کار بد، شرّ، ناخوشی، ناشایست[۲]، در مقابل "حسنه". اصل آن "سُوء" به معنای قبح[۳] و صفت هر پلیدی و بدی[۴].
﴿مَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى الَّذِينَ عَمِلُوا السَّيِّئَاتِ إِلَّا مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ﴾[۵].
"سیئه و حسنه" دو نوع است:
- به اعتبار عقل و شرع: ﴿مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا﴾[۶].
- به اعتبار طبع انسانی: ﴿فَإِذَا جَاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوا لَنَا هَذِهِ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسَى وَمَنْ مَعَهُ﴾[۷].
سیئات اموری هستند که انسان به آنها احساس بد و ناخوشایندی دارد؛ مانند مرض، ذلت، ناداری و فتنه که منشأ همه اینها خود انسان است﴿وَمَا أَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ﴾[۸].[۹].
سیئه شامل همه بدیها و ناخوشیها و پلیدیهاست. در مورد گناهان نیز عدهای ذنب، اثم، خطیئه و جُرم را سیئات میدانند؛ امّا برخی مفسران سیئات را تنها شامل گناهان صغیره میدانند و گناهان کبیره را از سیئات نمیشمارند[۱۰].
سیئات در فرهنگ قرآنی به همه ناهنجاریهای اجتماعی اطلاق میگردد که مردم به آنها احساس ناخوشایند و بدی دارند. حسنات هنجارهای جامعه قرآنی هستند. ترک سیئات خود از حسنات بزرگ است.[۱۱]
منابع
پانویس
- ↑ ابنمنظور، لسان العرب، ج۱، ص۹۷.
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژهنامه، ص۷۶۵.
- ↑ ابنفارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۱۱۳.
- ↑ خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۳۲۷.
- ↑ «هر کس کار نیک آورد، به از آن او راست و هر کس کردار زشت آورد (بداند) کسانی که کارهای بد انجام دادهاند جز (برابر) آنچه میکردهاند کیفر داده نمیشوند» سوره قصص، آیه ۸۴.
- ↑ «کسانی که نیکی آورند ده برابر آن (پاداش) دارند و کسانی که بدی آورند جز همانند آن کیفر نمیبینند و به آنان ستم نخواهد شد» سوره انعام، آیه ۱۶۰.
- ↑ «پس، هرگاه نیکی به آنان روی میآورد میگفتند این از آن ماست و اگر بلایی به ایشان میرسید به موسی و همراهان وی فال بد میزدند؛ آگاه باشید که فالشان نزد خداوند است اما بیشتر آنها نمیدانند» سوره اعراف، آیه ۱۳۱.
- ↑ «(ای آدمی!) هر نیکی به تو رسد از خداوند است و هر بدی به تو رسد از خود توست. و (ای محمّد!) ما تو را برای مردم، پیامبر فرستادهایم و خداوند، (شما را) گواه بس» سوره نساء، آیه ۷۹.
- ↑ سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۵، ص۸.
- ↑ وهبة بن مصطفی زحیلی، التفسیر المنیر، ج۱۲، ص۱۷۳.
- ↑ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص: ۳۵۷.