تقسیم غنائم: تفاوت میان نسخه‌ها

افزودن پیوند
از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
نمایش تاریخچه به صورت تعاملی
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'یهودیان بنی‌نضیر' به 'یهودیان بنی‌نضیر')
خط ۱۹: خط ۱۹:
*معیارهای کلی تقسیم غنائم چنین بود که مجموع [[غنائم]] به پنج قسمت تقسیم<ref>المغازی، ج ۱، ص ۴۱۰؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج ۱، ص ۵۱۵ و امتاع الاسماع، ج ۱۳، ص ۱۴۵-۱۴۶.</ref> و بدین گونه توزیع می‌شد که سهم اول برای نیازمندی‌های کلی همچون خرید ابزار آلات [[جنگی]] مانند توشه، [[سلاح]]، ساز و برگ [[جنگی]]، البسه و نیز [[یتیمان]]، مساکین و ابن [[سبیل]] (در راه ماندگان) در نظر گرفته می‌شد. چهار سهم باقی مانده نیز میان جنگجویان تقسیم جنگجویان می‌شد. جنگجویان، مسلمانانی بودند که در [[جنگ]] شرکت کرده و به قصد [[جنگ]] آمده بودند. این افراد می‌جنگیدند یا نمی‌جنگیدند، سهم می‌بردند؛ اما [[میزان]] سهم افراد به نسبت [[شایستگی]] آنان متفاوت بود؛ مثلا برای جنگجوی سواره، سه سهم (دو سهم برای اسب و یک سهم برای خود او) و برای جنگجوی پیاده، یک سهم در نظر می‌گرفتند<ref>المغازی، ج ۱، ص ۴۱۰؛ تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۵۹۱ و السیرة النبویه، ج ۲، ص ۲۴۴.</ref>؛ زیرا نگهداری اسب (تغذیه آن و [[آماده‌سازی]] برای [[جنگ]]) هزینه‌ها و زحمات ویژه‌ای داشت<ref>[[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۳۱۳-۳۱۴.</ref>.
*معیارهای کلی تقسیم غنائم چنین بود که مجموع [[غنائم]] به پنج قسمت تقسیم<ref>المغازی، ج ۱، ص ۴۱۰؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج ۱، ص ۵۱۵ و امتاع الاسماع، ج ۱۳، ص ۱۴۵-۱۴۶.</ref> و بدین گونه توزیع می‌شد که سهم اول برای نیازمندی‌های کلی همچون خرید ابزار آلات [[جنگی]] مانند توشه، [[سلاح]]، ساز و برگ [[جنگی]]، البسه و نیز [[یتیمان]]، مساکین و ابن [[سبیل]] (در راه ماندگان) در نظر گرفته می‌شد. چهار سهم باقی مانده نیز میان جنگجویان تقسیم جنگجویان می‌شد. جنگجویان، مسلمانانی بودند که در [[جنگ]] شرکت کرده و به قصد [[جنگ]] آمده بودند. این افراد می‌جنگیدند یا نمی‌جنگیدند، سهم می‌بردند؛ اما [[میزان]] سهم افراد به نسبت [[شایستگی]] آنان متفاوت بود؛ مثلا برای جنگجوی سواره، سه سهم (دو سهم برای اسب و یک سهم برای خود او) و برای جنگجوی پیاده، یک سهم در نظر می‌گرفتند<ref>المغازی، ج ۱، ص ۴۱۰؛ تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۵۹۱ و السیرة النبویه، ج ۲، ص ۲۴۴.</ref>؛ زیرا نگهداری اسب (تغذیه آن و [[آماده‌سازی]] برای [[جنگ]]) هزینه‌ها و زحمات ویژه‌ای داشت<ref>[[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۳۱۳-۳۱۴.</ref>.
*[[زنان]] و [[کودکان]] ممیز نیز در صورت حضور در [[جنگ]]، مقداری کمتر از یک سهم کامل و بر اساس [[میزان]] تلاش آنان - که [[فرمانده]] کل آن را تعیین می‌کرد - سهم خود را دریافت می‌کردند<ref>امتاع الأسماع، ج ۱، ص ۲۵۳؛ حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج ۲، ص ۴۴۸ و المغازی، ج ۲، ص ۵۲۲.</ref>. برخی معتقدند، این روش ابتدا در [[غزوه]] مریسیع یا بنی‌المصطلق به کار گرفته شد<ref>المغازی، ج ۱، ص ۴۱۰.</ref>. [[پیامبر]]{{صل}} اولین [[ثروت]] عمومی حاصل از [[جنگ بدر]] را با وجود [[اعتراض]] برخی [[صحابه]]<ref>همان، ص ۹۹ و امتاع الاسماع، ج ۱، ص ۱۱۱.</ref> به طور مساوی میان [[مسلمانان]] تقسیم کرد<ref>المغازی، ج ۱، ص ۹۹ و ج ۱، ص ۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج ۱، ص ۱۱۱؛ السیرة الحلبیه، ج ۲، ص ۳۶۴ - ۳۶۵ و عیون الاثر، ج ۲، ص ۷۳ – ۷۴.</ref><ref>[[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۳۱۴.</ref>.
*[[زنان]] و [[کودکان]] ممیز نیز در صورت حضور در [[جنگ]]، مقداری کمتر از یک سهم کامل و بر اساس [[میزان]] تلاش آنان - که [[فرمانده]] کل آن را تعیین می‌کرد - سهم خود را دریافت می‌کردند<ref>امتاع الأسماع، ج ۱، ص ۲۵۳؛ حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج ۲، ص ۴۴۸ و المغازی، ج ۲، ص ۵۲۲.</ref>. برخی معتقدند، این روش ابتدا در [[غزوه]] مریسیع یا بنی‌المصطلق به کار گرفته شد<ref>المغازی، ج ۱، ص ۴۱۰.</ref>. [[پیامبر]]{{صل}} اولین [[ثروت]] عمومی حاصل از [[جنگ بدر]] را با وجود [[اعتراض]] برخی [[صحابه]]<ref>همان، ص ۹۹ و امتاع الاسماع، ج ۱، ص ۱۱۱.</ref> به طور مساوی میان [[مسلمانان]] تقسیم کرد<ref>المغازی، ج ۱، ص ۹۹ و ج ۱، ص ۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج ۱، ص ۱۱۱؛ السیرة الحلبیه، ج ۲، ص ۳۶۴ - ۳۶۵ و عیون الاثر، ج ۲، ص ۷۳ – ۷۴.</ref><ref>[[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۳۱۴.</ref>.
*بررسی شیوه تقسیم غنائم، نشان دهنده وجود اصل تقسیم غنائم بر اساس نیازهای [[اقتصادی]] [[جامعه اسلامی]] است؛ برای مثال، پس از [[پیروزی]] [[مسلمانان]] بر [[یهودیان]] [[بنی‌نضیر]] که بدون [[جنگ]] صورت گرفت، [[مسلمانان]] به [[غنائم]] بسیاری دست یافتند<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۷۹ و ابن سید الناس، عیون الاثر، ج ۲، ص ۷۳.</ref>؛ اما برخلاف شیوه [[پیامبر]]{{صل}} که [[غنائم]] را به طور مساوی میان [[مسلمانان]] تقسیم می‌کرد، این بار، [[غنائم]] فقط میان [[مهاجران]] و چند تن از [[انصار]] تقسیم شد<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۷۹؛ السیرة الحلبیه، ج ۲، ص ۳۶۴ - ۳۶۵ و عیون الاثر، ج ۲، ص ۷۳ – ۷۴.</ref> که [[دلیل]] آن، نیازهای شدید [[اقتصادی]] [[مهاجران]] بود که به خاطر [[هجرت]] [[اموال]] و کاشانه خود را از دست داده و غالبا با [[انصار]] در یک خانه [[زندگی]] می‌کردند و [[پیامبر]]{{صل}} با کسب [[رضایت]] از [[انصار]] و برای تحقق [[عدالت]] [[اقتصادی]] و از میان برداشتن فاصله‌های [[مالی]] میان [[انصار]] و [[مهاجران]]، چنین کاری را انجام داد؛ اما پس از برطرف شدن نیازمندی‌های [[اقتصادی]] [[انصار]] و [[مهاجران]]، [[غنائم]] بر اساس شکل کلی مطرح شده تقسیم می‌شد<ref>[[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۳۱۴.</ref>.
*بررسی شیوه تقسیم غنائم، نشان دهنده وجود اصل تقسیم غنائم بر اساس نیازهای [[اقتصادی]] [[جامعه اسلامی]] است؛ برای مثال، پس از [[پیروزی]] [[مسلمانان]] بر [[یهودیان بنی‌نضیر]] که بدون [[جنگ]] صورت گرفت، [[مسلمانان]] به [[غنائم]] بسیاری دست یافتند<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۷۹ و ابن سید الناس، عیون الاثر، ج ۲، ص ۷۳.</ref>؛ اما برخلاف شیوه [[پیامبر]]{{صل}} که [[غنائم]] را به طور مساوی میان [[مسلمانان]] تقسیم می‌کرد، این بار، [[غنائم]] فقط میان [[مهاجران]] و چند تن از [[انصار]] تقسیم شد<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۷۹؛ السیرة الحلبیه، ج ۲، ص ۳۶۴ - ۳۶۵ و عیون الاثر، ج ۲، ص ۷۳ – ۷۴.</ref> که [[دلیل]] آن، نیازهای شدید [[اقتصادی]] [[مهاجران]] بود که به خاطر [[هجرت]] [[اموال]] و کاشانه خود را از دست داده و غالبا با [[انصار]] در یک خانه [[زندگی]] می‌کردند و [[پیامبر]]{{صل}} با کسب [[رضایت]] از [[انصار]] و برای تحقق [[عدالت]] [[اقتصادی]] و از میان برداشتن فاصله‌های [[مالی]] میان [[انصار]] و [[مهاجران]]، چنین کاری را انجام داد؛ اما پس از برطرف شدن نیازمندی‌های [[اقتصادی]] [[انصار]] و [[مهاجران]]، [[غنائم]] بر اساس شکل کلی مطرح شده تقسیم می‌شد<ref>[[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۳۱۴.</ref>.


==شیوه‌های استفاده از غنائم‌==
==شیوه‌های استفاده از غنائم‌==

نسخهٔ ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۵۰

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
مدخل‌های وابسته به این بحث:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل تقسیم غنائم (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

معیار مالکیت غنائم در اسلام‌

غنائم جنگی؛ از مصادیق انفال‌

شیوه‌های استفاده از غنائم‌

  1. خوراکی‌ها: از آشامیدنی‌ها و غذاها در همان میدان جنگ استفاده می‌شد؛ زیرا استفاده کننده از آن، چه فقیر یا غنی، ناچار به حمل (خوراک و آذوقه) از دارالاسلام (مدینه) به سوی سرزمین جنگی بود که برای آن سختی بسیاری کشید[۲۰].‌
  2. ابزار آلات جنگی، لباس‌ها، اسب، شتر، گوسفند و...: که بر اساس معیار کلی تقسیم غنائم تقسیم می‌شد؛
  3. اسیران جنگی: این گروه جزء سپاه دشمن بودند که زنده دستگیر می‌شدند و آنها یا بخشیده و یا آزاد[۲۱]؛ یا با مسلمانان اسیر، مبادله می‌شدند[۲۲]؛ همچنین یا با پرداخت فدیه آزاد[۲۳] و یا بسیار به ندرت، کشته می‌شدند[۲۴].[۲۵].

منابع

پانویس

 با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. ↑ ابوهلال عسکری، الفروق اللغویه، ص ۳۹۰ - ۳۹۱؛ ابن اثیر، النهایة فی غریب الحدیث، ج ۳، ص ۳۸۹ و ابن منظور، لسان العرب، ج ۱۲، ص ۴۴۶.
  2. ↑ ابراهیمی، زینب، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۳۱۲.
  3. ↑ ابن هشام، السیرة النبویة، ج ۱، ص ۶۴۱؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج ۲، ص ۴۵۷ - ۴۵۸ و عبدالرحمن سهیلی، الروض الأنف، ج ۵، ص ۱۵۰.
  4. ↑ طبرسی، مجمع البیان، ج ۴، ص ۷۹۵ - ۷۹۶ و محمد بن احمد قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ج ۷، ص ۳۶۱.
  5. ↑ بیان حرمت شرب خمر و گرفتن ربا به تدریج، نشان دهنده وجود این اصل در تشریع قوانین اسلامی است
  6. ↑ ابراهیمی، زینب، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۳۱۳.
  7. ↑ المغازی، ج ۱، ص ۴۰۹ و ۴۱۲ و ج۳، ص۹۴۳ و ۹۴۸؛ السیرة النبویه، ص۶۴۱ و ج۲، ص۴۸۸ – ۴۹۰؛ تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۴۵۷-۴۵۸؛ ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج ۴، ص ۲۲۰ و تقی الدین مقریزی، امتاع الأسماع، ج ۱، ص ۲۰۵ و....
  8. ↑ ابراهیمی، زینب، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۳۱۲.
  9. ↑ المغازی، ج ۱، ص ۴۱۰؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج ۱، ص ۵۱۵ و امتاع الاسماع، ج ۱۳، ص ۱۴۵-۱۴۶.
  10. ↑ المغازی، ج ۱، ص ۴۱۰؛ تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۵۹۱ و السیرة النبویه، ج ۲، ص ۲۴۴.
  11. ↑ ابراهیمی، زینب، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۳۱۳-۳۱۴.
  12. ↑ امتاع الأسماع، ج ۱، ص ۲۵۳؛ حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج ۲، ص ۴۴۸ و المغازی، ج ۲، ص ۵۲۲.
  13. ↑ المغازی، ج ۱، ص ۴۱۰.
  14. ↑ همان، ص ۹۹ و امتاع الاسماع، ج ۱، ص ۱۱۱.
  15. ↑ المغازی، ج ۱، ص ۹۹ و ج ۱، ص ۳۷۹؛ امتاع الاسماع، ج ۱، ص ۱۱۱؛ السیرة الحلبیه، ج ۲، ص ۳۶۴ - ۳۶۵ و عیون الاثر، ج ۲، ص ۷۳ – ۷۴.
  16. ↑ ابراهیمی، زینب، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۳۱۴.
  17. ↑ المغازی، ج ۱، ص ۳۷۹ و ابن سید الناس، عیون الاثر، ج ۲، ص ۷۳.
  18. ↑ المغازی، ج ۱، ص ۳۷۹؛ السیرة الحلبیه، ج ۲، ص ۳۶۴ - ۳۶۵ و عیون الاثر، ج ۲، ص ۷۳ – ۷۴.
  19. ↑ ابراهیمی، زینب، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۳۱۴.
  20. ↑ زحیلی، وهبة، ص ۴۵۸.
  21. ↑ المغازی ، ج۱، ص۱۰۷ و ۴۱۲؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۳۰۳ و ۴۴۲؛ الطبقات الکبری، ج ۲، ص ۱۳ و ۴۹ و السیرة النبویه، ج ۱، ج ص ۱، ص ۶۵۹ -۶۶۰.
  22. ↑ المغازی، ج ۲، ص ۶۰۴ مبادله اسیران با قریش، پس از پیمان صلح حدیبیه آغاز شد.
  23. ↑ این شیوه از سایر شیوه‌ها رایج‌تر بود و در بسیاری از غزوات مانند بدر، بنی‌ مصطلق، حنین و... نمونه‌های آن دیده می‌شود.
  24. ↑ عیون الاثر، ج ۱، ص ۳۰۸ - ۳۰۹؛ احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج ۲، ص ۴۶؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۱۴۸ و تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۴۵۹. ابی معیط و نضر بن حارث از اسیران جنگ بدر بودند که به دستور پیامبر(ص) در حال اسارت کشته شدند
  25. ↑ ابراهیمی، زینب، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۳۱۵.
برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=تقسیم_غنائم&oldid=418934»