کوتاهی در مقابل مسؤولیت در حدیث: تفاوت میان نسخهها
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-]] | + - [[)) |
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}})) |
||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{یادآوری پانویس}} | {{یادآوری پانویس}} | ||
{{ | {{پانویس}} | ||
[[رده:کوتاهی در مقابل مسؤولیت]] | [[رده:کوتاهی در مقابل مسؤولیت]] | ||
[[رده:مدخل]] | [[رده:مدخل]] | ||
نسخهٔ ۲ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۴۲
- اين مدخل از زیرشاخههای بحث کوتاهی در مقابل مسؤولیت است. "کوتاهی در مقابل مسؤولیت" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل کوتاهی در مقابل مسؤولیت (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
روایات مربوطه
- امام صادق(ع) فرمودند: "دشمن انجام کارها، سستی و ضعف است"[۱]؛
- امام کاظم(ع) فرمودند: "از خستگی و سستی بپرهیز، که این دو تو را از بهره دنیا و آخرت باز میدارد"[۲]؛
- امام صادق(ع) فرمودند: "هرکس در مورد وضو و نماز خود سستی کند امیدی بدو درباره قیامتش نیست، و هرکس درباره آنچه معاشش را به اصلاح میآورد سستی کند، امیدی به او درباره دنیایش نیست" [۳]؛
- امام باقر(ع) فرمودند: "من مردی که در امور دنیای خود سست و ضعیف باشد را مبغوض میدارم - و یا فرمودند: برای این چنین کسی به غضب در میآیم -، چه آن کس که در امر دنیای خود سستی کند، در امر آخرت خود نیز سست خواهد بود" [۴]؛
- امام صادق(ع) فرمودند: "هرگز از انسان سست و کسل کمک مخواه، و با ناتوان مشورت مکن"[۵]؛
- امیرمؤمنان(ع) فرمودند: "چون اشیاء دو دو همراه شدند، سستی و عجز نیز با هم همراه شدند، و از همراهی آنان فقر پدید آمد" [۶]؛
- امام صادق(ع) به مردی از یاران خود نوشتند: "با دانشمندان به مجادله نپرداز، و با سفیهان و نادانان همزبانی و ستیزه مکن، که دانشمندان با تو دشمن شوند و نادانان به تو دشنام دهند؛ و در امر بهدست آوردن معیشت خود کوتاهی مکن، که در نتیجه سربار دیگران - و یا نوشتند: سربار خویشان خود- خواهی شد"[۷]؛
- امام کاظم(ع) فرمودند: "خداوند متعال بنده پرخواب بیکار را مبغوض میدارد" [۸]؛
- عمر بن عبدالعزیز گوید: امام صادق(ع) از من سؤال کردند: "عمر بن مسلم چه کرده است؟، گفتم: فدایت شوم! او به عبادت روی آورده و تجارت و کسب و کار را ترک کرده است. امام فرمودند: وای بر او! آیا نمیداند که کسی که دست از طلب روزی بردارد، دعایش مستجاب نمیشود؟!؛ گروهی از یاران پیامبر اکرم(ص) چون این آیه نازل شد که ﴿وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا * وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ﴾[۹] درب مغازههای خود را بستند و به عبادت الهی روی آوردند و اعتقاد یافتند که خداوند امر معیشت آنان را بر عهده گرفته است. چون این خبر به پیامبر اکرم(ص) رسید، کسی را به سوی آنان فرستاد و پیغام داد که: برای چه این روش را در پیش گرفتهاید؟ آنان نیز جواب دادند: ای پیامبر خدا! روزی ما را کسی بر عهده گرفته است، از این رو ما به عبادت روی آوردهایم!؛ پیامبر نیز پاسخ دادند که: هرکس چنین کند، خواستهاش برآورده نمیشود؛ از این رو به طلب رزق خود بپردازید"[۱۰].
- "هرکس دنیایش را برای آخرتش، و آخرتش را برای دنیایش ترک گوید، از ما نیست" [۱۱].
- یکی از اهل بیت(ع) فرمودند: "برای دنیایت چنان تلاش کن که گویی همیشه زنده هستی، و برای آخرتت چنان تلاش کن که گویی فردا خواهی مرد" [۱۲].
- امام صادق(ع) فرمودند: "من خوش نمیدارم که کسی را ببینم که در طلب روزی پیش از ظهر آغاز به فعالیّت میکند؛ چه پیامبر اکرم(ص) فرمودند: خدایا! صبحگاهان را برای امّت من پر برکت ساز" [۱۳].
- امام صادق(ع) فرمودند: "در بهدست آوردن معاش خود سستی نورزید، چرا که پدران ما در این مطلب میکوشیدند و معاش خود را طلب میکردند" [۱۴]؛
- امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: "خداوند -تبارک و تعالی! - انسان شاغل پرتلاش درست کردار را دوست میدارد" [۱۵]؛
- فضل بن یسار گوید: به امام صادق(ع) عرض کردم: من تجارت و کسب و کار را ترک کردهام، آن حضرت فرمودند: "چنین مکن، درب مغازهات را باز کن، و بساط تجارتت را پهن نما، و از خداوند طلب روزی کن"[۱۶]؛
- امام صادق(ع) فرمودند: "هیچ خیری در کسی که ثروت اندوزی از راه حلال را دوست نمیدارد، تا بهوسیله آن آبروی خود را حفظ کند و دین خود را بپردازد و به نزدیکانش نیکی کند، نیست" [۱۷]؛
- امام صادق(ع) فرمودند: "یکی از سعادتهای انسان، آن است که خود امر خانوادهاش را بر عهده گیرد" [۱۸]؛
- امام صادق(ع) فرمودند: "به عنوان گناه انسان، همین کافی است که خانواده خود را از مال دنیا بیبهره سازد" [۱۹]؛
- امام صادق(ع) فرمودند: "از سستی و خستگی برحذر باش، که این دو کلید همه بدیها هستند؛ چه، کسی که سستی ورزد هیچ حقّی را به جای نمیآورد، و کسی که خستگی داشته باشد بر هیچ حقّی صبر نمیورزد- تا به انجام آن موفق شود-" [۲۰]؛
- امام کاظم(ع) فرمودند: "خداوند متعال بنده پرخواب بیکار را مبغوض میدارد"[۲۱]؛
- امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: "تلاش و سعی بر عهده توست، امّا آن که در نتیجه پیروز شوی بر عهده تو نیست"[۲۲][۲۳].
منابع
پانویس
با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل میشوید:
- ↑ « قَالَ الصَّادِقُ(ع) عَدُوُّ الْعَمَلِ الْكَسَلُ»؛ کافی، ج۵، ص ۸۵.
- ↑ « عَنْ أَبِي الْحَسَنِ مُوسَى(ع) قَالَ: قَالَ أَبِي(ع) لِبَعْضِ وُلْدِهِ: إِيَّاكَ وَ الضَّجَرَ وَ الْكَسَلَ فَإِنَّهُمَا يَمْنَعَانِكَ حَظَّ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ»؛ بحار الأنوار، ج۶۶، ص ۳۹۵.
- ↑ « عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(ع) قَالَ: مَنْ كَسِلَ عَنْ طَهُورِهِ وَ صَلَاتِهِ فَلَيْسَ فِيهِ خَيْرٌ لِأَمْرِ آخِرَتِهِ وَ مَنْ كَسِلَ عَمَّا يُصْلِحُ بِهِ أَمْرَ مَعِيشَتِهِ فَلَيْسَ فِيهِ خَيْرٌ لِأَمْرِ دُنْيَاهُ»؛ کافی، ج ۵، ص ۸۵.
- ↑ « عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(ع) قَالَ: إِنِّي لَأُبْغِضُ الرَّجُلَ أَوْ أُبْغِضُ لِلرَّجُلِ أَنْ يَكُونَ كَسْلَاناً عَنْ أَمْرِ دُنْيَاهُ وَ مَنْ كَسِلَ عَنْ أَمْرِ دُنْيَاهُ فَهُوَ عَنْ أَمْرِ آخِرَتِهِ أَكْسَلُ»؛ کافی، ج ۵، ص ۸۵.
- ↑ « عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(ع) قَالَ: لَا تَسْتَعِنْ بِكَسْلَانَ وَ لَا تَسْتَشِيرَنَّ عَاجِزاً»؛ کافی، ج ۵، ص ۸۵.
- ↑ « قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ(ع) إِنَّ الْأَشْيَاءَ لَمَّا ازْدَوَجَتْ ازْدَوَجَ الْكَسَلُ وَ الْعَجْزُ فَنُتِجَا بَيْنَهُمَا الْفَقْرَ»؛ کافی، ج ۵، ص ۸۶.
- ↑ «كَتَبَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(ع) إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِهِ أَمَّا بَعْدُ فَلَا تُجَادِلِ الْعُلَمَاءَ وَ لَا تُمَارِ السُّفَهَاءَ فَيُبْغِضَكَ الْعُلَمَاءُ وَ يَشْتِمَكَ السُّفَهَاءُ وَ لَا تَكْسَلْ عَنْ مَعِيشَتِكَ فَتَكُونَ كَلًّا عَلَى غَيْرِكَ أَوْ قَالَ عَلَى أَهْلِكَ»؛ کافی، ج ۵، ص ۸۶.
- ↑ « عَنْ بَشِيرٍ الدَّهَّانِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ مُوسَى(ع) يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ يُبْغِضُ الْعَبْدَ النَّوَّامَ الْفَارِغَ»؛ کافی، ج ۵، ص ۸۴.
- ↑ «و هر کس از خداوند پروا کند (خداوند) برای او دری میگشاید * و به او از جایی که گمان نمیبرد روزی میدهد» سوره طلاق، آیه ۲-۳.
- ↑ « عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ: قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(ع) مَا فَعَلَ عُمَرُ بْنُ مُسْلِمٍ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَقْبَلَ عَلَى الْعِبَادَةِ وَ تَرَكَ التِّجَارَةَ فَقَالَ وَيْحَهُ أَ مَا عَلِمَ أَنَّ تَارِكَ الطَّلَبِ لَا يُسْتَجَابُ لَهُ- إِنَّ قَوْماً مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلَمَّا نَزَلَتْ وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ أَغْلَقُوا الْأَبْوَابَ وَ أَقْبَلُوا عَلَى الْعِبَادَةِ وَ قَالُوا قَدْ كُفِينَا فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صفَأَرْسَلَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى مَا صَنَعْتُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ تُكُفِّلَ لَنَا بِأَرْزَاقِنَا فَأَقْبَلْنَا عَلَى الْعِبَادَةِ فَقَالَ إِنَّهُ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ لَمْ يُسْتَجَبْ لَهُ عَلَيْكُمْ بِالطَّلَبِ»؛ کافی، ج ۵، ص ۸۴.
- ↑ « لَيْسَ مِنَّا مَنْ تَرَكَ دُنْيَاهُ لآِخِرَتِهِ وَ لَا آخِرَتَهُ لِدُنْيَاهُ»؛ من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۹۴.
- ↑ « اعْمَلْ لِدُنْيَاكَ كَأَنَّكَ تَعِيشُ أَبَداً وَ اعْمَلْ لآِخِرَتِكَ كَأَنَّكَ تَمُوتُ غَداً»؛ من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۹۴.
- ↑ « عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(ع) أَنَّهُ قَالَ إِنِّي لَأُحِبُّ أَنْ أَرَى الرَّجُلَ مُتَحَرِّفاً فِي طَلَبِ الرِّزْقِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ(ص) قَالَ- اللَّهُمَّ بَارِكْ لِأُمَّتِي فِي بُكُورِهَا»؛ من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۵۷.
- ↑ « عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(ع) قَالَ لَا تَكْسَلُوا فِي طَلَبِ مَعَايِشِكُمْ فَإِنَّ آبَاءَنَا كَانُوا يَرْكُضُونَ فِيهَا وَ يَطْلُبُونَهَا»؛ من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۵۷.
- ↑ « قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ(ع) إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يُحِبُّ الْمُحْتَرِفَ الْأَمِينَ»؛ من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۵۸.
- ↑ « عَنِ الْفُضَيْلِ بْنِ يَسَارٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ(ع) إِنِّي قَدْ تَرَكْتُ التِّجَارَةَ فَقَالَ لَا تَفْعَلْ افْتَحْ بَابَكَ وَ ابْسُطْ بِسَاطَكَ وَ اسْتَرْزِقِ اللَّهَ رَبَّكَ»؛ من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۰۰.
- ↑ « قَالَ الصَّادِقُ(ع): لَا خَيْرَ فِيمَنْ لَا يُحِبُّ جَمْعَ الْمَالِ مِنْ حَلَالٍ فَيَكُفَّ بِهِ وَجْهَهُ وَ يَقْضِيَ بِهِ دَيْنَهُ وَ يَصِلَ بِهِ رَحِمَهُ»؛ من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۶۶.
- ↑ « قَالَ الصَّادِقُ(ع): مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ أَنْ يَكُونَ الْقَيِّمَ عَلَى عِيَالِهِ»؛ من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۶۸.
- ↑ « قَالَ الصَّادِقُ(ع): كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْماً أَنْ يُضَيِّعَ مَنْ يَعُولُ»؛ من لایحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۶۸.
- ↑ « عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(ع) أَنَّهُ قَالَ إِيَّاكَ وَ الْكَسَلَ وَ الضَّجَرَ فَإِنَّهُمَا مِفْتَاحُ كُلِّ سُوءٍ إِنَّهُ مَنْ كَسِلَ لَمْ يُؤَدِّ حَقّاً وَ مَنْ ضَجِرَ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى حَقٍّ»؛ من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۶۸.
- ↑ « عَنْ بَشِيرٍ الدَّهَّانِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ مُوسَى(ع) يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ يُبْغِضُ الْعَبْدَ النَّوَّامَ الْفَارِغَ»؛ کافی، ج ۵، ص ۸۴.
- ↑ « قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ(ع) عَلَيْكَ بِالسَّعْيِ وَ لَيْسَ عَلَيْكَ بِالنُّجْحِ»؛ تصنیف غرر الحکم، ص ۴۴۳.
- ↑ مظاهری، حسین، دانش اخلاق اسلامی، ج۳، ص ۱۰۶-۱۱۱.