مودت در لغت: تفاوت میان نسخهها
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)) |
جز (جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>') |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[مودت]]''' است. "'''مودت'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div> | <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[مودت]]''' است. "'''مودت'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div> | ||
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مودت در لغت]] - [[مودت در قرآن]] - [[مودت در حدیث]] - [[مودت در کلام اسلامی]] - [[مودت در فقه سیاسی]] - [[مودت در خانواده]]</div> | <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مودت در لغت]] - [[مودت در قرآن]] - [[مودت در حدیث]] - [[مودت در کلام اسلامی]] - [[مودت در فقه سیاسی]] - [[مودت در خانواده]]</div> | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
نسخهٔ ۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۰۰
مقدمه
این لغت مصدر میمی از ماده «ودد» است و به معنای علاقهمندی و محبت کردن به فردی است[۱]. مودّت در محبتهای مادی و معنوی، هر دو به کار میرود. در مودّت، معنای محبت و تمنّا بر بودن چیزی وجود دارد[۲]. درباره تفاوت این واژه با محبت گفته شده که مودّت عبارت از محبتی است که آثار آن در عمل ابراز شود؛ مثل تفاوت خضوع با خشوع که هر دو در تذلّل مشترکند، ولی خضوع، فروتنی است که در ظاهر ابراز میشود؛ مثلاً درباره محبت زوجین به یکدیگر، خداوند از واژه مودّت استفاده میکنند و میفرماید: ﴿وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ﴾[۳].
بنابراین، محبت قلبی در ارتباط با زوجین باید اظهار شود. به همین ترتیب، مودّت در ذویالقربای رسول خدا(ص) به معنای ابراز ارادت به ساحت آنان و تولّی به ولایت آنها است[۴]. نکته دیگر آنکه: در واژههایی مثل مودّت و محبت که در آنها معنای گرایش و تقرّب به چیزی وجود دارد، در معنای ملازمی آنها نوعی تمایل به همگونی و مأنوس شدن دائمی با محبوب دیده میشود؛ به گونهای که محب تمایل به قرب به محبوب دارد. خداوند درباره محبت بنیاسرائیل به گوساله سامری میفرماید: ﴿وَأُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ﴾[۵].
یعنی محبت به گوساله، مانند آبی که در خلل و فرج زمین فرو میرود و همه جوانب آن را دربر میگیرد، در قلوب آنان نیز رسوخ کرد و سراسر قلب آنان را دربر گرفت. در معنای آیه، مضاف در تقدیر گرفته شده و اصل آن «حبالعجل» بوده؛ لطافت این بیان آیه شریفه، در این معناست که محبت، انس و تعلق به گوساله طلایی سامری به حدّی در قلبهای آنان رسوخ کرده بود که گویی اصل گوساله در قلوب آنها وارد شده بود و آنان با گوساله یگانه شده بودند[۶].
اکنون درباره آیه مورد بحث میتوان گفت که اگر مودّت در امور معنوی باشد، معنای لازم آن اتّحاد نسبی میان محبوب و محب است؛ لذا پاداش رسالت پیامبر اکرم(ص) باید امری متناسب با آن باشد و طبع پاداشهای مادی -هر مقدار هم که ارزشمند باشند- متناسب با آن امر خطیر نیستند. در این سیاق، مودّت به ذویالقربی بدان معنی است که مردم باید چنان نزدیکی و همراهی با حضراتشان داشته باشند که گویی ذوب در ولایت و سراپا گوش به فرمان آنها شوند.[۷]
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ مفردات ألفاظ القرآن، ص۸۶۰.
- ↑ مجمع البیان فی تفسیر القرآن (ط. ناصر خسرو، ۱۳۷۲ه. ش.)، ج۱۰، ص۵۳۳.
- ↑ «و از نشانههای او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بیگمان در این، نشانههایی است برای گروهی که میاندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.
- ↑ المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۶، ص۱۶۶.
- ↑ «و به سبب کفری که داشتند، (مهر) گوساله در دلشان جایگیر شد» سوره بقره، آیه ۹۳.
- ↑ المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۲۲۳.
- ↑ فیاضبخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل، ج۵ ص ۵۵۵.