تحمیل در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\'\'\'\[\[(.*)\]\]\'\'\'(.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۲) |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
*[[تحمیل]]: بار کردن<ref>سیدعلیاکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۲، ص۱۸۳.</ref>، اصل آن "حمل" به معنای بار سنگین برگُرده. بار سنگین میتواند ظاهری (مادی) یا [[باطنی]] ([[معنوی]]) باشد و به اقتضای موضوعات و موارد، معانی خاص دارد<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۲۵۷.</ref>. تحمیلِ أصر به معنای [[تکلیف]] برعهده گذاشتن<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژهنامه، ص۷۴۸.</ref> و مکلّف کردن. | * [[تحمیل]]: بار کردن<ref>سیدعلیاکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۲، ص۱۸۳.</ref>، اصل آن "حمل" به معنای بار سنگین برگُرده. بار سنگین میتواند ظاهری (مادی) یا [[باطنی]] ([[معنوی]]) باشد و به اقتضای موضوعات و موارد، معانی خاص دارد<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۲۵۷.</ref>. تحمیلِ أصر به معنای [[تکلیف]] برعهده گذاشتن<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژهنامه، ص۷۴۸.</ref> و مکلّف کردن. | ||
*{{متن قرآن|رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ}}<ref>«پروردگارا! بر دوش ما بار گران مگذار» سوره بقره، آیه ۲۸۶.</ref>. | *{{متن قرآن|رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ}}<ref>«پروردگارا! بر دوش ما بار گران مگذار» سوره بقره، آیه ۲۸۶.</ref>. | ||
*[[تکلیف]] و [[وظیفه]] ([[مسئولیت]]) در [[فرهنگ]] [[سیاسی]] به آنچه اجرای آن برعهده کسی باشد<ref>علیاکبر آقابخشی و مینو افشاریراد، فرهنگ علوم سیاسی، ص۴۲۱.</ref> اطلاق میشود؛ خواه [[وظیفه]] و [[تکلیف الهی]] باشد یا غیر الهی<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۶۷.</ref>. | * [[تکلیف]] و [[وظیفه]] ([[مسئولیت]]) در [[فرهنگ]] [[سیاسی]] به آنچه اجرای آن برعهده کسی باشد<ref>علیاکبر آقابخشی و مینو افشاریراد، فرهنگ علوم سیاسی، ص۴۲۱.</ref> اطلاق میشود؛ خواه [[وظیفه]] و [[تکلیف الهی]] باشد یا غیر الهی<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۶۷.</ref>. | ||
==[[اصل تحمیل]]== | ==[[اصل تحمیل]]== | ||
نسخهٔ ۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۲۸
این مدخل زیرشاخهٔ بحث تحمیل است. تحمیل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: تحمیل در قرآن - تحمیل در حدیث - تحمیل در فقه سیاسی - پرسشهای مرتبطمقدمه
- تحمیل: بار کردن[۱]، اصل آن "حمل" به معنای بار سنگین برگُرده. بار سنگین میتواند ظاهری (مادی) یا باطنی (معنوی) باشد و به اقتضای موضوعات و موارد، معانی خاص دارد[۲]. تحمیلِ أصر به معنای تکلیف برعهده گذاشتن[۳] و مکلّف کردن.
- ﴿رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ﴾[۴].
- تکلیف و وظیفه (مسئولیت) در فرهنگ سیاسی به آنچه اجرای آن برعهده کسی باشد[۵] اطلاق میشود؛ خواه وظیفه و تکلیف الهی باشد یا غیر الهی[۶].
اصل تحمیل
در مقابل اصل آزادی اراده که باید در قراردادها رعایت شود، اصل تحمیل قرار میگیرد که طبیعت و فطرت انسانی آن را به هر صورت و در هر قالب و شکل که در زندگی جلوه کند و از هر عامل و عنصری ناشی شود، محکوم و غیرقابل تحمل میشمارد. بنابراین، نباید تعهدات و قراردادها از روی الزام باشند و آزادی اراده در آنها نادیده گرفته شود، بلکه باید اصل آزادی اراده را تنها اصل حاکم شناخت و مقررات تعهدآور حقوق بینالمللی از این اصل انسانی نشأت بگیرد. یعنی تعهدات اختیاری به صورت سرچشمه اصلی و منبع اساسی حقوق بینالملل درمیآید و روابط حقوقی دولتها بر اساس عناصری که متضمّن تعهد اختیاری دولتهاست، استوار میشود و تصمیمات سازمانهای جهانی و یا قواعد حقوقی مصوبه دول متمدن و دیگر اصولی که حقوقدانان به عنوان منابع حقوق بینالملل جدید به شمار آوردهاند، هرگاه فاقد تعهدات اختیاری باشد، از درجه اعتبار و ارزش حقوقی ساقط خواهد بود؛ زیرا فطرت و زندگی انسانی هر نوع الزامی را تنها در صورت استناد به اصل پذیرش اختیاری قبول میکند.[۷]
منابع
پانویس
- ↑ سیدعلیاکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۲، ص۱۸۳.
- ↑ حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۲۵۷.
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژهنامه، ص۷۴۸.
- ↑ «پروردگارا! بر دوش ما بار گران مگذار» سوره بقره، آیه ۲۸۶.
- ↑ علیاکبر آقابخشی و مینو افشاریراد، فرهنگ علوم سیاسی، ص۴۲۱.
- ↑ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص:۱۶۷.
- ↑ عمید زنجانی، عباس علی، دانشنامه فقه سیاسی، ص ۲۰۰.