ویژگی پیامبر در قرآن: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
منظور اوصافی است که در [[قرآن]] از [[پیامبر]] با تعبیرهای مختلف یاد شده است. از تعبیر به [[رسول]]، [[نبی]]، مدثر، مزمل، و یا [[عبد]]، ذکر، یا صفاتی که از [[عزم]]، [[اعتدال]]، [[رحمت]]، [[صدق]] و [[راستگویی]]، صفت [[رکوع]]، [[رضایت]]، [[شرح صدر]] و یا [[رجل]] آمده، و در مدخلهای خود [[آیات]] آن ذکر شده، بیانگر مجموعهای از حوزه بزرگ از [[صفات پیامبر]] است. | منظور اوصافی است که در [[قرآن]] از [[پیامبر]] با تعبیرهای مختلف یاد شده است. از تعبیر به [[رسول]]، [[نبی]]، مدثر، مزمل، و یا [[عبد]]، ذکر، یا صفاتی که از [[عزم]]، [[اعتدال]]، [[رحمت]]، [[صدق]] و [[راستگویی]]، صفت [[رکوع]]، [[رضایت]]، [[شرح صدر]] و یا [[رجل]] آمده، و در مدخلهای خود [[آیات]] آن ذکر شده، بیانگر مجموعهای از حوزه بزرگ از [[صفات پیامبر]] است. | ||
#{{متن قرآن|سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ}}<ref>«پاکا آن (خداوند) که شبی بنده خویش را از مسجد الحرام تا مسجد الاقصی - که پیرامون آن را خجسته گرداندهایم- برد تا از نشانههایمان بدو نشان دهیم، بیگمان اوست که شنوای بیناست» سوره اسراء، آیه ۱.</ref> | # {{متن قرآن|سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ}}<ref>«پاکا آن (خداوند) که شبی بنده خویش را از مسجد الحرام تا مسجد الاقصی - که پیرامون آن را خجسته گرداندهایم- برد تا از نشانههایمان بدو نشان دهیم، بیگمان اوست که شنوای بیناست» سوره اسراء، آیه ۱.</ref>؛ | ||
#{{متن قرآن|فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى}}<ref>«پس (خداوند) به بنده خود وحی کرد، آنچه وحی کرد» سوره نجم، آیه ۱۰.</ref> | # {{متن قرآن|فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى}}<ref>«پس (خداوند) به بنده خود وحی کرد، آنچه وحی کرد» سوره نجم، آیه ۱۰.</ref>؛ | ||
#{{متن قرآن|وَمَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و اگر به خداوند و به آنچه بر بنده خویش، روز بازشناخت درستی از نادرستی (در جنگ بدر)، روز رویارویی آن دو گروه (مسلمان و مشرک) فرو فرستادیم ایمان دارید بدانید که آنچه غنیمت گرفتهاید از هرچه باشد یک پنجم آن از آن خداوند و فرستاده او و خویشاوند (وی) و یتیما» سوره انفال، آیه ۴۱.</ref> | # {{متن قرآن|وَمَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و اگر به خداوند و به آنچه بر بنده خویش، روز بازشناخت درستی از نادرستی (در جنگ بدر)، روز رویارویی آن دو گروه (مسلمان و مشرک) فرو فرستادیم ایمان دارید بدانید که آنچه غنیمت گرفتهاید از هرچه باشد یک پنجم آن از آن خداوند و فرستاده او و خویشاوند (وی) و یتیما» سوره انفال، آیه ۴۱.</ref>؛ | ||
#{{متن قرآن|وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«در حالی که این (قرآن) جز یادکردی برای جهانیان نیست» سوره قلم، آیه ۵۲.</ref> | # {{متن قرآن|وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«در حالی که این (قرآن) جز یادکردی برای جهانیان نیست» سوره قلم، آیه ۵۲.</ref>؛ | ||
#{{متن قرآن|إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«و تو از آنان برای این (رسالت خویش) پاداشی نمیخواهی؛ این (قرآن) جز یادکردی برای جهانیان نیست» سوره یوسف، آیه ۱۰۴.</ref> | # {{متن قرآن|إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«و تو از آنان برای این (رسالت خویش) پاداشی نمیخواهی؛ این (قرآن) جز یادکردی برای جهانیان نیست» سوره یوسف، آیه ۱۰۴.</ref>؛ | ||
#{{متن قرآن|ِ يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ}}<ref>«ای جامه بر خویش پیچیده» سوره مزمل، آیه ۱.</ref> | # {{متن قرآن|ِ يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ}}<ref>«ای جامه بر خویش پیچیده» سوره مزمل، آیه ۱.</ref>؛ | ||
#{{متن قرآن|ِ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ}}<ref>«ای جامه بر خود کشیده!» سوره مدثر، آیه ۱.</ref> | # {{متن قرآن|ِ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ}}<ref>«ای جامه بر خود کشیده!» سوره مدثر، آیه ۱.</ref>. | ||
== نکات == | == نکات == | ||
درآیات فوق [[خداوند]] [[پیامبر]] را با این اوصاف مخاطب قرارداده است: | درآیات فوق [[خداوند]] [[پیامبر]] را با این اوصاف مخاطب قرارداده است: | ||
# [[عبد]] | # [[عبد]] بودن؛ | ||
# ذکر بودن که به [[نقل]] [[مجمع البیان]] بعضی از [[مفسرین]] گفتهاند چون [[آیه]] قبل مربوط به پیامبراست، پس منظور از ذکر هم [[پیامبر]] است. نه [[قرآن]].<ref>{{متن قرآن|وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ}} «در حالی که این (قرآن) جز یادکردی برای جهانیان نیست» سوره قلم، آیه ۵۲. و بعضی گفتهاند: یعنی و نیست محمد {{صل}} مگر شرفی برای خلق هنگامی که ایشان را هدایت کرد بهسوی صلاح و ایشان را از گمراهی نجات داد، وقتی که نسبت جنون باو دادند و او را توصیف کردند بچیزی که در او نبود، و بعضی گفتهاند: مقصود از ذکر اینست که او آنها را متذکر و متوجه بامر آخرتشان میکند از ثواب و عقاب و وعده و وعید. ترجمه مجمع البیان ج ۲۵ ص ۲۵۰</ref> | # ذکر بودن که به [[نقل]] [[مجمع البیان]] بعضی از [[مفسرین]] گفتهاند چون [[آیه]] قبل مربوط به پیامبراست، پس منظور از ذکر هم [[پیامبر]] است. نه [[قرآن]].<ref>{{متن قرآن|وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ}} «در حالی که این (قرآن) جز یادکردی برای جهانیان نیست» سوره قلم، آیه ۵۲. و بعضی گفتهاند: یعنی و نیست محمد {{صل}} مگر شرفی برای خلق هنگامی که ایشان را هدایت کرد بهسوی صلاح و ایشان را از گمراهی نجات داد، وقتی که نسبت جنون باو دادند و او را توصیف کردند بچیزی که در او نبود، و بعضی گفتهاند: مقصود از ذکر اینست که او آنها را متذکر و متوجه بامر آخرتشان میکند از ثواب و عقاب و وعده و وعید. ترجمه مجمع البیان ج ۲۵ ص ۲۵۰</ref>؛ | ||
# | # مدثر؛ | ||
# مزمل<ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم]]، | # مزمل<ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱]]، ص ۲۰۰.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
نسخهٔ ۲۴ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۳
این مدخل زیرشاخهٔ بحث ویژگی پیامبر است. ویژگی پیامبر از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ویژگی پیامبر در قرآن - ویژگی پیامبر در کلام اسلامی - ویژگی پیامبر در تاریخ اسلامی - ویژگی پیامبر در جامعهشناسی اسلامی - ویژگی پیامبر در معارف و سیره علوی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
منظور اوصافی است که در قرآن از پیامبر با تعبیرهای مختلف یاد شده است. از تعبیر به رسول، نبی، مدثر، مزمل، و یا عبد، ذکر، یا صفاتی که از عزم، اعتدال، رحمت، صدق و راستگویی، صفت رکوع، رضایت، شرح صدر و یا رجل آمده، و در مدخلهای خود آیات آن ذکر شده، بیانگر مجموعهای از حوزه بزرگ از صفات پیامبر است.
- ﴿سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ﴾[۱]؛
- ﴿فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى﴾[۲]؛
- ﴿وَمَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ﴾[۳]؛
- ﴿وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ﴾[۴]؛
- ﴿إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ﴾[۵]؛
- ﴿ِ يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ﴾[۶]؛
- ﴿ِ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ﴾[۷].
نکات
درآیات فوق خداوند پیامبر را با این اوصاف مخاطب قرارداده است:
- عبد بودن؛
- ذکر بودن که به نقل مجمع البیان بعضی از مفسرین گفتهاند چون آیه قبل مربوط به پیامبراست، پس منظور از ذکر هم پیامبر است. نه قرآن.[۸]؛
- مدثر؛
- مزمل[۹].
منابع
پانویس
- ↑ «پاکا آن (خداوند) که شبی بنده خویش را از مسجد الحرام تا مسجد الاقصی - که پیرامون آن را خجسته گرداندهایم- برد تا از نشانههایمان بدو نشان دهیم، بیگمان اوست که شنوای بیناست» سوره اسراء، آیه ۱.
- ↑ «پس (خداوند) به بنده خود وحی کرد، آنچه وحی کرد» سوره نجم، آیه ۱۰.
- ↑ «و اگر به خداوند و به آنچه بر بنده خویش، روز بازشناخت درستی از نادرستی (در جنگ بدر)، روز رویارویی آن دو گروه (مسلمان و مشرک) فرو فرستادیم ایمان دارید بدانید که آنچه غنیمت گرفتهاید از هرچه باشد یک پنجم آن از آن خداوند و فرستاده او و خویشاوند (وی) و یتیما» سوره انفال، آیه ۴۱.
- ↑ «در حالی که این (قرآن) جز یادکردی برای جهانیان نیست» سوره قلم، آیه ۵۲.
- ↑ «و تو از آنان برای این (رسالت خویش) پاداشی نمیخواهی؛ این (قرآن) جز یادکردی برای جهانیان نیست» سوره یوسف، آیه ۱۰۴.
- ↑ «ای جامه بر خویش پیچیده» سوره مزمل، آیه ۱.
- ↑ «ای جامه بر خود کشیده!» سوره مدثر، آیه ۱.
- ↑ ﴿وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ﴾ «در حالی که این (قرآن) جز یادکردی برای جهانیان نیست» سوره قلم، آیه ۵۲. و بعضی گفتهاند: یعنی و نیست محمد (ص) مگر شرفی برای خلق هنگامی که ایشان را هدایت کرد بهسوی صلاح و ایشان را از گمراهی نجات داد، وقتی که نسبت جنون باو دادند و او را توصیف کردند بچیزی که در او نبود، و بعضی گفتهاند: مقصود از ذکر اینست که او آنها را متذکر و متوجه بامر آخرتشان میکند از ثواب و عقاب و وعده و وعید. ترجمه مجمع البیان ج ۲۵ ص ۲۵۰
- ↑ سعیدیانفر و ایازی، فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱، ص ۲۰۰.