بحث:ملاحم و فتن: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۶

الحياة ج۱۲

فصل ۲۰ – شورش‌ها، آشوب‌ها
فصل ۲۱ - انواع فتنه‌ها و آشوب‌ها
(۱) - فتنه‌های فرهنگی و عقیدتی
(۲) - فتنه‌های اقتصادی (زاده از تکاثر و کلان‌داری)
(۳) - فتنه‌های سیاسی
(۴) - فتنه‌های التقاطی
(۵) - آثار فتنه
(۶) - فتنه‌های تکاملی و مثبت
(۷) - فتنه‌های انحطاطی
(۱) - پاسداری از نیروها در فتنه‌های انحطاطی
(۲) به مبارزه با فتنه
فصل ۲۲- راه‌های مبارزه با فتنه
أ- چنگ زدن به دامان قرآن کریم
ب- آموختن از قرآن‌شناسان
ج - ایمان درست و عقلانی
د- مددگیری از تقوی و درستی
نگاهی به سراسر فصل
فصل ۲۳- ویژگی‌های تاثیرگذاران در تاریخ
(۱) - ایمان استوار و تزلزل‌ناپذیر
(۲)- هدفداری
(۳) - فداکاری و جانبازی
(۴) - استواری و نستوهی
(۵) - بی‌اعتنایی به گفته مخالفان
(۶) - نهراسیدن از تنها ماندن
(۷) - یاری حق برای نابودی باطل
(۸) - سربلندی و آشتی‌ناپذیری
(۹) - آگاهی و ژرف‌بینی
(۱۰) - فانی شدن در حق و هدف
نمونه‌هایی از فداکاری‌های حماسی

الدليل التصنيفي

۹:۱ الفتن
۱:۹:۱ التحذير من الفتن
۲:۹:۱ مظاهر الفتن
۱:۲:۹:۱ تتابع الفتن إذا ظهرت
۲:۲:۹:۱ عرض الفتن على القلوب
۳:۲:۹:۱ شدة الفتن وكثرتها
۳:۹:۱ أنواع الفتن وظهورها
۱:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالزمان والمكان
۱:۱:۳:۹:۱ إخبار النبي(ص) أمته عن الفتن
۲:۱:۳:۹:۱ ظهور الفتن بعد وفاة عمر
۳:۱:۳:۹:۱ ازدياد الشر بمرور الزمان
۴:۱:۳:۹:۱ تقارب الزمان
۵:۱:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالشام وفلسطين وبيت المقدس
۶:۱:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بمكة والمدينة وجزيرة العرب
۷:۱:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بسائر البلدان
۲:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالعبادات
۱:۲:۳:۹:۱ غربة الإسلام ونقض عراه
۲:۲:۳:۹:۱ عبادة الأوثان
۳:۲:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالصلاة: تركها وعدم الخشوع والاعتداء في الدعاء
۴:۲:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالمساجد واختلاف أحوال أهلها
۵:۲:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالخطباء وقراء القرآن
۶:۲:۳:۹:۱ متفرقات في الفتن المتعلقة بالعبادات
۳:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالمعملات
۱:۳:۳:۹:۱ بسط الدنيا والتنافس فيها والبخل
۲:۳:۳:۹:۱ أكل الربا والتحايل في البيوع
۳:۳:۳:۹:۱ ما يتعلق بالزكاة والغنيمة وجمع المال
۴:۳:۳:۹:۱ متفرقات في الفتن المتعلقة بالمعاملات
۴:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالسياسة والحكم
۱:۴:۳:۹:۱ فساد الحكام وإمارة الصبيان
۲:۴:۳:۹:۱ كثرة الشرط وظهور الظلم وضرب الناس بالسياط
۳:۴:۳:۹:۱ نزول الخلافة ببيت المقدس
۴:۴:۳:۹:۱ الفتنة في عهد الخلفاء: عثمان وعلي وتنازل الحسن عن الخلافة
۵:۴:۳:۹:۱ ترك الجهاد والأمر بالمعروف والنهي عن المنكر
۶:۴:۳:۹:۱ متفرقات في الفتن المتعلقة بالسياسة والحكم
۵:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالأخلاق والسلوك
۱:۵:۳:۹:۱ ظهور الخيانة والكذب والنفاق
۲:۵:۳:۹:۱ العقوق وقطع الأرحام وسوء الجوار
۳:۵:۳:۹:۱ ما يصيب العلاقات الاجتماعية من تباغض وتلاعن وعداوة
۴:۵:۳:۹:۱ ما يقع من الفواحش
۵:۵:۳:۹:۱ ما يقع من فساد في اللباس والزينة
۶:۵:۳:۹:۱ ما يقع من منكرات الطعام والشراب والغناء
۶:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالقتال والملاحم
۱:۶:۳:۹:۱ تداعي الأمم الأخري على المسلمين
۲:۶:۳:۹:۱ الفرقة والاختلاف بين المسلمين
۳:۶:۳:۹:۱ اقتتال المسلمين فيما بينهم
۴:۶:۳:۹:۱ قتال المسلمين للأمم الأخري
۵:۶:۳:۹:۱ قتال المسلمين لليهود
۶:۶:۳:۹:۱ متفرقات في الفتن المتعلقة بالقتال والملاحم
۷:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالساعة
۸:۳:۹:۱ الفتن المتعلقة بالبيئة والظواهر الكونية
۱:۸:۳:۹:۱ انشقاق القمر
۲:۸:۳:۹:۱ كثرة العمران وتطاوله
۳:۸:۳:۹:۱ انزواء الماء وخروج كنوز الأرض
۴:۸:۳:۹:۱ المسخ والخسف والصواعق والزلازل
۵:۸:۳:۹:۱ خروج النار والدخان
۶:۸:۳:۹:۱ الريح الحمراء والريح التي تقبض أرواح المؤمنين
۷:۸:۳:۹:۱ طلوع الشمس من مغربها
۸:۸:۳:۹:۱ دابة الأرض وكلام الحيوانات والجمادات
۹:۸:۳:۹:۱ متفرقات في الفتن المتعلقة بالظواهر الكونية
۴:۹:۱ كيفية التصرف عند وقوع الفتن
۱:۴:۹:۱ التعوذ من الفتن
۴:۹:۱ :۲ كثرة العبادات والصبر وقت الفتن
۳:۴:۹:۱ التثبت وكف اللسان واتباع الحق وقت الفتن
۴:۴:۹:۱ ترك السلاح والعزلة وقت الفتن بين المسلمين
۵:۴:۹:۱ لزوم الجماعة والسمع والطاعة وقت الفتن
۶:۴:۹:۱ التحذير من السعي في الفتن بين المسلمين

واژه‌شناسی لغوی

ملاحم: این کلمه، جمع ملحمه و از مادۀ لحم گرفته شده است که معنای اصلی آن، تداخل و درهم بودن است و در لغت به معنای جنگ است. دلیل نام‌گذاری جنگ به ملحمه را دو نکته گفته‌اند: یکی این که در جنگ، جنگجویان در هم می‌آمیزند و درگیر می‌شوند و دیگر این که کشته‌های جنگ همچون گوشت افتاده بر روی زمین هستند ^[۱]^[۲]. «ملاحم»، جمع «ملحمه» به معنای جنگ، کشتار^[۳] و حادثۀ پرکشتار ^[۴] است^[۵].

فتن: جمع کلمۀ فتنه را فتن گفته‌اند که به معنای ابتلا و امتحان می‌آید. خلیل گفته است که فتنه، همان سوزاندن با آتش است ^[۶]^[۷]. «فِتَن»، جمع «فتنه» و از ریشۀ«فتن» به معنای امتحان و آزمودن ^[۸] است. این واژه به طور معمول، دربارۀ آن دسته از آزمون‌هایی به کار می‌رود که با تلخی و سختی همراه است ^[۹]^[۱۰].

ملاحم، جمع ملحمه است و مقصود از آن، حوادث و فتنه‌ها و آشوب‌های اجتماعی است. در روایات پیامبر و حضرت علی (ع) خبر از وقوع ملاحم و فتن و رخدادهای تلخ داده شده است. غصب خلافت، رجوع به جاهلیّت، مظلومیت خاندان پیامبر، شهادت انسان‌های پاک، سلطه یافتن امویان و مروانیان و بروز بدعت‌ها در امت اسلامی و فراموش شدن سنت نبوی و تبدیل شدن خلافت به سلطنت موروثی و... از جمله حوادثی است که از زبان پیامبر خدا و وصی او گفته شده و امام علی (ع) در دوران خلافت خویش به آنها اشاره فرموده و هشدارهای لازم را جهت آگاهی مردم داده است.^[۱۱] جلد هشتم بحار الأنوار چاپ قدیم به "جلد فتن و محن" معروف است که به همین قضایا پرداخته است.^[۱۲] سیّد بن طاووس نیز کتابی به نام "الملاحم و الفتن" دارد^[۱۳].

پانویس

↑ ر.ک: معجم مقاییس اللغة: ج۵ ص۲۳۸، لسان العرب: ج۱۲ ص۵۳۵.
↑ دانشنامه امام مهدی: ج۷، ص ۴۲۶.
↑ العین، ج۳، ص۲۴۶.
↑ لسان العرب، ج۵، ص۴۸۶؛ مجمع البحرین، ج۳، ص۱۶۲۵.
↑ درسنامه مهدویت: ج۳، ص ۱۰۲.
↑ کتاب العین: ج۸ ص۱۲۷.
↑ دانشنامه امام مهدی: ج۷، ص ۴۲۶.
↑ لسان العرب، ج۵، ص۸۹؛ مجمع البحرین، ج۳، ص۱۳۶۰.
↑ النهایة فی غریب الحدیث، ج۳، ص۴۱۰.
↑ درسنامه مهدویت: ج۳، ص ۱۰۳.
↑ همچون خطبه‌های ۵، ۵۰، ۹۳، ۱۰۱، ۱۰۲، ۱۰۵، ۱۵۱، ۱۵۶، ۱۸۷ (از نهج البلاغه صبحی صالح).
↑ در چاپ‌های جدید، جلد ۲۸ تا ۳۳
↑ محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۵۵۳.

[1] ر.ک: معجم مقاییس اللغة: ج۵ ص۲۳۸، لسان العرب: ج۱۲ ص۵۳۵.

[2] دانشنامه امام مهدی: ج۷، ص ۴۲۶.

[3] العین، ج۳، ص۲۴۶.

[4] لسان العرب، ج۵، ص۴۸۶؛ مجمع البحرین، ج۳، ص۱۶۲۵.

[5] درسنامه مهدویت: ج۳، ص ۱۰۲.

[6] کتاب العین: ج۸ ص۱۲۷.

[7] دانشنامه امام مهدی: ج۷، ص ۴۲۶.

[8] لسان العرب، ج۵، ص۸۹؛ مجمع البحرین، ج۳، ص۱۳۶۰.

[9] النهایة فی غریب الحدیث، ج۳، ص۴۱۰.

[10] درسنامه مهدویت: ج۳، ص ۱۰۳.

[11] همچون خطبه‌های ۵، ۵۰، ۹۳، ۱۰۱، ۱۰۲، ۱۰۵، ۱۵۱، ۱۵۶، ۱۸۷ (از نهج البلاغه صبحی صالح).

[12] در چاپ‌های جدید، جلد ۲۸ تا ۳۳

[13] محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۵۵۳.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

@@ خط ۱۰۶: / خط ۱۰۶: @@
 '''[[فتن]]:''' جمع کلمۀ [[فتنه]] را [[فتن]] گفته‌اند که به معنای [[ابتلا]] و [[امتحان]] می‌آید. [[خلیل]] گفته است که [[فتنه]]، همان [[سوزاندن]] با [[آتش]] است <ref>کتاب العین: ج۸ ص۱۲۷.</ref><ref>دانشنامه امام مهدی: ج۷، ص ۴۲۶.</ref>. «فِتَن»، جمع «[[فتنه]]» و از ریشۀ«[[فتن]]» به معنای [[امتحان]] و آزمودن <ref> لسان العرب، ج۵، ص۸۹؛ مجمع البحرین، ج۳، ص۱۳۶۰.</ref> است. این واژه به طور معمول، دربارۀ آن دسته از آزمون‌هایی به کار می‌رود که با تلخی و [[سختی]] همراه است <ref>النهایة فی غریب الحدیث، ج۳، ص۴۱۰.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%DB%B3_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) درسنامه مهدویت: ج۳، ص ۱۰۳.]</ref>.
+'''[[ملاحم]]'''، جمع [[ملحمه]] است و مقصود از آن، حوادث و [[فتنه‌ها]] و آشوب‌های [[اجتماعی]] است. در [[روایات]] [[پیامبر]] و [[امام علی|حضرت علی]] {{ع}} خبر از وقوع ملاحم و فتن و رخدادهای تلخ داده شده است. [[غصب خلافت]]، [[رجوع]] به [[جاهلیّت]]، [[مظلومیت]] [[خاندان پیامبر]]، [[شهادت]] انسان‌های [[پاک]]، [[سلطه]] یافتن [[امویان]] و [[مروانیان]] و بروز [[بدعت‌ها]] در [[امت اسلامی]] و فراموش شدن [[سنت]] [[نبوی]] و تبدیل شدن [[خلافت]] به [[سلطنت]] موروثی و... از جمله حوادثی است که از زبان [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]] و [[وصی]] او گفته شده و [[امام علی]] {{ع}} در دوران [[خلافت]] خویش به آنها اشاره فرموده و هشدارهای لازم را جهت [[آگاهی]] [[مردم]] داده است.<ref>همچون خطبه‌های ۵، ۵۰، ۹۳، ۱۰۱، ۱۰۲، ۱۰۵، ۱۵۱، ۱۵۶، ۱۸۷ (از نهج البلاغه صبحی صالح).</ref> جلد هشتم بحار الأنوار چاپ قدیم به "جلد [[فتن]] و محن" معروف است که به همین قضایا پرداخته است.<ref>در چاپ‌های جدید، جلد ۲۸ تا ۳۳</ref> سیّد بن طاووس نیز کتابی به نام "الملاحم و [[الفتن]]" دارد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۵۳.</ref>.
 == پانویس ==
 {{پانویس}}