استقلال سیاسی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث استقلال است. استقلال سیاسی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: استقلال سیاسی در حدیث - استقلال سیاسی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
استقلال یکی از شعارهای اصولی ملت ایران در انقلاب اسلامی و از اهداف مهم امام خمینی بود. استقلال در کنار دو شعار مهم دیگر یعنی آزادی و جمهوری اسلامی، شاهبیت مطالبات و شعارهای ملت ایران در اغلب راهپیماییها بود؛ زیرا وابستگی را موجب ذلت و سرافکندگی مردم میدانستند و در بیانات گوناگون، مردم را به تلاش و کوشش تا رفع تمام وابستگیها و استقلال ملی تشویق نمودهاند. امام خمینی بر اساس فلسفه سیاسی اسلام اصل استقلال ملی و سیاسی را یکی از قوانین مصرح دینی عنوان میکنند که هیچ کشوری حق مداخله در امور داخلی کشور دیگر را ندارد[۱]. به نظر ایشان مسلمین بر مبنای قوانین اسلامی نباید تحت سیطره کفار باشند[۲]. یکی از اصول در موضوع استقلال ملی از منظر امام خمینی، اصل نفی سلطهگری و سلطهپذیری است. با توجه به آیه شریفه ﴿وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا﴾[۳] که میفرماید خداوند، سلطهای برای کافران بر مؤمنان قرار نداده، اذعان میدارند که در منطق اسلام، نه سلطهگری پذیرفته است و نه سلطهپذیری[۴].
دفاع از کیان اسلام و مسلمانان یکی دیگر از اصول در استقلال سیاسی از منظر امام خمینی است. ایشان ضمن تأکید بر آمادگی جمهوری اسلامی برای دفاع از اسلام و ممالک اسلامی و استقلال ممالک اسلامی عنوان میکند برنامه ما برنامه اسلام است، وحدت کلمه مسلمین است، اتحاد ممالک اسلامی است...[۵] ایشان حتی در تعریف خود از کشور ایران را تنها کشور و در حوزه منافع ملی نمیداند و همه ممالک اسلامی را بخشی از منافع ملی و استقلال کشور میداند و به مسلمانان توصیه میکند که همه به امت اسلامی با این نگاه بنگرند[۶]. بر همین مبنا سیاست خارجی جمهوری اسلامی بر اساس حفظ آزادی، استقلال و حفظ مصالح و منافع اسلام و مسلمین صورتبندی میشود[۷]. امام در پاسخ خبرنگاری که از ایشان سؤال کرده بود که سیاست خارجی جمهوری اسلامی، به ویژه در رابطه با ابرقدرتها، چه خواهد بود؟ مقوله رابطه با بیگانگان و بهخصوص با ابرقدرتها را به بعد از حصول استقلال واقعی موکول نمود[۸]. در نهایت میتوان گفت که استمرار استقلال سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و امنیت کشور تا حدود زیادی وابسته به قوای نظامی و انتظامی یک کشور نیز بوده و همواره نیروهای مسلح از ارکان استقلال کشور بودهاند.[۹]
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ صحیفه نور، ج۶، ص۲۶۳.
- ↑ صحیفه نور، ج۱۶، ص۳۷.
- ↑ «و هرگز خداوند برای کافران به زیان مؤمنان راهی نمیگشاید» سوره نساء، آیه ۱۴۱.
- ↑ صحیفه نور، ج۲، ص۱۳۹.
- ↑ صحیفه نور، ج۱۸، ص۲۲۱.
- ↑ صحیفه نور، ج۱، ص۸۴.
- ↑ صحیفه نور، ج۳، ص۴۹.
- ↑ صحیفه نور، ج۳، ص۸۹.
- ↑ نبوی و اسکندری، مقاله «استقلال اسلامی»، منظومه فکری امام خمینی، ص ۷۶۳.