آیه تطهیر در حدیث
این مدخل زیرشاخهٔ بحث آیه تطهیر است. آیه تطهیر از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: آیه تطهیر در تفسیر و علوم قرآنی - آیه تطهیر در حدیث - آیه تطهیر در کلام اسلامی - آیه تطهیر در معارف و سیره حسینی - آیه تطهیر در معارف و سیره رضوی - آیه تطهیر از دیدگاه اهل سنت - پرسش مرتبط نداردآیه تطهیر
یکی از مهمترین دلائل قرآنی بر عصمت اهل بیت(ع)، آیه مبارک تطهیر است. خدای تعالی در قرآن شریف میفرماید: ﴿يَا نِسَاءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ النِّسَاءِ إِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَقُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفًا * وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى وَأَقِمْنَ الصَّلَاةَ وَآتِينَ الزَّكَاةَ وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا * وَاذْكُرْنَ مَا يُتْلَى فِي بُيُوتِكُنَّ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَالْحِكْمَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ لَطِيفًا خَبِيرًا﴾[۱].
آیه شریفه تطهیر از برجستهترین دلایل عصمت امیرالمؤمنین(ع) و اهل بیت پیامبر(ص) است. برای اثبات این مدّعا، ابتدا با استناد به روایات اهل سنّت ثابت خواهیم کرد که آیه تطهیر در باره اهل بیت رسول خدا(ص)؛ یعنی امیرالمؤمنین، حضرت فاطمه زهرا، امام حسن و امام حسین(ع) نازل شده است و پس از اثبات این موضوع، پیرامون دلالت آیه و این که به چه دلیل آیه بر عصمت اهل بیت(ع) دلالت دارد سخن خواهیم گفت. در پایان نیز به بررسی اقوال دیگر و اشکالهای مطرح شده خواهیم پرداخت.
مصداق اهل بیت کیانند؟
به دلیل این که آیه شریفه تطهیر در میان آیاتی است که مربوط به همسران پیامبر میباشد، مصداق اهل بیت از خود آیه روشن نیست؛ اما براساس قاعده مقرّر و مسلّم نزد تمامی علماء، هرگاه در قرآن آیهای به صورت مطلق آمده باشد و در سنت قید آن ذکر شود، از اطلاق آیه رفع ید کرده و آیه را تقیید میزنیم. و نیز اگر موضوعی به طور عام در قرآن آمده باشد و مخصّصی در سنّت آن عام را تخصیص بزند، باید از عموم آیه دست برداشت و مخصّص را مقدم کنیم. از همین قبیل است موضوعی که در قرآن مطرح شود، ولی مصداق آن روشن نباشد، در این صورت باید با مراجعه به سنت مصداق و شأن نزول آن معیّن گردد. به عبارت دیگر در تبیین مجملات، تقیید مطلقات، تخصیص عمومات و تعیین مصادیق همواره سنّت معتبر، مفسّر کتاب است.
از اینرو طبق این قاعده، در این که مراد از اهل بیت در آیه شریفه چه کسانی هستند باید به سنّت و روایاتی که در ذیل این آیه شریفه وارد شده است مراجعه کنیم. براساس روایتهای صحیحی که در کتابها و منابع معتبر اهل سنّت آمده است، مصداق ﴿أَهْلَ الْبَيْتِ﴾ در آیه مبارک تطهیر، حضرت امیرالمؤمنین، حضرت فاطمه زهرا، امام حسن و امام حسین(ع) هستند، و به اعتراف امّ سلمه، عایشه و دیگر صحابه و همچنین در لغت، زنهای پیامبر در زمره اهل بیت قرار نمیگیرند که در آینده به بررسی آن خواهیم پرداخت. در مقابل برخی از متعصّبین که سعی دارند حقیقت را پنهان کنند، علیرغم اعتراف همسران رسول الله(ص)، آنان را مصداق اهل بیت معرفی کرده و به این ترتیب در مخفی کردن حقیقت میکوشند. در ادامه با طرح و بررسی روایات صحیح از متون معتبر اهل تسنن به اثبات این مدّعا میپردازیم.[۲].
منابع
پانویس
- ↑ «ای زنان پیامبر! اگر پرهیزگاری ورزید همانند هیچ یک از زنان نیستید (بلکه برترید)؛ پس نرم سخن مگویید مبادا آنکه بیماردل است به طمع افتد و (نیز) سخن به شایستگی گویید * و در خانههایتان آرام گیرید و چون خویشآرایی دوره جاهلیت نخستین خویشآرایی مکنید و نماز بپا دارید و زکات بپردازید و از خداوند و فرستاده او فرمانبرداری کنید؛ جز این نیست که خداوند میخواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند * و از آیات خداوند و حکمت آنچه را که در خانههای شما خوانده میشود یاد کنید، بیگمان خداوند نازکبین آگاهی است» سوره احزاب، آیه ۳۲-۳۴.
- ↑ حسینی میلانی، سید علی، جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۳، ص ۱۴.