آیه نجوی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث آیات امامت امام علی است. آیه نجوی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: آیه نجوی در تفسیر و علوم قرآنی - پرسش مرتبط نداردآیه نجوا ﴿یا ایها الذین ءامنوا اذا ناجیتم الرسول فقدموا بین یدی نجواکم صدقة ذلک خیر لکم و اطهر فان لم تجدوا فان الله غفور رحیم * ءاشفقتم ان تقدموا بین یدی نجواکم صدقات فاذ لم تفعلوا و تاب الله علیکم فاقیموا الصلوة و ءاتوا الزکاة و اطیعوا الله و رسوله و الله خبیر بما تعلمون﴾؛ «ای کسانی که ایمان آوردهاید، هنگامی که با رسول خدا(ص) رازگویی میکنید، پیش از آن صدقهای دهید، که این برای شما بهتر و پاکیزهتر است و اگر نیافتید پس خداوند بسیار آمرزنده و مهرورز است * آیا بیمناک شدید (و بخل ورزیدید) که پیش از رازگوییتان صدقه بدهید؟ پس در این هنگام چنین نکردید و خداوندتوبه شما را پذیرفت، پس نماز را بر پا دارید، زکالت را بپردازید و از خدا و رسولش اطاعت کنید و خداوند به تمام آنچه انجام میدهید، آگاه است»[۱]. در زمره آیاتی است که از یکسو بر فضیلت و امامت امیرالمؤمنین(ع) دلالت دارد و از سوی دیگر مشتمل بر ملامت و مذمت سایر صحابه است؛ چرا که بر اساس احادیث صحیح نبوی، تنها کسی که به دستور خدای متعال در این آیه عمل نمود، امیرالمؤمنین(ع) بود و سایر صحابه از آن سرباز زدند[۲].
| آیه نجوی | |
|---|---|
 | |
| ترجمه آیه | |
| مشخصات آیه | |
| بخشی از | آیهٔ ۱۲ سورهٔ مجادله از جزء ۲۸ قرآن کریم |
| نامهای دیگر | آیه مناجات |
| محتوای آیه | |
| شأن نزول آیه | بعد از اینکه ثروتمندان به مدت طولانی نزد پیامبر مینشستند، آیه نازل شد که با پرداخت صدقه وارد شوید، تنها کسی که بدان عمل کرد، امیرالمؤمنین(ع) بود. |
| دلالت آیه |
|
شأن نزول
شرح و تفسیر آیه
احادیث مرتبط با آیه
راویان احادیث شأن نزول آیه
حدیث تصدّق امیرالمؤمنین(ع) و رازگویی آن حضرت با رسول اکرم(ص) توسط بسیاری از صحابه و تابعین روایت شده و در اعصار مختلف نیز حدیثپژوهان و راویان مشهور سنّی به نقل آن پرداختهاند. نام برخی از راویان این حدیث عبارت است از:
صحابه
در میان صحابه میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
- امیرالمؤمنین(ع)؛
- ابن عباس؛
- ابوایوب انصاری؛
- جابر بن عبدالله انصاری؛
- سعدبن ابی وقاص؛
- عبدالله بن عمر.
تابعین
برخی مفسران مشهور تابعین نیز که به ذکر این حدیث پرداختهاند عبارتاند از:
محدثان اهل سنت
اما از میان راویان مشهور اهل سنت در دورههای مختلف نیز میتوان به افراد زیر اشاره نمود:
- سلمة بن کهیل (متوفای ۱۲۱ه)؛
- عطاء خراسانی (م۱۵۰)؛
- عبدالرزاق صنعانی (م۲۱۱)؛
- سعید بن منصور (م۲۲۷)؛
- ابوبکر بن ابی شیبة (م۲۳۵)؛
- ابن راهویه (م۲۳۸)؛
- عبد بن حمید (م۲۴۹)؛
- محمد بن عیسی ترمذی (م۲۷۹)؛
- احمد بن شعیب نسائی (م۳۰۳)؛
- ابویعلی (م۳۰۷)؛
- محمد بن جریر طبری (م۳۱۰)؛
- ابوبکر بن منذر نیشابوری (م۳۱۸)؛
- ابن ابیحاتم (م۳۲۷)؛
- ابن حبان (م۳۵۴)؛
- نحّاس (م۳۳۸)؛
- ابوالقاسم طبرانی (م۳۶۰)؛
- ابوبکر جصاص (م۳۷۰)؛
- ابوعبدالله حاکم نیشابوری (م۴۰۵)؛
- ابوبکر بن مردویه اصفهانی (م۴۱۰)؛
- ابواسحاق ثعلبی (م۴۲۷)؛
- علی بن احمد واحدی (م۴۶۸)؛
- حاکم حسکانی (م۴۷۰)؛
- محی السنة بغوی (م۵۱۶)؛
- جارالله زمخشری (م۵۳۸)؛
- ابن عربی مالکی (م۵۴۳)؛
- ابوالفرج ابن جوزی حنبلی (م۵۷۹)؛
- فخرالدین رازی (م۶۰۶)؛
- ابن اثیر (م۶۰۳)؛
- ابوعبدالله قرطبی انصاری (م۶۵۶)؛
- قاضی بیضاوی (م۶۸۵)؛
- محب الدین طبری (م۶۹۴)؛
- نظام الدین اعرج نیشابوری (م۷۲۸)؛
- علاء الدین خازن (م۷۴۱)؛
- ابوحیان اندلسی (م۷۴۵)؛
- شمس الدین ذهبی (م۷۴۸)؛
- ابن کثیر دمشقی (م۷۷۴)؛
- جلال الدین سیوطی (م۹۱۱)؛
- قاضی شوکانی (م۱۲۵۰)؛
- شهاب الدین آلوسی (م۱۲۷۰)[۳].