بحث:اهل کتاب
نویسنده: آقای ظرافتی
مقدمه
- از روایات فهمیده میشود که ستیز و رویارویی حضرت مهدی (ع) با اهل کتاب، همیشه یکسان نبوده، بلکه در مواردی با دریافت جزیه، به آنان اجازه میدهد به دین خودشان برجای بمانند و با گروهی به بحث و مناظره میپردازد و آنان را با این روش، به اسلام دعوت میکند و ممکن است بگوییم در آغاز قیام، با آنان به بحث میپردازد، و با کسانی که حق را پنهان سازند، میجنگد[۱].
- شهر بن حوشب میگوید: حجاج به من گفت: در قرآن آیهای است که مرا خسته کرده است و معنای آن را نمیفهمم. گفتم: کدام آیه؟ گفت: آنجا که خداوند میفرماید: ﴿وَإِن مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلاَّ لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ﴾[۲]؛ و مکرّر اتفاق افتاده است که فردی نصرانی یا یهودی را پیش من میآورند و گردنش را میزنم و آنگاه به لبهایش خیره میشوم، ولی حرکتی نمیکند تا اینکه نفس او قطع میشود. شهر بن حوشب میگوید: به او گفتم: معنای آیه، این نیست که تو پنداشتی؛ بلکه مراد این است که وقتی پیش از قیامت، عیسی بن مریم از آسمان فرود آید و به حضرت قائم (ع) اقتدا کند، در آن هنگام هیچ یهودی و نصرانی نمیماند، مگر آنکه پیش از مرگ به او ایمان میآورد. حجاج پرسید: این تفسیر را از کجا فراگرفتهای و چه کسی آن را به تو آموخته است؟ گفتم: این تفسیر را امام باقر (ع) فرمود. حجاج گفت: از چشمهای زلال به دست آوردهای[۳].
- عبدالله بن بکیر از امام کاظم (ع) درباره تفسیر آیه ﴿وَلَهُ أَسْلَمَ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا﴾[۴] سؤال کرد. امام فرمود: "این آیه درباره قائم (ع) فرود آمده است. هنگامی که علیه یهود، نصارا، صائبیان، مادیگرایان و برگشتگان از اسلام و کافران در شرق و غرب کره زمین قیام میکند و اسلام را به آنان پیشنهاد مینماید. هرکس پذیرفت، دستور میدهد که نماز بخواند و زکات بدهد و برطبق آنچه فرد مسلمان، مأمور به انجام آن است، رفتار نماید و هرکس مسلمان نشود گردنش را میزند تا آنکه در شرق و غرب جهان، یک کافر بر جای نمیماند." عبدالله پرسید: قربانت گردم، در روی زمین مردم بسیاری هستند؛ چگونه حضرت میتواند همه آنان را مسلمان کند یا گردن بزند؟ امام کاظم (ع) فرمود: "وقتی خداوند چیزی را اراده کند، چیز اندک را بسیار و بسیار را اندک میگرداند"[۵][۶].
اهل کتاب در فرهنگنامه دینی
- پیروان دین یهود و مسیحیّت و مجوس، که صاحب کتاب آسمانیاند، امّا دینشان نسخ شده و کتابشان تحریف و تغییر یافته است. در قرآن از اهل کتاب (یهودیان و مسیحیان) دعوت شده که دین حضرت محمّد(ص) و قرآن را بپذیرند و از آنانی که آگاهانه دین الهی و نبوّت آن حضرت را تکذیب میکنند، نکوهش شده است، چون ویژگیهای پیامبر آخرالزمان و توصیه به ایمان به او هنگام مبعوث شدنش در کتابهای آنان آمده بود.
- اهل کتاب، احکام خاصّی دارند و چون خدا و اصل دین را قبول دارند، از طرف حکومت اسلامی با آنان قرارداد بسته میشود تا مبلغی به عنوان "جِزیه" بپردازند و مال و جانشان محفوظ باشد و از حقوق شهروندی در جامعه اسلامی برخوردار باشند. به آنان "اهل ذِمّه" هم میگویند، چون در ذّمه و پناه حکومت مسلمین به سر میبرند[۷].
پانویس
- ↑ طبسی، نجم الدین، چشماندازی به حکومت مهدی، ص ۱۴۳.
- ↑ هیچیک از اهل کتاب نیست مگر آنکه قبل از مرگش ایمان میآورد؛ذ سوره نساء، ۱۵۹.
- ↑ بحار الانوار، ج ۱۴، ص ۳۴۹؛ تفسیر قمی، ص ۱۴۶؛ احقاق الحق، ج ۱۳، ص ۳۳۲.
- ↑ سوره آل عمران، ۸۴.
- ↑ نور الثقلین، ج ۱، ص ۳۶۲؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۴۰؛ اثبات الهداة، ج ۳، ص ۵۴۹.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۱۴۵.
- ↑ محدثی، جواد، فرهنگنامه دینی، ص۲۵.