قائم آل محمد

از امامت‌پدیا
(تغییرمسیر از قائم)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

متن این جستار آزمایشی است، امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود.

این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون امام مهدیعلیه السلام است. "امام مهدی" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل امام مهدی (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

  • با مراجعه به روایات مربوط به حضرت مهدیعلیه السلام‏، می‌‏توان گفت: هیچ لقبی به اندازه "قائم"، برای آن حضرت مورد استفاده قرار نگرفته است. گویا از آنجا که قیام حضرت مهدیعلیه السلام‏، درخشان‏‌ترین فصل زندگی آن حضرت است؛ اتصاف به این صفت و لقب، همواره در کلام معصومانعلیهم السلام مورد تصریح قرار گرفته است؛
  • بنابراین مهم‏ترین سبب اتصاف به این لقب، آن است که آن بزرگوار، در برابر اوضاع سیاسی و انحرافات دینی و اجتماعی، بزرگ‏ترین قیام تاریخ را رهبری خواهد کرد[۱]. البته می‌‏توان تمام امامانعلیهم السلام را قائم به حق دانست؛ اما ویژگی‌‏های قیام امام مهدیعلیه السلام، آن حضرت را از دیگر امامان ممتاز ساخته است. درباره سبب نامیده شدن حضرت به "قائم"، می‌‏توان به روایات زیر اشاره کرد: "
  • ابو حمزه ثمالی می‌‏گوید: از امام باقرعلیه السلام پرسیدم: ای فرزند رسول خدا! آیا همه شما قائم و به پا دارنده حق نیستید؟ فرمود: بلی. عرض کردم: چرا حضرت مهدیعلیه السلام‏ را قائم نامیده‌‏اند؟ فرمود: هنگامی که جدّ من، حضرت سید الشهداء حسین بن علیعلیه السلام شهید شد، فرشتگان به درگاه خداوند سبحانه و تعالی ضجه و ناله نموده، نزد او شکایت کردند ... پس خداوند عز و جل امامان از فرزندان حسینعلیه السلام را به آنان نشان داد و فرشتگان از دیدن آنان خوشحال شدند. در آن هنگام، دیدند که یکی از ایشان ایستاده است و نماز می‏‌خواند. پس خداوند سبحانه و تعالی فرمود: به وسیله این قائم بمعنای ایستاده‏ از آنان قاتلان حسین‏ انتقام خواهم گرفت[۲].
  • از امام جوادعلیه السلام پرسیدند: چرا او را قائم می‌‏نامند؟ فرمود: چون پس از آن قیام می‏‌کند که از یادها رفته است و بیشتر معتقدان به امامتش برگشته‌‏اند[۳][۴].

قائم در موعودنامه

  • از القاب خاصه و مشهوره آن حضرت است و در "ذخیره" آمده که اسم آن حضرت است در زبور سیزدهم و در کتاب "برلیوموا". به‌معنای برپاشونده در فرمان حق‌تعالی است، زیرا آن حضرت پیوسته در شب و روز، مهیای فرمان الهی است که به محض اشاره ظهور نماید. امام رضا علیه السلام فرمود: "او را قائم نامیدند، برای آن‌که قیام به حق خواهد کرد"[۵].
  • ابو حمزه ثمالی می‌گوید: از امام باقر علیه السلام پرسیدم: ای فرزند رسول خدا! آیا همه شما قائم بر حق نیستید؟ حضرت فرمودند: بلی، سؤال کردم: پس چرا حضرت قائم علیه السلام "قائم" نامیده شد. فرمودند: وقتی جدم امام حسین علیه السلام به شهادت رسید، ملائکه به سوی خداوند ناله و زاری نمودند تا آن‌جا که می‌فرماید خداوند ائمه معصومین علیهم السلام را از نسل امام حسین علیه السلام به ایشان نشان دادند. ملائکه شادمان شدند، در این هنگام یکی از امامان ایستاده بودند و نماز می‌خواندند. خداوند فرمود: به واسطه این قائم از قاتلین امام حسین علیه السلام انتقام می‌کشم[۶].
  • در روایت دیگری از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمودند: همانا قائم، مهدی نامیده شد، چون مردم را به سوی امری که از آنان گم شده و کهنه شده است، هدایت می‌فرماید و قائم نامیده شده، چون قیام به حق می‌کند[۷].
  • امام جواد علیه السلام در جواب این پرسش که چرا او را قائم می‌نامند، فرمودند: زیرا بعد از آن‌که نامش از خاطره‌ها فراموش می‌شود و بیشتر معتقدان به امامتش، از دین خدا بر می‌گردند، قیام می‌کند[۸]. یکی از اعمالی که در عصر امام صادق علیه السلام و در میان شیعیان مرسوم بوده و هست، این است که هنگام شنیدن نام "قائم" بلند می‌شوند. اگرچه دلیلی مسلم بر وجوب قیام به هنگام ذکر این لقب حضرت نیست، اما این عمل در حقیقت، اظهار ادب و احترام به آن امام عزیز است. نقل شده که در حضور امام رضا علیه السلام کلمه "قائم" ذکر شد، حضرت برخاست و دستش را بر سر نهاد و فرمود: خداوندا! بر فرجش شتاب کن و راه ظهور و نهضتش را آسان گردان[۹].
  • گفتنی است که منظور از "قائم" در بخشی از روایات، ظاهرا حضرت مهدی علیه السلام نیست، بلکه مراد قیام‌کننده به حق است. ثقة الاسلام کلینی در کافی، بابی را گشوده با این عنوان "بَابُ أَنَّ الْأَئِمَّةَ علیهم السلام كُلَّهُمْ قَائِمُونَ بِأَمْرِ اللَّهِ"[۱۰] که بیانگر آن است که لفظ‍‌ "قائم" مخصوص و منحصر به امام زمان علیه السلام نیست. از تعبیرهای "هُوَ قَائِمُ أَهْلِ زَمَانِهِ"[۱۱] و "كُلُّنَا قَائِمٌ بِأَمْرِ اللَّهِ"[۱۲] و... در روایات هم استفاده می‌شود که لفظ‍‌ "قائم" لزوماً ویژه حضرت مهدی علیه السلام نیست و شامل هر قیام‌کننده‌ای می‌شود؛ هرکس که انقلاب کند و مردم را به قیام علیه ظلم و بی‌داد فرا خواند، "قائم" است[۱۳].

پرسش‌های وابسته

  1. القاب امام مهدی چیستند؟ (پرسش)
  2. آیا امیر الامره از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  3. آیا احسان از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  4. آیا اذن سامعه از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  5. آیا ایدی از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  6. آیا بئر معطله از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  7. آیا بلد الامین از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  8. آیا باسط‍‌ از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  9. آیا بقیة الأنبیاء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  10. آیا تالی از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  11. آیا تأیید از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  12. آیا تمام از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  13. آیا ثائر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  14. آیا جابر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  15. آیا جنب از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  16. آیا جوار الکنس از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  17. آیا حجت از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  18. آیا حجة الله از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  19. آیا حق از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  20. آیا حجاب الله از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  21. آیا حمد از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  22. آیا حامد از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  23. آیا خاتم الاوصیاء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  24. آیا خاتم الائمه از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  25. آیا خازن از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  26. آیا خلف از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  27. آیا خلف صالح از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  28. آیا خنس از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  29. آیا خلیفة الله از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  30. آیا خلیفة الاتقیاء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  31. آیا دابة الأرض از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  32. آیا داعی از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  33. آیا رجل از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  34. آیا رب الأرض از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  35. آیا سلطان المأمول از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  36. آیا سدرة المنتهی از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  37. آیا سناء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  38. آیا سبیل از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  39. آیا ساعة از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  40. آیا سید از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  41. آیا شرید از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  42. آیا صاحب از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  43. آیا صاحب الغیبة از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  44. آیا صاحب الزمان از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  45. آیا صاحب الرجعة از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  46. آیا صاحب الدار از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  47. آیا صاحب الناحیة از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  48. آیا صاحب العصر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  49. آیا صاحب الکرة البیضاء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  50. آیا صاحب الدولة الزهراء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  51. آیا صالح از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  52. آیا صاحب الامر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  53. آیا صبح مسفر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  54. آیا صدق از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  55. آیا صراط‍‌ از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  56. آیا ضیاء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  57. آیا ضحی از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  58. آیا طالب التراث از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  59. آیا عالم از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  60. آیا عدل از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  61. آیا عاقبة الدار از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  62. آیا عزه از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  63. آیا عین از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  64. آیا غایب از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  65. آیا غلام از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  66. آیا غریم از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  67. آیا غوث از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  68. آیا غایة الطّالبین از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  69. آیا غایة القصوی از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  70. آیا غوث الفقراء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  71. آیا خلیل از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  72. آیا فجر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  73. آیا فرج المؤمنین از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  74. آیا فرج الاعظم از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  75. آیا فتح از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  76. آیا فقیه از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  77. آیا قائم از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  78. آیا قابض از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  79. آیا قیامت از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  80. آیا قسط‍‌ از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  81. آیا قوة از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  82. آیا قاتل الکفرة از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  83. آیا قطب از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  84. آیا قائم الزمان از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  85. آیا قیم الزمان از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  86. آیا کاشف الغطاء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  87. آیا کمال از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  88. آیا کار از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  89. آیا لواء اعظم از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  90. آیا نیة الصابرین از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  91. آیا منتقم از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  92. آیا مهدی از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  93. آیا منتظَر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  94. آیا ماء معین از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  95. آیا مخبر بما یعلن از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  96. آیا مجازی بالاعمال از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  97. آیا موعود از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  98. آیا مظهر الفضایح از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  99. آیا مبلی السرائر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  100. آیا مبدأ الآیات از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  101. آیا محسن از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  102. آیا منعم از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  103. آیا مفضل از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  104. آیا موتور از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  105. آیا مدبر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  106. آیا مأمور از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  107. آیا مقدرة از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  108. آیا مأمول از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  109. آیا مفرج اعظم از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  110. آیا مضطر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  111. آیا من لم یجعل الله له شبیها از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  112. آیا مقتصر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  113. آیا المصباح الشدید الضیاء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  114. آیا ناقور از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  115. آیا ناطق از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  116. آیا نهار از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  117. آیا نفس از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  118. آیا نور الاصفیاء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  119. آیا نور الاتقیاء از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  120. آیا ناحیه مقدسه از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  121. آیا واقیذ از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  122. آیا وتر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  123. آیا وجه از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  124. آیا ولی الله از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  125. آیا وارث از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  126. آیا هادی از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  127. آیا ید الباسطه از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  128. آیا یمین از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  129. آیا یعسوب الدین از القاب امام مهدی است؟ (پرسش)
  130. آیا مؤمل از القاب امام مهدی است؟ (پرسش) (پرسش)
  131. آیا نجم از القاب امام مهدی است؟ (پرسش) (پرسش)
  132. آیا نور آل محمد از القاب امام مهدی است؟ (پرسش) (پرسش)
  133. آیا ولی عصر از القاب امام مهدی است؟ (پرسش) (پرسش)

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

Icon4.png با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. شیخ مفید، الارشاد، ص ۷۰۴، ح ۲
  2. طبری، دلائل الامامة، ص ۲۳۹
  3. " لِأَنَّهُ‏ يَقُومُ‏ بَعْدَ مَوْتِ‏ ذِكْرِهِ‏ وَ ارْتِدَادِ أَكْثَرِ الْقَائِلِينَ‏ بِإِمَامَتِهِ‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۳۷۸، ح ۳
  4. سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص: ۳۴۳ - ۳۴۴.
  5. نجم الثاقب، باب دوم.
  6. بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۲۸.
  7. بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۳۰.
  8. کمال الدین، ص ۳۷۸.
  9. بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۳۰.
  10. اصول کافی، ج ۱، ص ۵۳۶.
  11. اصول کافی، ج ۱، ص ۵۳۷.
  12. اصول کافی، ج ۱، ص ۵۳۷.
  13. مجتبی تونه‌ای، موعودنامه، ص۵۴۷.