تولی در فقه سیاسی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث تولی است. تولی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: تولی در لغت - تولی در فقه سیاسی - تولی در فقه اسلامی - تولی در کلام اسلامی - تولی در معارف و سیره فاطمی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
«تولی»، دوست داشتن اهلبیت(ع) و پذیرش ولایت و امامت ایشان. تولی به معنای یادشده اصطلاحی در برابر تبری از مهمترین آموزههای اعتقادی نزد شیعه امامیه است. در قرآن کریم، مودت و محبت ذیالقربی(ع) مزد رسالت رسول اکرم(ص) تعیین شده[۱] و در روایات بر آن فراوان تأکید شده[۲] و بلکه اساس و پایه اسلام برشمرده شده[۳] و دینداری و ایمان، بدان منوط شده است[۴] و در برخی روایات، ولایت اهلبیت(ع) در کنار نماز و روزه و زکات و حج از ارکان اسلام و بلکه مهمترین رکن آن تلقی شده است[۵]. مراد از محبت اهلبیت(ع) - که روایات بر آن تأکید کردهاند - پذیرش امامت و ولایت امامان(ع) تسلیم در برابر آنان و تصدیق و تبعیت از ایشان در رفتار و گفتار قرار دادن آنان در جایگاهی است که خدای متعال برای آنان قرار داده است. از این رو، مقدم داشتن دیگران بر آنان در این قلمرو، در واقع خروج از دایره محبت محسوب میشود[۶].
این همه تأکید و اهتمام به مسئله تولی در متون دینی برای این است که محبت به اهلبیت(ع) و پذیرش ولایت ایشان در واقع، محبت به خدا و پیامبر خدا(ص) و قبول ولایت خدا و رسول او است. چنان که دشمنی با آنان، دشمنی با خدا و رسول و انکار ولایت ایشان، انکار ولایت خدا و رسول و دخول در ولایت شیطان است[۷]. از عنوان تولی به مناسبت در باب طهارت وصالت سخن رفته است. تولی همراه تبری - که مفهوم متضاد و مخالف آن است[۸]. از واجبات و بلکه مهمترین رکن اسلام[۹] و تحقق بخش ایمان است[۱۰] و از اموری است که به محتضر و میت، تلقین میشود[۱۱][۱۲].[۱۳]
تولی در برابر دشمن تولی به مفهوم گرایش و تمایلات با حسن ظن و توأم با روابط عاطفی است و چنین حالتی در برابر دشمنی که بر خصومت خود پای میفشارد به معنای آن است که عملیات خصمانه دشمن مورد تأیید است یعنی چنین کسی خود عضوی از دشمن است[۱۴].[۱۵].[۱۶]
منابع
پانویس
- ↑ شوری، ۲۳.
- ↑ بصائر الدرجات، ص۳۸۵-۳۸۴؛ کامل الزیارات ص۳۵۶؛ عللالشرائع، ج۱، ص۱۴۱؛ وسائلالشیعه، ج۲۴، ص۲۹۹؛ مستدرک الوسائل، ج۱، ص۱۵۱.
- ↑ وسائلالشیعه، ج۱۵، ص۱۸۴.
- ↑ بحارالانوار، ج۶۶، ص۲۴۱.
- ↑ وسائلالشیعه، ج۱، ص۱۸.
- ↑ الشهابالثاقب، ص۱۴۴.
- ↑ بحارالانوار، ج۲۷، ص۸۸ و ۱۳۶.
- ↑ بدایعالکلام، ص۲۶۴؛ مراهالعقول، ج۸، ص۲۵۹؛ وسائلالشیعه، ج۱۶، ص۱۷۶؛ التعلیقه علی المکاسب، ج۱، ص۲۳۲.
- ↑ الحدائق الناصره، ج۱۸، ص۴۲۳.
- ↑ البیان، ص۲۴۱.
- ↑ کشف الغطاء، ج۲، ص۲۵۱ و ۲۸۹.
- ↑ فرهنگ فقه، ج۲، ص۶۶۷.
- ↑ عمید زنجانی، عباس علی، دانشنامه فقه سیاسی، ص ۵۷۰.
- ↑ ﴿وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ﴾ «و هر کس از شما آنان را دوست بگیرد از آنان است» سوره مائده، آیه ۵۱.
- ↑ فقه سیاسی، ج۱۰، ص۲۳۶.
- ↑ عمید زنجانی، عباس علی، دانشنامه فقه سیاسی، ص ۵۷۱.