ام القری

نسخه‌ای که می‌بینید نسخه‌ای قدیمی از صفحه‌است که توسط Bahmani (بحث | مشارکت‌ها) در تاریخ ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۴ ویرایش شده است. این نسخه ممکن است تفاوت‌های عمده‌ای با نسخهٔ فعلی بدارد.

مقدمه

از نام‌های مکه است که در قرآن کریم دوبار آمده است. ﴿وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا[۱]. ﴿وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى[۲].

مکه را از این رو ام القری دانسته‌اند که گویند هنگام آغاز آفرینش زمین، تمامی سطح آن را آب فراگرفته و تنها مکان کعبه، خشکی بوده و این خشکی اندک اندک از اطراف کعبه برآمده تا به مقدار کنونی گسترش یافته است. در اصطلاح لغوی و قرآنی به این مسأله (دحو الارض) گویند که در قرآن کریم آمده است: ﴿وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا[۳] در حقیقت به مکه مادر زمین‌ها گفته می‌شود و قرآن نیز به این نام اشاره دارد[۴]. برای این نام، وجوهی گفته‌اند:

  1. قبله مسلمین است،
  2. دارای مرکزیت است،
  3. مرکز آبادی‌های حجاز است،
  4. در وسط زمین (نزدیک خط استوا) است،
  5. مقام آن نسبت به شهرهای دیگر بلندتر است از لحاظ عظمت و قداست، مهمترین شهر روی زمین است،
  6. زیارتگاه خداپرستان است[۵].

منابع

پانویس

  1. «و بدین‌گونه ما به تو قرآنی عربی وحی کردیم تا (مردم) امّ القری و پیرامون آن را بیم دهی» سوره شوری، آیه ۷.
  2. «و مردم پیرامون آن را بیم‌دهی» سوره انعام، آیه ۹۲.
  3. «و پس از آن زمین را گسترانید» سوره نازعات، آیه ۳۰.
  4. تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره، اصغر قائدان، ص۶۲.
  5. تونه‌ای، مجتبی، محمدنامه، ص ۱۲۴.