بشر بن ابیغیلان شیبانی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث بشر بن ابیغیلان شیبانی است. بشر بن ابیغیلان شیبانی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: بشر بن ابیغیلان شیبانی در تراجم و رجال - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
بشر بن ابیغیلان شیبانی (یا: بشیر بن ابیغیلان الشیبانی[۱])، راوی کوفی و منسوب به قبیله بکر بن وائل[۱۰]، از اصحاب امام صادق(ع) است[۱۵]. وی در روایتی که محمد بن احمد بن یحیی از سهل بن زیاد از احمد بن بشیر از ابن ابی غفیله الحسن بن ایوب از داوود بن کثیر الرّقی از او نقل کرده، از امام صادق(ع) درباره ذبائح یهود و نصاری و نصّاب سؤال نموده است[۳][۴]. بشر تنها از امام صادق(ع) روایت کرده و استاد دیگری برای او شناخته نشده است[۱۸]. وی دارای شاگردانی نیز بوده که از میان ایشان داوود بن کثیر الرّقی از او روایت نموده است[۱۸]. برخی از رجالیان همچون مرحوم اردبیلی و آیتالله خویی، بشیر بن ابیغیلان را با بشر بن ابی غیلان که شیخ طوسی در رجال خود در اصحاب امام صادق(ع) از او یاد کرده، متحد دانستهاند[۶]. احتمالاً پدر بشر، سعد بن طالب ابو غیلان الشیبانی الکوفی باشد که شیخ طوسی در اصحاب امام صادق(ع) از وی نام برده[۱۱] و رجالیان اهل سنت او را به افراط در تشیع متهم کردهاند[۱۳].
مذهب و گرایش اعتقادی بشر بهطور قطع معلوم نیست، ولی از اتهام رجالیان سنی به پدر او مبنی بر افراط در تشیع میتوان استظهار کرد که وی از راویان شیعی بوده باشد. علامه مامقانی که همه راویان مذکور در رجال الطوسی را امامی میداند - مگر در موردی که به مذهبش تصریح شده باشد - بشر را از راویان امامی به شمار آورده است[۱۹]، اما این دیدگاه درست نیست؛ زیرا موضوع رجال الطوسی اعم از امامی و غیر امامی است. آیتالله بروجردی، بشر بن ابی غیلان را در طبقه پنجم از راویان قرار داده است[۱۶][۱۷]. فقها در کتابهای فقهی خود به روایت یادشده پرداخته و آن را که بر جواز ذبیحه اهل کتاب دلالت دارد[۲۰]، بر تقیه حمل کردهاند[۲۱][۲۲].
تاریخ ولادت و وفات بشر معلوم نیست. علامه مامقانی وی را از راویان مجهول به شمار آورده است[۲۳]؛ ولی بشر از راویان مهمل شمرده میشود و قدما به روایات راویان مهمل عمل میکردند؛ زیرا آنها را ملحق به راویان ممدوح میدانستند[۲۴].
