احمد بن صبیح اسدی کوفی

مقدمه

احمد بن صبیح (ابوعبدالله یا ابوجعفر) اسدی کوفی، مولی و از راویان اهل کوفه و قبیله بنی‌اسد بوده است^[۱] که در شمار محدثان طبقه پنجم^[۲] و یا از طبقه ششم^[۳] جای دارد. وی از محدثانی همچون زید شحام، حسین بن علوان، مفضل بن صالح و ظریف بن ناصح حدیث آموخته و روایت کرده است^[۴]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان محمد بن عبدالله بن سلیمان، احمد بن محمد بن سعد بن منصور، محمد بن حسین بن ابی‌خطاب و عبدالله بن احمد بن مستورد می‌باشند^[۵].

درباره شخصیت احمد بن صبیح، میان علما و رجال‌نویسان اختلاف است: برخی چون ابوالعرب وی را محدثی ضعیف دانسته و مدعی شده‌اند که ارزشی ندارد^[۶]. همچنین دارقطنی وی و دیگر راویان هم‌مسلکش را به سبب شیعه بودن، مورد طعن قرار داده است^[۷]. پیروان زیدیه نیز او را زیدی‌مذهب پنداشته‌اند. در مقابل، بزرگانی چون نجاشی، شیخ طوسی، ابن داوود، علامه حلی و ابن شهرآشوب بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند^[۸] و گرایش او به زیدیه را مردود دانسته‌اند^[۹]. در میان علمای اهل سنت نیز ابن ابی‌حاتم رازی او را راوی صدوق معرفی کرده است^[۱۰]. مضامین روایات وی و نقل حدیث از امام باقر و امام صادق(ع)^[۱۱] نیز بر حسن عقیده او دلالت دارد^[۱۲].

از تاریخ وفات وی گزارشی ثبت نشده، اما کتاب‌های التفسیر و النوادر از آثار اوست^[۱۳].^[۱۴]

جستارهای وابسته

بنی‌اسد (قبیله)

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲

پانویس

↑ ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال النجاشی، ص۷۸، ش۱۸۴؛ طوسی، الفهرست، ص۵۶، ش۶۸؛ معالم العلماء، ص۱۳، ش۵۸؛ إیضاح الإشتباه، ص۹۷، ش۴۸؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۵، ش۹؛ ابن داوود، الرجال، ص۲۹، ش۸۰؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۱؛ نقد الرجال، ج۱، ص۱۲۶ - ۱۲۷، ش۲۴۲؛ منتهی المقال، ج۱، ص۲۶۹، ش۱۵۷؛ شعب المقال، ص۴۶، ش۳۸؛ تنقیح المقال، ج۶، ص۱۸۱، ش۱۰۴۲؛ أعیان الشیعة، ج۲، ص۶۱۴، ش۲۶۳؛ تهذیب المقال، ج۳، ص۲۵۹، ش۱۸۲؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۴۷۹، ش۳۹۲؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۳۵، ش۶۰۵ - ۶۰۶؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۳۰، ش۱۰۵۱.
ب. منابع سنی: الجرح و التعدیل، ج۲، ص۵۶، ش۷۶؛ لسان المیزان، ج۱، ص۱۸۷، ش۵۹۴.
فضائل أمیرالمؤمنین(ع)، ص۵۸، ح۵۶؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۳۰۶، ش۴۹۳۳؛ علل الشرائع، ج۲، ص۵۲۴، ح۱؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۴۹۵؛ تفسیر القرآن العظیم، ج۳، ص۷۳۳، ش۳۹۷۴.
↑ الموسوعة الرجالیة، ج۷، ص۵۹.
↑ الموسوعة الرجالیة، طبقات رجال الکافی، ج۴، ص۴۳.
↑ علل الشرائع، ج۲، ص۵۲۴، ح۱؛ صدوق، الأمالی، ص۳۳۶، ح۱۴؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۴۳، ح۳۵۳؛ التوحید، ص۱۵۸، ح۴؛ ابن مغازلی؛ مناقب علی بن أبی طالب(ع)، ص۱۹۵، ح۲۵۵.
↑ صدوق، الأمالی، ص۳۳۶، ح۱۴؛ التوحید، ص۱۵۸؛ ابن مغازلی، مناقب علی بن أبی طالب(ع)، ص۱۹۵، ح۲۵۵؛ التحصین، ص۶۲۱، علل الشرائع، ج۲، ص۵۲۴، ح۱؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۶۴ و ص۴۹۵.
↑ "أحمد بن صبیح الأسدی أبوجعفر ذکره أبوالعرب فی الضعفاء و نقل عن أبی الطاهر المدینی أنه قال: کوفی لیس یساوی شیئاً لسان المیزان، ج۱، ص۱۸۷، ش۵۹۴.
↑ "هؤلاء کلهم من الشیعة" سنن الدارقطنی، ج۴، ص۶، ش۳۸۵۶.
↑ رجال النجاشی، ص۷۸، ش۱۸۴؛ ابن داوود، الرجال، ص۲۹، ش۸۰؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۵، ش۹؛ معالم العلماء، ص۱۳، ش۵۸.
↑ طوسی، الفهرست، ص۵۶، ش۶۸؛ رجال النجاشی، ص۷۸، ش۱۸۴.
↑ "أحمد بن صبیح الکوفی روی عن یحیی بن یعلی الأسلمی روی عنه علی بن الحسین بن الجنید و سمعته یقول حدثنا أحمد بن صبیح الکوفی وکان صدوقاً الجرح والتعدیل، ج۲، ص۵۶، ش۷۶.
↑ تفسیر فرات الکوفی، ص۶۴، ح۳۰، الکافی، ج۴، ص۹۱، ح۷؛ صدوق، الأمالی، ص۳۳۶، ح۱۴؛ و...
↑ فضائل أمیرالمؤمنین(ع)، ص۱۷۲، ح۱۶۵؛ شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۸۸، ح۱۰۳۸.
↑ رجال النجاشی، ص۷۸، ش۱۸۴؛ ابن داوود، الرجال، ص۲۹، ش۸۰؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۵، ش۹.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲، ص۳۰۱-۳۰۶.

[1] ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال النجاشی، ص۷۸، ش۱۸۴؛ طوسی، الفهرست، ص۵۶، ش۶۸؛ معالم العلماء، ص۱۳، ش۵۸؛ إیضاح الإشتباه، ص۹۷، ش۴۸؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۵، ش۹؛ ابن داوود، الرجال، ص۲۹، ش۸۰؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۱؛ نقد الرجال، ج۱، ص۱۲۶ - ۱۲۷، ش۲۴۲؛ منتهی المقال، ج۱، ص۲۶۹، ش۱۵۷؛ شعب المقال، ص۴۶، ش۳۸؛ تنقیح المقال، ج۶، ص۱۸۱، ش۱۰۴۲؛ أعیان الشیعة، ج۲، ص۶۱۴، ش۲۶۳؛ تهذیب المقال، ج۳، ص۲۵۹، ش۱۸۲؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۴۷۹، ش۳۹۲؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۳۵، ش۶۰۵ - ۶۰۶؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۳۰، ش۱۰۵۱.
ب. منابع سنی: الجرح و التعدیل، ج۲، ص۵۶، ش۷۶؛ لسان المیزان، ج۱، ص۱۸۷، ش۵۹۴.
فضائل أمیرالمؤمنین(ع)، ص۵۸، ح۵۶؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۳۰۶، ش۴۹۳۳؛ علل الشرائع، ج۲، ص۵۲۴، ح۱؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۴۹۵؛ تفسیر القرآن العظیم، ج۳، ص۷۳۳، ش۳۹۷۴.

[2] الموسوعة الرجالیة، ج۷، ص۵۹.

[3] الموسوعة الرجالیة، طبقات رجال الکافی، ج۴، ص۴۳.

[4] علل الشرائع، ج۲، ص۵۲۴، ح۱؛ صدوق، الأمالی، ص۳۳۶، ح۱۴؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۴۳، ح۳۵۳؛ التوحید، ص۱۵۸، ح۴؛ ابن مغازلی؛ مناقب علی بن أبی طالب(ع)، ص۱۹۵، ح۲۵۵.

[5] صدوق، الأمالی، ص۳۳۶، ح۱۴؛ التوحید، ص۱۵۸؛ ابن مغازلی، مناقب علی بن أبی طالب(ع)، ص۱۹۵، ح۲۵۵؛ التحصین، ص۶۲۱، علل الشرائع، ج۲، ص۵۲۴، ح۱؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۶۴ و ص۴۹۵.

[6] "أحمد بن صبیح الأسدی أبوجعفر ذکره أبوالعرب فی الضعفاء و نقل عن أبی الطاهر المدینی أنه قال: کوفی لیس یساوی شیئاً لسان المیزان، ج۱، ص۱۸۷، ش۵۹۴.

[7] "هؤلاء کلهم من الشیعة" سنن الدارقطنی، ج۴، ص۶، ش۳۸۵۶.

[8] رجال النجاشی، ص۷۸، ش۱۸۴؛ ابن داوود، الرجال، ص۲۹، ش۸۰؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۵، ش۹؛ معالم العلماء، ص۱۳، ش۵۸.

[9] طوسی، الفهرست، ص۵۶، ش۶۸؛ رجال النجاشی، ص۷۸، ش۱۸۴.

[10] "أحمد بن صبیح الکوفی روی عن یحیی بن یعلی الأسلمی روی عنه علی بن الحسین بن الجنید و سمعته یقول حدثنا أحمد بن صبیح الکوفی وکان صدوقاً الجرح والتعدیل، ج۲، ص۵۶، ش۷۶.

[11] تفسیر فرات الکوفی، ص۶۴، ح۳۰، الکافی، ج۴، ص۹۱، ح۷؛ صدوق، الأمالی، ص۳۳۶، ح۱۴؛ و...

[12] فضائل أمیرالمؤمنین(ع)، ص۱۷۲، ح۱۶۵؛ شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۸۸، ح۱۰۳۸.

[13] رجال النجاشی، ص۷۸، ش۱۸۴؛ ابن داوود، الرجال، ص۲۹، ش۸۰؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۵، ش۹.

[14] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲، ص۳۰۱-۳۰۶.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]