ابراهیم بن حکم فزاری
ابراهیم بن حکم فزاری از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ابراهیم بن حکم فزاری در تراجم و رجال - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
نام کامل وی ابراهیم بن حکم بن ظهیر فزاری، با کنیه ابواسحاق، دارای نسب کوفی و نسبت مکانی ساکن ری، از راویان شیعه و گویا از اصحاب امام صادق(ع) و امام باقر(ع) بوده است. وی موردی یافت نشده که بیواسطه از معصومان حدیث نقل کرده باشد، ولی با واسطه از آن ۲ بزرگوار روایت کرده است[۱]. ابراهیم بن حکم افزون بر امامان معصوم، از محدثانی همچون حکم بن ظهیر، اسماعیل بن عیاش[۲]، عبدالله بن جریر العبدی[۳]، عبدالله بن عبدالملک مسعودی[۴] و عبیدالله بن موسی[۵] حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان یحیی بن زکریا بن شیبان[۶]، فضل بن شاذان[۷] و محمد بن مروان[۸] میباشند.
درباره شخصیت ابراهیم بن حکم، میان علما و رجالنویسان اختلاف است: برخی چون ابوحاتم رازی و دارقطنی وی را محدثی ضعیف، فاسدالمذهب و غیرموثق دانسته و مدعی شدهاند که وی کذاب بوده و در مطاعن معاویه حدیث نقل کرده است[۹]. در مقابل، بزرگانی چون برخی محققان شیعه بر وثاقت وی تأکید کردهاند. نجاشی درباره راویِ کتب او نوشته است: یحیی بن زکریا بن شیبان از اصحاب خاص، فردی موثق، با ورع، عالم و فقیه و شیعه خاص بود که طعنی بر او وارد نیست[۱۰]. شیخ صدوق نیز روایاتی را نقل کرده که امام زمان او را ستوده و او را به منزله شاهدی صادق نسبت به معجزات دانسته است[۱۱]. همچنین بنابر حدیثی از امام علی(ع) نقل شده که فرمود: من پس از پیامبر متوسم هستم[۱۲]. طبق روایتی که ابوحاتم از منابع عامه نقل میکند، گویا ابراهیم در زمان حضورش در ری مدتی تحت فشار بوده و عامه مکتوبات او را از بین بردهاند[۱۳].
تاریخ دقیق وفات وی معلوم نیست، ولی به تصریح شواهد رجالی وی اندکی پس از وفات پدرش به سال ۱۸۰ درگذشته است[۱۴]. او دارای تألیفاتی چون کتاب الملاحم و کتاب الخطب بوده است[۱۵].[۱۶]
جستارهای وابسته
- حکم بن ظهیر فزاری (پدر)
منابع
پانویس
- ↑ ... عن إبراهیم بن الحکم بن ظهیر عن عبدالله بن جریر العبدی عن أبی عبدالله(ع) أنه کان یقول:...؛ التوحید، ص۷۵، ح۲۹؛ ... حدثنا إبراهیم بن الحکم بن ظهیر عن أبی حکیم عن جابر بن یزید عن أبی جعفر محمد بن علی(ع) أنه قال:...؛ بشارة المصطفی، ص۲۵۵، ح۵۶.
- ↑ نعمانی، الغیبه، ص۲۱۴، ح۲.
- ↑ التوحید، ص۵۹، ح۱۷ و ص۷۵، ۲۹.
- ↑ تفسیر فرات الکوفی، ص۴۰۵، ح۵۴۲.
- ↑ صدوق، الامالی، ص۳۴۸، ح۷، ص۴۰۴، ح۷ و ص۴۰۵، ح ۸.
- ↑ طوسی، الامالی، ص۲۴۷، ح۴۳۴.
- ↑ طوسی، الغیبه، ص۱۸۹-۱۹۰.
- ↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۴۷؛ ج۱۲، ص۶۳، ج۱۳، ص۱۴۲.
- ↑ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۹۴-۹۵، ش۲۵۳؛ لسان المیزان، ج۱، ص۴۹، ش۱۱۳.
- ↑ رجال النجاشی، ص۴۴۲، ش۱۱۹۰.
- ↑ و من غیر الوکلاء من أهل بغداد: أبوالقاسم بن أبی حلیس، و أبوعبدالله الکندی، و أبوعبدالله الجنیدی، و...؛ کمال الدین، ج۲، ص۴۴۲، ح۱۶.
- ↑ و آنان که میگویند: پروردگارا! به ما از همسران و فرزندانمان روشنی دیدگان ببخش و ما را پیشوای پرهیزگاران کن سوره فرقان، آیه ۷۴.
- ↑ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۹۴-۹۵، ش۲۵۳.
- ↑ میزان الاعتدال، ج۱، ص۵۷۱، ش۲۱۷۸.
- ↑ رجال النجاشی، ص۱۵، ش۱۵Y؛ طوسی، الفهرست، ص۱۰، ش۴.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری، ج۱، ص۲۷۶-۲۷۷.