آشنایی اجمالی

احمد بن محمد بن احمد بن طلحه، با کنیه ابوعبدالله و مشهور به عاصمی، در اصل کوفی و ساکن بغداد بود که در طبقه هشتم راویان قرار می‌گیرد[۱]. وی برادرزاده ابوالحسن علی بن عاصم محدث و از وکلای امام عصر(ع) به شمار می‌آید. نام وی در کتب رجالی در زمره اصحاب امامان شمرده نشده و در اسناد روایات بی‌واسطه از معصومان حدیثی نقل نکرده است[۲]، اما بنابر روایتی وی به دیدار امام زمان(ع) نائل شده و کرامتی را از آن حضرت مشاهده کرده است[۳]. وی از محدثانی همچون محمد بن احمد نهدی قلانسی[۴]، علی بن الحسن بن فضال تیمی[۵] و حسین بن قاسم بن ایوب[۶] حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان محمد بن یعقوب کلینی، ابوغالب زراری[۷]، احمد بن محمد بن سعید همدانی ابن عقده[۸] می‌باشند.

در وثاقت احمد عاصمی و اعتبار روایات وی میان علما تردیدی وجود ندارد و بزرگانی چون نجاشی و شیخ طوسی بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند. نجاشی نوشته است: وی در حدیث موثق، سالم و خیر بود، اصالتی کوفی داشت و در بغداد ساکن شد و از شیوخ کوفی روایت کرد[۹]. شیخ طوسی نیز او را در علم حدیث موثق و فردی سالم‌الجنبه معرفی کرده است[۱۰]. سید بن طاووس نیز وی را از منجمان شیعه دانسته و نوشته است: شیخ فاضل احمد بن محمد از عالمان به علم نجوم بود[۱۱]. برخی از رجالیان تعبیر «سالم الجنبه» در کلام قدما را نشانه سلامت مذهب و امامی بودن راوی دانسته‌اند[۱۲] و واژه «خیر» را نیز گواه بر مدح، حسن حال و قوت سند روایات او به شمار آورده‌اند[۱۳].

از تاریخ وفات وی گزارشی ثبت نشده، اما کتاب‌های النجوم و موالید الأئمة و أعمارهم از آثار اوست[۱۴].[۱۵]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ر.ک: الموسوعة الرجالیه، ج۴، ص۵۸.
  2. رجال الطوسی، ص۴۱۶، ش۶۰۱۶.
  3. «... مِمَّنْ وَقَفَ عَلَى مُعْجِزَاتِ صَاحِبِ الزَّمَانِ(ع) وَ رَآهُ مِنَ الْوُكَلَاءِ بِبَغْدَادَ الْعَمْرِيُّ وَ ابْنُهُ وَ حَاجِزٌ وَ الْبِلَالِيُّ وَ الْعَطَّارُ وَ مِنَ الْكُوفَةِ الْعَاصِمِيُّ وَ مِنْ أَهْلِ الْأَهْوَازِ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَهْزِيَارَ وَ مِنْ أَهْلِ قُمَّ أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ»؛ کمال الدین، ج۲، ص۴۴۲، ح۱۶.
    «وَ حَدَّثَنِي الْعَاصِمِيُ أَنَّ رَجُلًا تَفَكَّرَ فِي رَجُلٍ يُوصِلُ إِلَيْهِ مَا وَجَبَ لِلْغَرِيمِ(ع) وَ ضَاقَ بِهِ صَدْرُهُ فَسَمِعَ هَاتِفاً يَهْتِفُ بِهِ أَوْصِلْ مَا مَعَكَ إِلَى حَاجِزٍ قَالَ وَ خَرَجَ أَبُو مُحَمَّدٍ السَّرْوِيُّ إِلَى سُرَّمَنْرَأَى وَ مَعَهُ مَالٌ فَخَرَجَ إِلَيْهِ ابْتِدَاءً فَلَيْسَ فِينَا شَكٌّ وَ لَا فِيمَنْ يَقُومُ مَقَامَنَا شَكٌّ وَ رُدَّ مَا مَعَكَ إِلَى حَاجِزٍ»؛ کمال الدین، ج۲، ص۴۹۸، ح۲۳.
  4. ر.ک: الکافی، ج۵، ص۳۱۸، ح۵۹.
  5. ر.ک: الکافی، ج۵، ص۲۹۸، ح۲ و ۵۱۵، ح۴.
  6. ر.ک: عیون أخبار الرضا(ع)، ج۱، ص۶۹، ح۳۷.
  7. ر.ک: رسالة أبوغالب الزراری، ص۳۹.
  8. ر.ک: عیون أخبار الرضا(ع)، ج۱، ص۶۹، ح۳۷.
  9. رجال النجاشی، ص۹۳، ش۲۳۲.
  10. رجال الطوسی، ص۴۱۶، ش۶۰۱۶.
  11. "من العلماء بالنجوم الشيخ الفاضل أحمد بن محمد بن طلحة أبو عبدالله و هو ابن أخي أبي الحسن علي بن عاصم المحدث يقال له العاصمي..." فرج المهموم، ص۱۲۲.
  12. سماء المقال، ج۲، ص۲۴۳.
  13. توضیح المقال، ص۱۸۱.
  14. رجال النجاشی، ص۹۳، ش۲۳۲.
  15. ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳، ص۹۰-۹۶.