احمد بن یوسف قرمانی
آشنایی اجمالی
احمد بن یوسف بن احمد دمشقی قرمانی (۹۳۹-۱۰۳۲) از مورخان قرن دهم و یازدهم هجری است. اثر مشهور وی کتاب اخبار الدول و اخبار الاول فی التاریخ به چاپ رسیده است[۱]. وی در مقدمه یادآور شده که هدفش تلخیص سیر الاولین من الانبیاء والمرسلین بوده و بنای آن داشته تا تاریخ امتهای گذشته و نیز عجایب و غرایب عالم را بشناساند. مقدمه کتاب مشتمل بر هفت فصل است. نخست در معنای تاریخ و موضوع آن و تواریخ قبل از تاریخ هجری دوم در آفرینش؛ سوم در خلفت جن و انس. چهارم در تاریخ زمین و جغرافیای آن. پنجم در خلقت آسمانها. ششم در معنای نبوت و رسالت و شمار انبیاء و... فصل هفتم فهرست مطالب کتاب. در فصل هفتم وی فهرست تفصیلی کتاب را به دست داده است. وی به اختصار تمام، به تاریخ انبیاء، سیره نبوی تاریخ خلفای نخست، امویان، عباسیان، فاطمیان، ایوبیان، ممالیک، علویان، اشراف مکه و بسیاری از دولتهای خرد و کلان مناطق مختلف جهان اسلام پرداخته است. افزون بر آنها تاریخ جهان و دولتهای مشهور مناطق مختلف عالم را آورده. اشارتی به دولت صفوی کرده و در نهایت شناختی اجمالی از شهرهای مهم عالم اسلام و بسیاری از مطالب دیگر را به دست داده است. تنها با دیدن فهرست کتاب میتوان دریافت که نویسنده تا چه اندازه به اجمال، به همه آنچه که در آن زمان، دانستن آن از تاریخ عالم ممکن بوده اشارتی کرده است.[۲]
منابع
پانویس
- ↑ چاپ سنگی توسط عالم الکتب، بیروت، مکتبة المتنبی قاهره ومکتبة سعدالدین دمشق.
- ↑ جعفریان، رسول، منابع تاریخ اسلام، ص ۳۲۹.