اسطوره در فقه سیاسی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

مقدمه

اسطوره: احادیث بی‌سروته[۱]، اباطیل مکتوب [۲]، سطور ساخته‌ شده و جعلی [۳] و افسانه‌های پیشینیان[۴]؛ ﴿إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا قَالَ أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ[۵]‌.

بعضی محققان اسطوره را هم‌ریشه با ایستوریای یونانی می‌دانند که دو کلمه "history" (تاریخ) و "story" (داستان) انگلیسی از آن مشتق شده‌اند[۶].

یکی از سیاست‌های مشرکان برای تکذیب قرآن کریم و آیات الهی، اسطوره‌خواندن آن بود. ازآنجا‌که هیچ تمدن و ملتی از افسانه‌های باستانی و اسطوره‌های خیالی یا خرافی -که جزئی از فرهنگ آنها را تشکیل می‌دهد- خالی نیست، این اتهام به قرآن کریم آن را از حد کلام وحی و معجزه الهی که حاوی احکام و قوانین فردی و اجتماعی متعالی است، به سطح افسانه‌های باستانی و تخیّلی اقوام و ملل دیگر تنزّل می‌دهد.

در فرهنگ سیاسی، اسطوره متضمن توصیف افعال خدایان یا وقایع خلاف عادت است و در میان ملل مختلف، متنوع و گوناگون است و ملت‌ها از آن در آموزش‌دادن یا رفع نگرانی‌ها استفاده می‌کنند. عده‌ای اسطوره را محصول خرافات و اندیشه‌های غیر واقعی و عده‌ای آن را باعث بیان احساسات درباره جهان و حراست از ارزش‌های اخلاقی و شعائر آن دانسته‌اند[۷].[۸]

منابع

پانویس

  1. خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۲، ص۸۱۹.
  2. ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۷۳. ابن‌منظور، لسان العرب، ج۴، ص۳۶۳.
  3. حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۲۶.
  4. بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۰۶.
  5. «چون آیات ما را بر او بخوانند می‌گوید: افسانه‌های پیشینیان است» سوره قلم، آیه ۱۵.
  6. بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص‌۲۶۹.
  7. علی‌اکبر آقابخشی و مینو افشاری‌راد، فرهنگ علوم سیاسی، ص۲۷۱-۲۷۲.
  8. نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص۹۰.