اسماعیل بن ثوبه

آشنایی اجمالی

اسماعیل بن توبة بن سلیمان بن زید ثقفی با کنیه «ابوسلیمان» و «ابوسهل رازی»، از راویان عامی اهل طائف بود که سرانجام در قزوین اقامت گزید^[۱]. وی از راویان طبقه هفتم به شمار می‌رود. اسماعیل از محدثانی همچون زیاد بن عبدالله بکائی، اسماعیل بن جعفر مدنی، سفیان بن عیینه و محمد بن حسن شیبانی فقیه حدیث آموخته و روایت کرده است^[۲]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان ابن ماجة و عبدالله بن محمد بن وهب دینوری می‌باشند^[۳].

نام اسماعیل بن توبه در کتب رجالی شیعه ذکر نشده و جرح و تعدیلی درباره وی صورت نگرفته است؛ از این رو تنها بر اساس منابع اهل سنت می‌توان جایگاه وی را بررسی کرد. در منابع عامه، بزرگانی چون ابن ابی‌حاتم رازی به نقل از پدرش، بر صدوق بودن وی تأکید کرده‌اند^[۴]. ابن حبان نیز در کتاب الثقات او را مستقیم‌الحدیث معرفی کرده است^[۵]. ابن ماجه قزوینی در کتاب خود به روایات فقهی وی استناد جسته و افزون بر این، روایاتی نیز از اسماعیل در فضائل اهل بیت نقل شده است^[۶]. وی به سال ۲۴۷ در شهر قزوین درگذشت^[۷].

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴

پانویس

↑ ر.ک: تهذیب الکمال، ج۳، ص۵۴، ش۴۳۱؛ إکمال تهذیب الکمال، ج۲، ص۱۵۸، ش۴۷۲.
↑ ر.ک: تهذیب الکمال، ج۳، ص۵۴ - ۵۵، ش۴۳۱.
↑ ر.ک: تهذیب الکمال، ج۳، ص۵۵، ش۴۳۱.
↑ ر.ک: الجرح و التعدیل، ج۲، ص۱۶۲، ش۵۴۲.
↑ مستقیم الحدیث به راوی‌ای گفته می‌شود که از ثقات روایت می‌کند. ر.ک: ابن حبان، الثقات، ج۹، ص۲۲۷ و ج۸، ص۱۰۲.
↑ طوسی، الامالی، ص۱۱۲، ح۱۷۱.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۸۹-۹۳.

[1] ر.ک: تهذیب الکمال، ج۳، ص۵۴، ش۴۳۱؛ إکمال تهذیب الکمال، ج۲، ص۱۵۸، ش۴۷۲.

[2] ر.ک: تهذیب الکمال، ج۳، ص۵۴ - ۵۵، ش۴۳۱.

[3] ر.ک: تهذیب الکمال، ج۳، ص۵۵، ش۴۳۱.

[4] ر.ک: الجرح و التعدیل، ج۲، ص۱۶۲، ش۵۴۲.

[5] مستقیم الحدیث به راوی‌ای گفته می‌شود که از ثقات روایت می‌کند. ر.ک: ابن حبان، الثقات، ج۹، ص۲۲۷ و ج۸، ص۱۰۲.

[6] طوسی، الامالی، ص۱۱۲، ح۱۷۱.

[7] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۸۹-۹۳.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]