ام‌حکیم بنت قاسم

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

مقدمه

ام‌حکیم دختر قاسم بن محمد بن ابی‌بکر از زنان فاضل و محدث شیعه و از اصحاب و راویان احادیث امام کاظم(ع) است. وی خواهر ام‌فروه ما در امام صادق(ع) است. ام‌حکیم با قاسم بن اسحاق بن عبدالله بن جعفر طیار ازدواج کرد و صاحب فرزندی به نام داوود مشهور به ابوهاشم جعفری شد. قاسم بن اسحاق از یاران محمد بن عبدالله، نفس زکیه بوده و در جریان قیام وی علیه منصور دوانیقی، از سوی او برای دعوت به یمن فرستاده شده ولی پیش از آنکه کار خود را آغاز کند نفس زکیه به قتل رسیده است[۱]. ابوهاشم از بزرگان اسلام و پرچمداران توحید بود. او نزد ائمه(ع) منزلت رفیعی داشت و از اصحاب امامان رضا، جواد، هادی، عسکری و مهدی(ع) و از راویان نامدار امامیه بود. از آنجا که ابوهاشم از سلاله جعفر بن ابی‌طالب مشهور به جعفر طیار برادر بزرگوار امیرالمؤمنین علی(ع) بود، او را جعفری خوانده‌اند[۲].

شهرت وی به سبب روایاتی است که درباره امامان یاد شده از او نقل گردیده و از جمله شامل معجزاتی است که از آنان دیده او اخبار و مسائلی درباره ائمه(ع) گفته است[۳]. در برخی منابع آمده که وی با امام زمان(ع) نیز دیدار داشته است[۴]. وی مورد احترام جمیع طبقات مردم بود. رجال‌شناسان و مورخان درباره او گفته‌اند: او از زاهدان ناسک و اهل ورع، عالم و عامل به‌شمار می‌رفت. آنان زهد و دانش او را ستوده و ثقه‌اش خوانده‌اند[۵]. ابوهاشم در جمادی الاولی سال ۲۶۱ قمری یک سال پس از شهادت امام عسکری(ع) درگذشت[۶]. به گفته مسعودی مقبره او مشهور بوده است[۷].[۸]

منابع

پانویس

  1. الفهرست طوسی، ص۶۷؛ تاریخ بغداد، ج۸، ص۳۶۹.
  2. الکنی والالقاب، ج۱، ص۱۷۴.
  3. ر.ک: الکافی، ج۱، ص۱۲۳؛ من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۵۱۷؛ اعلام الوری باعلام الهدی، ج۲، ص۳۱۳.
  4. ر.ک: الفهرست طوسی، ص۶۷.
  5. رجال نجاشی، ص۱۵۶؛ رجال طوسی، ص۴۰۱، ۴۱۴، ۴۳۱؛ مروج الذهب، ج۴، ص۶۳.
  6. الکنی والالقاب، ج۱، ص۱۷۶.
  7. اثبات الوصیه، ص۲۰۲.
  8. محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۳۱۶.