بحث:دفن حضرت فاطمه

Page contents not supported in other languages.
از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

محل دفن فاطمه(س)

زهرا(س) می‌خواست دور از چشم ناسپاسان و حق‌ناشناسان به خاک سپرده شود و نشانی او هم دور از چشم آنان باشد. درباره مزار دختر رسول‌خدا(ص) در تاریخ سه قول آمده است:

  1. او را در خانه‌اش دفن کردند[۱].
  2. در خانه عقیل برادر حضرت علی(ع) به خاک سپرده شد. خانه عقیل ظاهراً میان بقیع و حرم رسول‌الله(ص) است[۲].
  3. در قبرستان بقیع مدفون گردید[۳].

درباره قول سوم با توجه به بی‌رغبتی فاطمه(س) که نمی‌خواست گروه حاکمه در مراسم او شرکت داشته باشند و اگر جنازه تا بقیع حمل می‌شد، آنها متوجه می‌شدند، پس این قول از اعتبار کمتری برخوردار است. اما قول اول و دوم قابل‌قبول‌تر هستند و هرکدام را بپذیریم در جریان توسعه حرم، قبر فاطمه(س) در محدوده حرم قرار گرفته است. به نظر می‌آید حدیثی از رسول‌الله(ص) که فرموده‌اند: میان منبر و قبر من روضه‌ای از روضات بهشت است، به قبر فاطمه(س) نظر دارد. ابن‌شهرآشوب از گفته شیخ طوسی می‌نویسد: آنچه درست‌تر می‌نماید اینکه او را در خانه‌اش یا در روضه پیامبر به خاک سپردند[۴].

اما گفته شده که امام علی(ع) برای پنهان داشتن قبر فاطمه(س) صورت هفت قبر و به روایتی چهل قبر ساخت[۵] و این قرینه‌ای است که قبر در داخل خانه نبوده است. علاوه بر آن امام قبر فاطمه(س) را در جایی قرار نمی‌داد که فرزندانش دائماً آن را بنگرند. با این حساب قول دوم از اعتبار بیشتری برخوردار خواهد بود. به هر حال از پنهان داشتن قبر فاطمه(س) پیداست که او می‌خواسته با این کار ناخشنودی خود را برای همیشه آشکار سازد. پس از شهادت آن حضرت نیز عمر بن خطاب سهم او را به فرزندانش نداد. گفته شده به روزگار رسول‌خدا(ص) و مدت خلافت ابوبکر هر کس از سهامداران که می‌مرد یا کشته می‌شد، سهمش به وارثان او می‌رسید. چون عمر بن خطاب به خلافت رسید، سهم هر کس را که مرده بود، می‌گرفت و به وراث او نمی‌داد، چنان‌که سهم زید بن حارثه و جعفر بن ابی‌طالب را تصرف کرد و با آن‌که علی بن ابی‌طالب(ع) در این مورد با او صحبت کرد، نپذیرفت. عمر سهم فاطمه(س) را هم پرداخت نکرد و با وجود آن‌که در این مورد با او مذاکره شد، او نپذیرفت؛ فقط نسبت به وراث همسران رسول‌الله(ص) اجازه می‌داد که هر کاری می‌خواهند بکنند، بفروشند یا به دیگری ببخشند[۶].[۷]

پانویس

  1. الکافی، ج۱، ص۴۶۱.
  2. الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۰.
  3. بحارالانوار، ج۴۳، ص۱۷۱.
  4. مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۳۶۵.
  5. بحارالانوار، ج۴۳، ص۱۷۱.
  6. مغازی واقدی، ج۲، ص۵۳۲.
  7. محمدزاده، مرضیه، زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم، ص۲۱۸.