توحید عبادی در نهج البلاغه
این مدخل زیرشاخهٔ بحث توحید عبادی است. توحید عبادی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: توحید عبادی در قرآن - توحید عبادی در نهج البلاغه - توحید عبادی در کلام اسلامی - توحید عبادی در اخلاق اسلامی - توحید عبادی در معارف و سیره علوی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
عبادت یعنی خشوع، خضوع و فروتنی در برابر معبود و انسان موحد در مکتب علی(ع) تنها خدا را شایسته پرستش میداند و عبادت هیچ کس و هیچ چیز را نمیپذیرد. موحد واقعی نه تنها عبادت را به خدا منحصر میداند، بلکه اطاعت از قدرت گونههای معارض خداوند را شرک میشمرد: ﴿وَإِنَّ الشَّيَاطِينَ لَيُوحُونَ إِلَى أَوْلِيَائِهِمْ لِيُجَادِلُوكُمْ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ﴾[۱]. در نهجالبلاغه هدف نهایی از بعثت پیامبر(ص) توحید عبادی شمرده شده که ثمره آن ترک عبادت و فرمانبرداری از بتان و شیاطین است: «پس خدا، محمد(ص) را به راستی برانگیخت تا بندگانش را از پرستش بتان برون آرد و به عبادت او وادارد و از پیروی شیطان برهاند و به اطاعت خدا کشاند»[۲]. از سویی پیروی گروهی از گروه دیگر اقتضای زندگی جمعی است و در دیدگاه واقعنگر علی(ع) نیز چنین اطاعتی پذیرفته است؛ اما تنها در محدوده اطاعت پروردگار و هرگاه پیروی از مخلوق به ارتکاب معصیت خالق بینجامد، چنین اطاعتی پذیرفتنی نیست. امام(ع) میفرماید: «فرمانبرداری مخلوق سزاوار نیست جایی که نافرمانی خدا در آن باشد»[۳].[۴]
منابع
پانویس
- ↑ «و شیطانها بیگمان در یاران خویش میدمند که با شما چالش ورزند و اگر از آنان فرمانبرداری کنید به یقین مشرک خواهید بود» سوره انعام، آیه ۱۲۱.
- ↑ نهجالبلاغه، خطبه ۱۴۷.
- ↑ نهجالبلاغه، حکمت ۱۶۵.
- ↑ غلامعلی، احمد، شناختنامه نهج البلاغه، ص ۱۵۵.