حصین بن جندب جنبی در تاریخ اسلامی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

نام وی را حسین نیز گفته‌اند[۱] که ناشی از تصحیف رایج در نام‌هاست. وی منسوب به «جنب» قبیله‌ای یمنی یا تیره‌ای از قبیله مذحج بود[۲]. به شش تن از پسران یزید بن حرب، که بر ضد فرزندان برادرشان صداء، هم‌پیمان شدند، جنب گفته‌اند که منبة بن یزید بن حرب بن علة بن مالک بن ادد، جد حصین، یکی از ایشان است[۳]. کنیه حصین بن جندب، ابوظبیان است. ابن حجر[۴]، در شرح حال پدرش جندب او (حصین) را تابعی مشهور و به قولی صحابی دانسته است، اما هیچ دلیلی بر صحابی بودن وی نیست. ابن سعد[۵] نیز وی را در شمار نخستین تابعان کوفی که از امام علی(ع) روایت دارند آورده است. وی در جنگ قسطنطنیه (سال۴۹) همراه یزید بن معاویه شرکت کرد[۶]. یعقوبی[۷] او را در شمار فقهای زمان عبدالملک بن مروان (۶۵–۸۵) برشمرده است. او به سال ۹۰ق (و به قولی ۹۵) در کوفه درگذشت[۸] و از امام علی(ع)، سلمان فارسی، اسامه، عمر، ابن عباس و جماعتی دیگر روایت دارد[۹]. ابن سعد[۱۰] او را ثقه دانسته است. ابوظبیان از پدرش از جدش چنین نقل کرده که جدش دیده است رسول خدا(ص) میان ران‌های نواده‌اش حسین(ع) را باز کرد و بوسید[۱۱]. این روایت را ناشناخته و ابن جوزی[۱۲] آن را ساختگی دانسته است. این حدیث در برخی منابع شیعه[۱۳] نیز از طریق اهل سنت نقل شده است[۱۴].

منابع

پانویس

  1. ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۲۳۴.
  2. سمعانی، الانساب، ج۳، ص۳۴۳.
  3. ابن حزم، جمهره انساب الکبری، ص۴۱۳؛ سمعانی، الانساب، ج۳، ص۳۴۳.
  4. ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۱۶۱.
  5. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۲۴۶.
  6. ذهبی، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر والاعلام، ج۶، ص۲۴۰.
  7. یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۸۲.
  8. خلیفته بن خیاط، ص۹۲؛ ذهبی، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر والاعلام، ج۶، ص۵۲۸؛ ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۱، ص۳۵۹.
  9. ابن کثیر، البدایة والنهایه، ج۴، ص۲۷۷؛ ذهبی، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر والاعلام، ج۶، ص۵۲۸.
  10. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۲۴۶.
  11. ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۶۱۱.
  12. ابن جوزی، الموضوعات، ج۱، ص۴۰۹.
  13. مرعشی نجفی، شرح احقاق الحق، ج۱۱، ص۵۸.
  14. محمدی، رمضان، مقاله «حصین بن جندب جنبی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۸۰.