حنیف بن عمیر یشکری
حنیف بن عمیر یشکری از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حنیف بن عمیر یشکری در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
با توجه به نسبتش میتوان او را از تیره بنییشکر، از قبیله بکر بن وائل دانست[۱]. ابن حجر[۲] نام او را در بخش سوم الاصابه (مخضرمين) آورده و میگوید مرزبانی[۳] نام او را به عنوان شاعر مخضرم در کتابش ذکر کرده است[۴]. او سپس به نقل از ابن شبه (م۲۶۲) اشعار او را در جنگ یمامه[۵] نقل کرده است. کلاعی[۶] او را با عنوان ابن عمیر یشکری از بزرگان یمامه و از دوستان رجال بن عنفوه معرفی کرده و میگوید او در جریان ارتداد اهل یمامه، اسلامش را کتمان میکرد، سپس اشعار او را در هجو رجال بن عنفوه و محکم بن طفیل آورده است. از آن جمله:
| أهلك القوم محكم بن طفيل | و رجال ليس لنا برجال | |
| رُبَمَا تَجْزَعُ النُّفوسُ مِن الأمر | له فرجة كَحَلَّ العِقال |
یعنی: محكّم بن طفیل و رجال که ما او را جزء رجال (مردان) به شمار نمیآوریم، قوم ما را نابود کردند، ولی چه بسا دلها از قضیهای ناراحت میشوند که در آن گشایشی است، مانند باز شدن افسار چارپایان.
بیت دوم در بسیاری از کتابهای لغوی[۷] و نحوی[۸]، البته بدون اشاره به نام حنیف، مورد استناد واقع شده است.
در مورد آن دو (رجال و محکم)، گفتنی است که آنان از بزرگان بنیحنیفه بودند و در تأیید ادعای مسیلمه گواهی دادند که پیامبر اکرم(ص)، او را در نبوت خود شریک ساخته است. این گواهی در پذیرش ادعای مسیلمه از سوی بنیحنیفه بسیار مؤثر بود[۹]. این دو بعدها به عنوان وزیر و مشاور مسیلمه او را یاری کردند[۱۰]. مُحَکّم افزون بر آن فرمانده لشکر مسیلمه نیز بود[۱۱].
با پخش شدن آن اشعار، مسیلمه دستور داد حنیف را دستگیر کنند؛ اما حنیف قبل از دستگیری، از یمامه خارج شد و به سپاه خالد بن ولید (فرمانده مسلمانان) پیوست و اسرار نظامی سپاه مسیلمه را فاش کرد. واقدی[۱۲] نیز این رویداد را، البته بدون ذکر نام، برای یکی از مؤمنان یمامه آورده است. در این میان، وثیمه[۱۳] این جریان را برای عمیر بن ضابیء یشکری[۱۴] و سیف بن عمر، مؤلف كتاب الفتوح الكبير والرده، برای ضوء بشکری آوردهاند[۱۵].[۱۶]
جستارهای وابسته
- بنی بکر بن وائل (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۰۸؛ ابن اثیر، اللباب في تهذيب الانساب، ج۲، ص۲۴۶.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۵۷.
- ↑ م۳۸۴ و مؤلف معجم الشعراء.
- ↑ این مطلب در قسمت چاپ شده نیست.
- ↑ جنگی که در سال ۱۲ هجری میان مسلمانان و مرتدان قبیله بنیحنیفه که به نبوت مسیلمه کذاب ایمان آورده بودند، در منطقه یمامه در جنوب غربی بحرین و شرق نجد، به فاصله ده روز راه تا بحرین روی داد، بنگرید: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۴۴۲.
- ↑ کلاعی، الاکتفا، ج۲، ص۱۱۳.
- ↑ ابن فارس، مقاييس اللغه، ج۴، ص۴۹۹؛ طریحی، مجمع البحرين، ج۳، ص۳۷۶.
- ↑ استرآبادی، شرح الرضى على الكافيه، ج۳، ص۵۱؛ ابن هشام انصاری، مغني اللبيب، ج۱، ص۲۹۷.
- ↑ واقدی، كتاب الرده، ص۱۰۹.
- ↑ ابن کثیر، البداية والنهايه، ج۶، ص۳۷۵.
- ↑ ابن کثیر، البداية والنهايه، ج۵، ص۶۲.
- ↑ واقدی، كتاب الرده، ص۱۰۹-۱۱۱.
- ↑ بن موسی بن فرات فارسی معروف به وشاء م ۲۳۷ و مؤلف کتاب اخبار الرده.
- ↑ ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۱۲۵.
- ↑ ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۴۰۶.
- ↑ قلیچ، رسول، مقاله «حنیف بن عمیر یشکری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۴۹-۱۵۰.