حکیم بن حارث در تاریخ اسلامی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

وی با توجه به نسبتش منسوب به طائف، شهری در دوازده فرسنگی مکه است[۱]. ابن حجر[۲] در بخش نخست الاصابه (صحابه) از وی یاد کرده و می‌گوید: شعلبی در تفسیر خود از ابن‌عباس نقل کرده که وی همراه همسر و فرزندانش هجرت کرد و درگذشت و آیه ﴿وَٱلَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَٰجًۭا وَصِيَّةًۭ لِّأَزْوَٰجِهِم مَّتَـٰعًا إِلَى ٱلْحَوْلِ...[۳] درباره او نازل شد. به گفته ابن حجر[۴] اسحاق بن راهویه[۵] در تفسیر خود از وی یاد کرده و به نقل از مقاتل بن حیان اشاره کرده که هجرت وی از طائف به مدینه، همراه خانواده و پدر و مادرش اشاره کرده، می‌‌گوید: وی درگذشت و چون رسول خدا از این موضوع باخبر شد، به فرزندان و پدر و مادرش سهم مشخصی داد اما به همسرش چیزی نداد و به فرزندان و پدر و مادرش دستور داد تا یک سال از ارث همسرش هزینه او را بپردازند[۶]. برخی منابع مشابه این داستان را با اندکی تغییر برای حکیم بن اشرف نقل کرده‌اند[۷].[۸]

منابع

پانویس

  1. ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۴، ص۱۲.
  2. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۷.
  3. «و کسانی از شما که می‌میرند و همسرانی به جای می‌نهند، باید برای همسرانشان هزینه زندگی تا یک سال را وصیّت کنند بی‌آنکه آنان را (از خانه شوهر) بیرون کنند و اگر آنان خود بیرون روند در آنچه آنها به شایستگی با خویش می‌کنند بر شما گناهی نیست و خداوند پیروزمندی» سوره بقره، آیه 240.
  4. ابن حجر، العجاب، ج۱، ص۶۰۰.
  5. به احتمال خطا، ابن اسحاق، ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۷.
  6. نیز ر.ک: ابن جوزی، زادالمسیر، ج۱، ص۲۵۱؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۷.
  7. ر.ک: مدخل حکیم بن اشرف.
  8. خانجانی، قاسم، مقاله «حكيم بن حارث طائفی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۰۹.