خواستگاری در فقه اسلامی

این مدخل زیرشاخهٔ بحث خواستگاری است. خواستگاری از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: خواستگاری در فقه اسلامی - پرسش مرتبط ندارد

مقدمه

«خواستگاری» یعنی «درخواست ازدواج». خواستگاری از زنی که برای خواستگار مانعی از ازدواج با وی وجود ندارد مستحب است. خواستگاری از زن شوهر دار و نیز زنی که بر خواستگار حرام ابدی است ـ مانند زنی که نُه بار او را طلاق داده یا با لعان از هم جدا شده‌اند ـ همچنین زنی که در ایام عدّه طلاق رجعی به سر می‌برد، حرام است.

از زنی که ایام عدّه طلاق باین یا عدّه وفات را می‌گذراند، خواستگاری تعریض گونه جایز، ولی با کلام صریح، حرام است، مگر برای شوهر در عدّه طلاق باین به شرط عدم وجود مانع، همچون سه طلاقه بودن زن.

مردی که همسرش را سه بار طلاق داده است نمی‌تواند در زمان عدّه و نیز پس از عدّه ـ جز بعد از ازدواج با مُحَلِّل و طلاق از وی ـ تصریح به خواستگاری او کند؛ هرچند برای دیگران پس از سپری شدن عدّه، تصریح به آن جایز است.

خواستگاری از زنی که از سوی دیگری خواستگاری شده و پاسخ مثبت داده است، به قولی حرام و به قولی دیگر مکروه است. خواستگاری در حال احرام مکروه است، هرچند برای دیگری باشد.

آیا اجابت خواستگار واجب است؟ برخی گفته‌اند اگر مؤمنِ متمکّن از تأمین نفقه از زنی خواستگاری کند، اجابت درخواست او واجب است و اگر ولیّ دختر از آن امتناع ورزد مرتکب گناه شده است.

برخی فقها قبل از خواستگاری، برای خواستگار و نیز پیش از جواب، برای ولیّ زن قائل به استحباب خطبه شده‌اند. در خطبه، حمد خداوند متعال و صلوات بر محمد و آل محمد صلوات اللّه‌ علیهم کفایت می‌کند.

منابع

1. هاشمی شاهرودی، سید محمود، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳