ذوقرنات حمیری
ذوقرنات حمیری از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ذوقرنات حمیری در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
وی را با توجه به نسبتش باید به حمیر[۱] منسوب کرد. نام وی را «ذوقربات» هم آوردهاند[۲] که تصحیف است. نسبت او را حمصی نیز گفتهاند[۳] که حکایت از سکونت او در این شهر دارد. در صحابی بودن وی اختلاف است. ابن عبدالحکم[۴] وی را در شمار صحابهای که به مصر رفته و اهل این سرزمین از آنها حکایتی نقل کردهاند یاد کرده است. ابن یونس[۵]، نیز از وی یاد کرده و میگوید: گفتهاند وی صحابی است، ولی برخی صحابی بودن وی را رد کردهاند[۶].
از وی از طریق عثمان بن عبدالرحمن از سعید بن عبدالعزیز خبری نقل کردهاند که بر اساس آن پس از رحلت رسول خدا(ص) درباره جانشینان ایشان از ذوقرنات پرسیدند و او از خلفای سهگانه و معاویه نام برد[۷] اما راوی خبر (عثمان بن عبدالرحمن) را ضعیف دانسته و در اینکه سعید بن عبدالعزیز ذوقرنات را درک کرده باشد و نیز در اینکه ذوقرنات از رسول خدا(ص) خبری شنیده باشد،تردید کردهاند[۸]. به گفته ابن حجر[۹]، خطیب گمان کرده که نام ذوقرنات جابر بن ازد[۱۰] یا جابر بن آزاذ[۱۱] بوده است؛ از این رو، نام وی را در شمار کسانی که جاهلیت را درک کرده و از عمر روایت نقل کردهاند آورده است؛ در حالی که مصداق این دو نام یکی نیست.
گفتهاند معاویه از کعب الاحبار درباره عالمترین مردم پرسید و او ذوقرنات را که در یمن بود، معرفی کرد. معاویه کسی را به دنبال او فرستاد اما کعب او را دید و داستانی طولانی نقل کرد از جمله آنکه ذوقرنات یهودی است. اما ابن عساکر منکر این خبر شده و حق با اوست؛ زیرا کعبالاحبار پیش از خلافت معاویه در زمان خلافت عثمان (سال ۳۴) درگذشته است. بر اساس خبری دیگر کعبالاحبار گوید: نزد ذوقرنات رفتم و چون او از مقصد من آگاه شد گفت: اگر او پیامبر بوده است اکنون زیر خاک است. از نزد او بیرون آمدم و سواری را دیدم که میگفت:محمد(ص) وفات یافت و عرب مرتد شد. ابن حجر[۱۲] میگوید: این داستان بیانگر آن است که ذوقرنات اسلام نیاورده است.[۱۳]
جستارهای وابسته
- حمیر (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ از قبایل یمنی، ر.ک: سمعانی، الأنساب، ج۲، ص۲۷۰.
- ↑ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۴۸؛ سیوطی، حسن المحاضره، ج۱، ص۱۵۷.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱، ص۲۵۲.
- ↑ ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۵۴۲.
- ↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۶۵.
- ↑ ذهبی، تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۷۰.
- ↑ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۱۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۶.
- ↑ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۱۹.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۶.
- ↑ نیز ر.ک: ابن ماکولا، الإکمال، ج۱، ص۵۲؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۷، ص۳۶۶.
- ↑ ر.ک: ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱، ص۲۵۲.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۷.
- ↑ خانجانی، قاسم، مقاله «ذوقرنات حمیری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۸۶.