رویفع بن ثابت بن سکن

آشنایی اجمالی

وی از تیره بنی‌نجار از خزرج است^[۱]. ابن‌منده برخلاف بیشتر صحابه‌نگاران نامش را رافع دانسته^[۲] و ابونعیم^[۳] بر اشتباه بودن نظر او تصریح دارد. نسب وی چنین است: رویفع بن ثابت بن سکن بن عدی بن حارثة بن عمرو^[۴].

روایاتی از رویفع نقل شده که یکی از آنها چنین است: خرمایی نزد پیامبر(ص) آوردند و آن حضرت تناول کرد، سپس هسته آن را بیرون آورده، به اصحاب نشان دادند و فرمود: آیا می‌دانید این چیست؟ گفتند: خدا و رسولش آگاه ترند. فرمود: «یذهب الخیر فالخیر حتی لا یبقی منکم الا مثل هذا؛ خوبان (یا اعمال خوب) شما یکی پس از دیگری می‌روند تا اینکه از شما (با اعمال شما) باقی نمی‌ماند مگر مثل این (هسته)»^[۵]. در روایت دیگری می‌گوید: پیامبر(ص) فرمود: هر کس بر من درود و صلوات فرستد و بگوید: خدایا روز قیامت جایگاه پیامبرت را نزدیک‌ترین جایگاه خودت قرار ده، شفاعت من در حق او واجب می‌شود^[۶]. رویفع در فتح مصر (سال۱۹) حضور داشت^[۷] و زمانی والی مغرب و افریقیه هم بود و در این مناطق فتوحاتی نیز داشت^[۸]. ذهبی^[۹] می‌گوید: رویفع بن ثابت در جنگ افریقیه در سال ۴۶ از طرف معاویه امیر بود. وی در اواخر عمر، از سوی مسلمة بن مخلد انصاری که حاکم مصر بود والی برقه^[۱۰] شد و در همان جا از دنیا رفت و دفن شد^[۱۱]. در تاریخ درگذشت وی اختلاف است. ابن یونس^[۱۲]سال ۵۶ و ذهبی^[۱۳] سال ۵۲ را گفته‌اند؛ البته کحلانی^[۱۴] سال ۴۶ را زمان مرگ وی دانسته، که به نظر می‌رسد با سال حضور وی در جنگ افریقیه خلط کرده است؛ زیرا همان‌گونه که گذشت وی پس از حضورش در جنگ افریقیه مدتی حاکم این منطقه بود و بعد از آن حاکم برقه شد و در آن شهر درگذشت^[۱۵]. بنابراین، نمی‌توان گفت سال ۴۶ از دنیا رفته است. رویفع در زمان حضورش در مصر در کوچه بنی‌حسنه خانه‌ای ساخته بود که ابن یونس^[۱۶] تصریح دارد، این منزل تا زمان وی (سال۳۴۷) موجود بوده است. ابن‌منظور (م۷۱۱)، مؤلف لسان العرب، از فرزندان رویفع بن ثابت انصاری است^[۱۷].^[۱۸]

جستارهای وابسته

بنی‌نجار (قیبله)
خزرج (قیبله)

منابع

ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «رويفع بن ثابت بن سکن»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱، ص۲۱۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۶.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۳۱.
↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۵۸.
↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۳۶؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱، ص۲۱۶.
↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۶۸.
↑ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱، ص۲۱۷.
↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۳۶؛ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۰.
↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۰.
↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۴، ص۵۱.
↑ منطقه وسیعی است بین اسکندریه و افریقیه که شهرها و روستاهای زیادی را در بر می‌گیرد. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۸۹.
↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۳۶؛ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۰.
↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۰.
↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۴، ص۲۰۶.
↑ کحلانی، سبل السلام، ج۳، ص۲۰۷.
↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۲؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۸۹.
↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۰.
↑ زرکلی، الاعلام، ج۷، ص۱۰۸.
↑ ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «رويفع بن ثابت بن سکن»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۵۸.

[1] ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱، ص۲۱۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۶.

[2] ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۳۱.

[3] ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۵۸.

[4] ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۳۶؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱، ص۲۱۶.

[5] ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۶۸.

[6] ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱، ص۲۱۷.

[7] ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۳۶؛ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۰.

[8] ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۰.

[9] ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۴، ص۵۱.

[10] منطقه وسیعی است بین اسکندریه و افریقیه که شهرها و روستاهای زیادی را در بر می‌گیرد. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۸۹.

[11] ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۳۶؛ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۰.

[12] ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۰.

[13] ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۴، ص۲۰۶.

[14] کحلانی، سبل السلام، ج۳، ص۲۰۷.

[15] ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۲؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۸۹.

[16] ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۰.

[17] زرکلی، الاعلام، ج۷، ص۱۰۸.

[18] ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «رويفع بن ثابت بن سکن»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۵۸.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]