زهیر بن قیس بلوی

آشنایی اجمالی

وی از تیره بلی، از قبیله قضاعه^[۱] و از صحابیان ساکن در مصر بود^[۲] اما ابن ابی‌حاتم^[۳] او را بصری دانسته است. کنیه وی ابوشداد^[۴] و سوید بن قیس راوی اوست^[۵] و زهیر، راوی علقمة بن رمثة بلوی است^[۶]. از او حدیثی از رسول خدا(ص) درباره عمرو بن عاص که او را به بحرین فرستاده، نقل کرده است^[۷]. وی با آنکه صحابی است از برخی تابعان روایت نقل کرده است^[۸]. زهیر در فتح مصر (سال ۱۹) شرکت داشت^[۹] و در سال ۶۳ هجری از سوی عقبة بن نافع در قیروان جانشینش شد^[۱۰] و عقبه به جنگ کسیله از فرماندهان قوم بربر رفت و کشته شد. کسیله به طرف قیروان حرکت کرد و در برخورد با زهیر کشته شد^[۱۱]. همچنین زهیر به جنگ کارگزاران عبدالله بن زبیر در بساق^[۱۲] رفت و در این نبرد شکست خورد^[۱۳]. عبدالعزیز بن مروان که والی مصر بود، ولایت افریقیه را به زهیر سپرد و او توانست تونس را فتح کند و به برقه بازگردد^[۱۴]. زهیر در سال ۷۶ هجری به دستور عبدالعزیز به جنگ رومیان رفت که در آن نبرد وی و یارانش کشته شدند^[۱۵]. محل قتل وی برقه^[۱۶] یا به نقلی در درنه^[۱۷] گفته شده است. زاهر از نوادگان اوست که در زمان خلافت هشام بن عبدالملک در برقه والی بود و در همان‌جا درگذشت^[۱۸].^[۱۹]

جستارهای وابسته

منابع

مرادی‌نسب، حسین، مقاله «زهير بن قيس بلوى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ سمعانی، الانساب، ج۱، ص۳۹۵.
↑ بخاری، تاریخ، ج۳، ص۴۲۸؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ص۳۳۷۶؛ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۸.
↑ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۸۶.
↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۹۱، ص۱۱۴.
↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۲۸؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۶، ص۳۳۷.
↑ ابن ابی‌عاصم، الاحاد والمثانی، ج۲، ص۱۰۰؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۸۱؛ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۶۷؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۸۶.
↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹.
↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹.
↑ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۹۲؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۲۹؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۰، ص۵۳۴.
↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۰، ص۵۳۴.
↑ ناحیه‌ای میان ایله، مصر، دریای قلزم و کوه‌های سراة از سرزمین شام است.
↑ بلاذری، فتوح البلدان، ج۱، ص۴۱۳.
↑ بلاذری، فتوح البلدان، ج۱، ص۲۷۰.
↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۹۰؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۹۱، ص۱۱۴.
↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۹۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۸.
↑ در مغرب، یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۵۲.
↑ ابن ماکولا، الاکمال، ج۴، ص۱۵۸؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۳۰.
↑ مرادی‌نسب، حسین، مقاله «زهير بن قيس بلوى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۰۵.

[1] سمعانی، الانساب، ج۱، ص۳۹۵.

[2] بخاری، تاریخ، ج۳، ص۴۲۸؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ص۳۳۷۶؛ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۸.

[3] ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۸۶.

[4] ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۹۱، ص۱۱۴.

[5] بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۲۸؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۶، ص۳۳۷.

[6] ابن ابی‌عاصم، الاحاد والمثانی، ج۲، ص۱۰۰؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۸۱؛ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹.

[7] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۶۷؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۸۶.

[8] ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹.

[9] ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹.

[10] خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۹۲؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۲۹؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۰، ص۵۳۴.

[11] ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۰، ص۵۳۴.

[12] ناحیه‌ای میان ایله، مصر، دریای قلزم و کوه‌های سراة از سرزمین شام است.

[13] بلاذری، فتوح البلدان، ج۱، ص۴۱۳.

[14] بلاذری، فتوح البلدان، ج۱، ص۲۷۰.

[15] ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۹۰؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۹۱، ص۱۱۴.

[16] ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۹۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۸.

[17] در مغرب، یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۵۲.

[18] ابن ماکولا، الاکمال، ج۴، ص۱۵۸؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۳۰.

[19] مرادی‌نسب، حسین، مقاله «زهير بن قيس بلوى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۰۵.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]