عبدالله بن یزید بن نبیط عبدی در تاریخ اسلامی

مقدمه

«اَلسَّلاَمُ عَلَى عَبْدِ اَللَّهِ وَ عُبَيْدِ اَللَّهِ اِبْنَيْ زَيْدِ بْنِ ثبيط [ثُبَيْتٍ] اَلْقَيْسِيِّ»[۱]؛

موقعی که شیعیان بصره آگاهی یافتند که امام حسین (ع) از بیعت با یزید بن معاویه، خودداری کرده و از مدینه به مکه و از آنجا عازم کوفه شده است و ابن زیاد، حاکم بصره نیز به دستور یزید بن معاویه، عازم کوفه است تا از موفقیت حسین بن علی (ع) جلوگیری و شیعیان کوفه را سرکوب و مطیع یزید نماید، یزید بن ثبیط ده پسر خود را فرا خواند و آنها را به یاری امام حسین (ع) دعوت نمود، دو تن از فرزندان یزید به نام «عبدالله» و «عبیدالله» اعلام آمادگی نمودند و حاضر شدند پدر را همراهی و امام حسین (ع) را یاری نمایند اما سایر فرزندانش از همراهی پدر خودداری کردند[۲].[۳]

حرکت به سوی مکه

پس از آنکه یزید بن ثبیط تصمیم به حرکت گرفت، ابتدا به منزل «ماریه» دختر منقذ عبدی که محل اجتماع شیعیان در بصره بود آمد و آنان را از حرکت خود آگاه کرد، با این که حاضران او را از خطر دستگیری در بین راه و رفتن به مکه و ملحق شدن به امام (ع) برحذر داشتند، اما او با صراحت و کمال اطمینان گفت: حاضرم این راه را طی کنم اگرچه به دست جاسوسان ابن زیاد که در راه بصره مستقر شده‌اند، دستگیر و گرفتار شوم. و سپس با دوتن از فرزندانش به نام عبدالله و عبیدالله – و به قول سماوی با همراهی عامر بن مسلم، و غلامش اسلم، و سیف بن مالک عبدی، و ادهم ابن امیه عبدی صحرای بین بصره و مکه را پیمودند و در منطقه ابطح به کاروان امام (ع) ملحق شدند [۴].[۵]

شهادت عبدالله و عبیدالله بن یزید در عاشورا

«عبدالله» و «عبیدالله» در کنار پدرشان، همراه با امام حسین (ع) به کربلا آمدند و در روز عاشورا چون سایر شهدا در را قطب عالم امکان، اباعبدالله الحسین (ع) جان به جان آفرین تسلیم کردند.

در برخی مقاتل، مثل مناقب ابن‌شهرآشوب تنها به نام این دو بزرگوار در زمره شهیدان اشاره شده[۶] و برخی از مقاتل نوشته‌اند: این دو بزرگوار در حمله نخست به شهادت رسیدند[۷].

از افتخار این بزرگواران همین بس که در زیارت ناحیه مقدسه بر آنان درود و سلام فرستاده شده است.

یکی از برادران این شهیدان به نام عامر بن یزید که در بصره باقی ماند و آنان را همراهی نکرد، اشعاری بس دلنشین و جانسوز در رثای امام حسین (ع) و پدر و این دو برادرش سروده است.[۸]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. زیارت ناحیه مقدسه و بحارالأنوار، ج۴۵، ص۷۲. در شیوه نوشتاری یزید بن ثبیط، کلمه ثبیط، با حرف «طاء» یاء ثبیت، با حرف «تاء» آورده شده است و با هم فرقی نمی‌کند.
  2. تاریخ طبری، ج۵، ص۳۵۱؛ تنقیح المقال، ج۳، ص۳۶۵؛ ابصارالعین، ص۱۶۵ و نیز ر. ک: کامل ابن اثیر، ج۲، ص۵۳۴.
  3. ناظم‌زاده، سید اصغر، اصحاب امام حسین، ص:۴۹۹-۵۰۰.
  4. تاریخ طبری، ج۵، ص۳۲۵؛ تنقیح المقال، ج۳، ص۳۶۵؛ ابصارالعین، ص۱۶۵ و نیز ر. ک: کامل ابن اثیر، ج۲، ص۵۳۴.
  5. ناظم‌زاده، سید اصغر، اصحاب امام حسین، ص:۵۰۰.
  6. مناقب این شهر آشوب، ج۴، ص۱۱۳.
  7. تنقیح المقال، ج۳، ص۳۲۵ و ابصارالعین، ص۱۶۶.
  8. ناظم‌زاده، سید اصغر، اصحاب امام حسین، ص:۵۰۰-۵۰۱.