قیام فروة بن نوفل اشجعی
مقدمه
پس از انعقاد پیمان صلح امام حسن(ع)با معاویه و در زمانی که معاویه هنوز در نخیله کوفه حضور داشت، پانصد نفر[۱] از خوارج و به قولی هزار و پانصد تن از آنها[۲] به فرماندهی فروة بن نوفل اشجعی به سوی کوفه حرکت کردند. فروه پیش از وقوع آن جنگ به همراه پانصد نفر از صفوف خوارج کنار گرفت و به بند نیجین رفت. به قولی آنان پیش از حرکت به سوی کوفه، در شهرزور[۳] و به روایتی در حُلوان اقامت داشتند و اقدام به گرفتن خراج حلوان و تقسیم آن میان خود میکردند[۴]. فروه هنگام حرکت به سوی کوفه به یارانش گفت: اکنون کسی روی کار آمده است که دیگر در ارتدادش شکی نیست. به سوی او حرکت نموده و با وی جهاد کنید.
معاویه لشکری از اهل شام را برای رویارویی با آنها فرستاد، ولی خوارج لشکر شام را شکست دادند و عقب راندند؛ آنگاه معاویه به مردم کوفه گفت: شما در نزد من امان ندارید تا عوامل بدبختی خود (خوارج) را از میان بردارید. کوفیان نیز به مقابله فروه و افراد او رفتند. خوارج به آنها گفتند: «وای بر شما! ما را با معاویه واگذارید؛ معاویه دشمن ما و شماست. بگذارید با او جنگ کنیم؛ اگر بر او چیره شدیم، دشمن شما را دفع کردهایم و اگر او بر ما غلبه کرد، شما از ما راحت شدهاید». کوفیان گفتند: به خدا باید با شما جنگ کنیم. خوارج گفتند: خداوند برادرانمان را که در نهروان کشته شدند رحمت کند؛ زیرا آنها شما را بهتر میشناختند. سپس با آنها جنگیدند تا شکست خوردند و کشته شدند[۵]. بنا به قولی، فروه در این جنگ کشته شد[۶] و به قولی دیگر، قبیله اشجع وی را با خود بردند و خوارج بعد از او عبدالله بن حر طایی را بر خود امیر کردند[۷].[۸]
منابع
پانویس
- ↑ ارشاد مفید، ج۴، ص۱۲۶.
- ↑ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۵۷.
- ↑ شهرزور: کوره وسیعی در جبال است که میان همدان و اربیل واقع شده است. این شهر را زوربن ضحاک بنا کرد و از این جهت شهرزور نامیده شد. مردم این نواحی، همه کرد هستند (نک: معجم البلدان، ج۳، ص۳۷۵). امروز شهرزور واقع در شمال عراق است.
- ↑ الاخبار الطول، ص۲۵۷.
- ↑ تاریخ طبری، ج۴، ص۳۲۶.
- ↑ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۵۷.
- ↑ تاریخ طبری، ج۴، ص۱۲۶.
- ↑ رجبی دوانی، محمد حسین، کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی، ص۳۱۴.