رقیه بنت اسحاق بن موسی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

مقدمه

رقیه دختر اسحاق بن موسی بن جعفر(ع) (م ۲۴۰ق) است[۱]. وی عالمه، محدثه و از بانوان دانشور و عابده و از راویان حدیث به شمار می‌رود. ولادت و نشأت وی در خاندان عصمت و طهارت(ع) بود. وی به علوم الهی و معارف اسلامی و حدیث و فقه تسلط کاملی یافت. هنگامی که به سن رشد رسید با اسحاق ازدواج نمود او از همسر خویش روایت می‌کند و نیز روایات او در کتب معتبر شیعه نقل گردیده است. اسحاق معروف به «امین»، «نعمه» و «امیر»[۲] از اصحاب و راویان امام رضا(ع) شمرده شده است. او از برادر و عمویش از امام جعفر صادق(ع) روایت کرده است[۳].

شیخ صدوق در کتاب خصال او را یکی از اسانید حدیث عمر که چگونه فنا می‌شود نام می‌برد و می‌نویسد: رقیه از پدرش اسحاق از امام کاظم(ع) و آن حضرت از پدرانش از پیامبر اکرم(ص) روایت می‌کند که: آن حضرت فرمود: «لَا تَزُولُ قَدَمَا عَبْدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُسْأَلَ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ عُمُرِهِ فِيمَا أَفْنَاهُ وَ عَنْ شَبَابِهِ فِيمَا أَبْلَاهُ وَ عَنْ مَالِهِ مِنْ أَيْنَ اكْتَسَبَهُ وَ فِيمَا أَنْفَقَهُ وَ عَنْ حُبِّنَا أَهْلَ الْبَيْتِ»[۴] روز قیامت از بنده در چهار مورد سؤال می‌شود: از عمری که فنا کرده. از جوانی‌اش که چگونه به سر برده. از مالش که از کجا به دست آورده و در کجا خرج کرده و از دوستی ما اهل‌بیت(ع). رقیه عمری طولانی نمود و سرانجام در سال ۳۱۸ هجری در بغداد درگذشت و همان‌جا به خاک سپرده شد[۵].[۶]

منابع

پانویس

  1. جامع الانساب، ص۴۷.
  2. ر.ک: المجدی فی انساب الطالبیین، ص۱۰۶؛ عمدةالطالب، ص۱۹۷؛ بحرالانساب.
  3. جامع الرواة، ج۱، ص۸۸؛ رجال برقی، ص۵۴؛ تنقیح المقال، ج۱، ص۱۳۲.
  4. الخصال، ج۱، ص۳۵۳.
  5. الخصال، ج۱، ص۳۵۳؛ اعلام النساء المؤمنات، ص۴۰۴-۴۰۵؛ اعیان الشیعه، ج۷، ص۳۴.
  6. محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۳۲۶.