ظلم‌ستیزی در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

[[ترمذی]] از [[طارق بن شهاب]] [[روایت]] می‌کند که گفت: «نخستین کسی که خطبه‌ای را بر [[نماز]] مقدم داشت، [[مروان]] بود، پس مردی برخاست و به او گفت: با [[سنت]] [[مخالفت]] کردی. مروان پاسخ داد: ای فلانی! آنچه بود، ترک شد. [[ابوسعید]] گفت: این مرد، آنچه را که بر عهده‌اش بود، انجام داد؛ از [[رسول خدا]] {{صل}} شنیدم که می‌فرمود: «هر کس منکری را دید، باید آن را با دست خویش رد کند و هر کس نتوانست با زبان خویش و هر کس نتوانست پس با [[قلب]] خویش، و این ضعیف‌ترین درجه [[ایمان]] است».

منذری، در الترغیب و الترهیب، به روایت [[ابوسعید خدری]] از حدیث [[رسول خدا]] {{صل}} اکتفا کرده است<ref>منذری، عبدالعظیم، الترغیب و الترهیب، ج۳، ص۲۲۳؛ ابن حنبل، احمد، مسند، ج۲، ص۱۰، و ج۳، ص۵۴؛ ابن ماجه قزوینی، محمد، سنن، ج۲، ص۱۳۳۰، حدیث ۴۰۱۳.</ref>. احمد نیز در [[مسند]] در دو جا از کتاب خویش حدیث را روایت کرده است.

[[ابن ماجه]] نیز حدیث مذکور را در [[سنن]] روایت کرده است<ref>ابن حنبل، احمد، مسند، ج۲، ص۱۰، و ج۳، ص۵۴.</ref>، و [[نسایی]] نیز در سنن از کل متن روایت، تنها روایت [[ابوسعید]] از حدیث رسول خدا {{صل}} را آورده است<ref>نسایی، احمد، سنن، ج۸، ص۱۱۱ - ۱۱۲، کتاب الایمان، باب تفاضل اهل الإیمان.</ref>. [[متقی هندی]] نیز در [[کنز العمال]]، همین حدیث را با الفاظی نزدیک روایت کرده است<ref>متقی هندی، علی، کنز العمال، حدیث ۵۵۵۶.</ref>.

[[ترمذی]] در سنن از ابوسعید خدری روایت می‌کند که [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: «سخن [[حق]] گفتن در نزد [[سلطان]] ستمگراز بزرگ‌ترین جهادهاست»<ref>ترمذی، محمد، سنن ترمذی، ج۴، ص۴۷۱، حدیث ۲۱۷۴، کتاب الفتن.</ref>.

ابن ماجه از [[ابوامامه]] روایت می‌کند که گفت: «مردی کنار جمره اولی نزد رسول خدا {{صل}} آمد و عرض کرد: ای رسول خدا! کدام [[جهاد]] [[برتر]] است؟ رسول خدا {{صل}} [[سکوت]] کرد، و چون در جمره ثانیه آن [[حضرت]] را دید، دیگربار همان [[پرسش]] را کرد و رسول خدا {{صل}} نیز بار دیگر سکوت کرد، و چون جمره [[عقبه]] را [[رمی]] کرد، پایش را در رکاب نهاد تا سوار شود و فرمود: «آن پرسش‌گر کجاست»؟ مرد عرض کرد: اینجایم، ای رسول خدا! فرمود: «سخن حقی نزد سلطانی [[ستمگر]]»<ref>ابن ماجه قزوینی، محمد، سنن، ج۲، ص۱۳۳۰، حدیث ۴۱۲.</ref>.

از جابر از [[رسول خدا]] {{صل}} روایت شده است که فرمود: «[[سرور]] [[شهیدان]] [[حمزة بن عبدالمطلب]] است و مردی که در برابر پیشوایی ستمگر برپا خیزد و او را [[امرونهی]] کند و آن [[پیشوا]] او را بکشد». این [[حدیث]] را [[ترمذی]] و [[حاکم]] روایت کرده‌اند و حاکم آن را صحیح الاسناد خوانده است<ref>منذری، عبدالعظیم، الترغیب و الترهیب، ج۳، ص۲۲۵.</ref>.

ترمذی از [[نعمان بن بشیر]] روایت می‌کند که گفت: رسول خدا {{صل}} فرمود: «[[مَثَل]] آنکه حدود خدای را برپا می‌دارد و آنکه در آن [[نرمش]] به [[خرج]] می‌دهد، مَثَل گروهی است که برای جای گرفتن بر روی کشتی قرعه انداختند و برخی بر روی عرشه و برخی در طبقه زیرین کشتی جای گرفتند. آنان که در طبقه زیرین بودند، به بالا آمدند و [از دریا] آب می‌کشیدند و آب بر سر کسانی که بر روی عرشه بودند، می‌ریخت. آنان که بر روی عرشه بودند گفتند: نمی‌گذاریم که شما بالا بیایید و ما را [[اذیت]] کنید. آنان که در طبقه زیرین بودند، گفتند: پس ما نیز کشتی را سوراخ می‌کنیم تا [از دریا] آب بکشیم. اگر عرشه نشینان جلوی آنان را بگیرند و منعشان کنند، همگی [[نجات]] می‌یابند و اگر ترکشان گویند، همگی [[غرق]] می‌شوند»<ref>ترمذی، محمد، سنن ترمذی، ج۴، ص۴۷۰، حدیث ۲۱۷۳،کتاب الفتن، باب ۱۲.</ref>.

مردی در [[نبرد صفین]] به امیرالمؤمنین علی {{ع}} عرض کرد: تو به [[عراق]] خود بازگرد و ما به [[شام]] خویش بازمی‌گردیم. [[حضرت]] او را فرمود: «می دانم که این سخن تو از روی [[خیرخواهی]] و [[دلسوزی]] است... [[خداوند تبارک و تعالی]] [[راضی]] نمی‌شود که در [[زمین]] [[نافرمانی]] شود و [[دوستان]] او خاموش بنشینند و دم برنیارند و [[امر به معروف و نهی از منکر]] نکنند. بنابراین، من [[جنگیدن]] را آسان‌تر از [[غل]] و زنجیرهای [[دوزخ]] یافتم»<ref>محمودی، محمدباقر، نهج السعادة، ج۲، ص۲۲۶ - ۲۲۷.</ref>.

[[ابن ماجه]] از [[ابوسعید خدری]] [[روایت]] می‌کند که [[رسول خدا]] {{صل}} به [[خطبه]] ایستاد و از جمله چنین فرمود: «مبادا [[ترس]] از [[مردم]]، کسی را از بر زبان راندن سخن [[حق]]، اگر آن را دانست، باز دارد». [[ابوسعید]] می‌گریست و می‌گفت: «به [[خدا]] [[سوگند]] چیزهایی دیدیم و ترسیدیم»<ref>ابن ماجه قزوینی، محمد، سنن، ج۲، ص۱۳۲۸، حدیث ۴۰۰۷.</ref>.

نیز ابن ماجه از [[عبدالله بن جریر]] از پدرش روایت می‌کند که رسول خدا {{صل}} فرمود: «مردمانی که در میان آنان [[معصیت]] می‌شود و آنان به [[تغییر]] دست نمی‌زنند در حالی که از [[معصیت‌کاران]] قوی‌تر و مقتدرترند، [[خداوند]] [[کیفر]] خویش را شامل همه آنان می‌کند»<ref>ابن ماجه قزوینی، محمد، سنن، ج۲، ص۱۳۲۹، حدیث ۴۰۰۹.</ref>.

از [[جابر بن عبدالله]] روایت شده است که رسول خدا {{صل}} [[کعب بن بحجره]] را فرمود: «پس از من حکمرانانی خواهند آمد که به راه من نمی‌روند و به روش من عمل نمی‌کنند، پس کسانی که [[دروغ]] آنان را [[تصدیق]] کند و بر ستمشان یاریشان رسانند، از من نیستند و من نیز از آنان نیستم و کنار [[حوض]] بر من وارد نمی‌شوند، و کسانی که دروغ آنان را تصدیق نکنند و بر ستمشان یاریشان نرسانند، آنان از من‌اند و من از آنانم»<ref>منذری، عبدالعظیم، الترغیب و الترهیب، ج۳، ص۱۹۴ و به لفظی قریب به آن نیز در همان جلد، ص۱۹۵.</ref>.

از [[نعمان بن بشیر]] روایت شده است: رسول خدا {{صل}} پس از [[نماز]] عشا بر ما که در [[مسجد]] بودیم، در آمد و چشمش را در [[آسمان]] بالا برد سپس پایین آورد، چندان که [[گمان]] بردیم در [[آسمان]] کاری رخ داده است، سپس فرمود: «هان! پس از من حکمرانانی خواهند آمد که [[ستم]] می‌کنند و [[دروغ]] می‌گویند، پس هرکس دروغ آنان را [[تصدیق]] کند و بر ستمشان یاریشان رساند، از من نیست و من نیز از او نیستم و هر کس دروغ آنان را تصدیق نکند و بر ستمشان یاریشان نرساند، او از من است و من از اویم»<ref>منذری، عبدالعظیم، الترغیب و الترهیب، ج۳، ص۱۹۶.</ref>.