حلم در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

(صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = حلم| عنوان مدخل = حلم| مداخل مرتبط = حلم در حدیث - حلم در اخلاق اسلامی - حلم در معارف و سیره نبوی - حلم در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی| پرسش مرتبط = }} ==مقدمه == حلم؛ اطمینان و آرامش نفس است، به‌گونه‌ای که ق...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
خط ۱۶: خط ۱۶:


== [[فضیلت]] حلم ==
== [[فضیلت]] حلم ==
صفت حلم، از [[صفات پسندیده]] [[انسانی]] است که در [[قرآن]] {{متن قرآن|فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِيمٍ}}<ref>«پس او را به پسری بردبار مژده دادیم» سوره صافات، آیه ۱۰۱.</ref> و روایات،<ref>آمدی، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ۲۸۵؛ مجلسی، بحار الانوار، ۶۸/۴۲۸.</ref> بسیار [[ستایش]] شده است. این صفت از [[صفات خداوند]]،{{متن قرآن|تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا}}<ref>«آسمان‌های هفتگانه و زمین و آنچه در آنهاست او را به پاکی می‌ستایند و هیچ چیز نیست مگر اینکه او را به پاکی می‌ستاید اما شما ستایش آنان را در نمی‌یابید؛ بی‌گمان او بردباری آمرزنده است» سوره اسراء، آیه ۴۴.</ref>، {{متن قرآن|تُرْجِي مَنْ تَشَاءُ مِنْهُنَّ وَتُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشَاءُ وَمَنِ ابْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكَ ذَلِكَ أَدْنَى أَنْ تَقَرَّ أَعْيُنُهُنَّ وَلَا يَحْزَنَّ وَيَرْضَيْنَ بِمَا آتَيْتَهُنَّ كُلُّهُنَّ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا فِي قُلُوبِكُمْ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَلِيمًا}}<ref>«(اختیار با توست که موعد) هر یک از آنان  را که خواستی واپس افکنی و هر کدام را خواستی نزد خود جای دهی و اگر هر یک از آنان را که وا نهاده بودی بخواهی، بر تو گناهی نیست؛ این، بدان نزدیک‌تر است که چشم آنان روشن گردد و اندوهگین نگردند و همگی به آنچه تو به آنان داده‌ای خشنود شوند و خداوند آنچه در دل‌هایتان می‌گذرد می‌داند و خداوند دانای بردبار است» سوره احزاب، آیه ۵۱.</ref> [[پیامبران الهی]]{{ع}}{{متن قرآن|إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ}}<ref>«ابراهیم به راستی بردبار دردمند توبه‌کاری بود» سوره هود، آیه ۷۵.</ref> و [[بندگان]] برجسته [[خداوند]] است.<ref>ابن‌شعبه، تحف العقول، ۲۰۲.</ref> البته حلم در خداوند از اوصاف کمالیه و از [[کمالات]] مطلق وجود است؛ اما در بندگان از [[صفات]] [[نفسانی]] است.<ref>امام خمینی، حدیث جنود، ۳۸۲.</ref> در بعضی روایات نیز حلم [[کمال عقل]]<ref>آمدی، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ۲۸۶.</ref> و [[رفیق]] و [[وزیر]] [[مؤمن]]<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۷۴/۴۲۳.</ref> شمرده شده است. امام‌باقر{{ع}} نیز شخص [[حلیم]] را [[محبوب خدا]] معرفی می‌کند.<ref>کلینی، الکافی، ۲/۱۱۲.</ref>
صفت حلم، از [[صفات پسندیده]] [[انسانی]] است که در [[قرآن]] {{متن قرآن|فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِيمٍ}}<ref>«پس او را به پسری بردبار مژده دادیم» سوره صافات، آیه ۱۰۱.</ref> و روایات،<ref>آمدی، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ۲۸۵؛ مجلسی، بحار الانوار، ۶۸/۴۲۸.</ref> بسیار [[ستایش]] شده است. این صفت از [[صفات خداوند]]،{{متن قرآن|تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا}}<ref>«آسمان‌های هفتگانه و زمین و آنچه در آنهاست او را به پاکی می‌ستایند و هیچ چیز نیست مگر اینکه او را به پاکی می‌ستاید اما شما ستایش آنان را در نمی‌یابید؛ بی‌گمان او بردباری آمرزنده است» سوره اسراء، آیه ۴۴.</ref>، {{متن قرآن|تُرْجِي مَنْ تَشَاءُ مِنْهُنَّ وَتُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشَاءُ وَمَنِ ابْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكَ ذَلِكَ أَدْنَى أَنْ تَقَرَّ أَعْيُنُهُنَّ وَلَا يَحْزَنَّ وَيَرْضَيْنَ بِمَا آتَيْتَهُنَّ كُلُّهُنَّ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا فِي قُلُوبِكُمْ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَلِيمًا}}<ref>«(اختیار با توست که موعد) هر یک از آنان  را که خواستی واپس افکنی و هر کدام را خواستی نزد خود جای دهی و اگر هر یک از آنان را که وا نهاده بودی بخواهی، بر تو گناهی نیست؛ این، بدان نزدیک‌تر است که چشم آنان روشن گردد و اندوهگین نگردند و همگی به آنچه تو به آنان داده‌ای خشنود شوند و خداوند آنچه در دل‌هایتان می‌گذرد می‌داند و خداوند دانای بردبار است» سوره احزاب، آیه ۵۱.</ref> [[پیامبران الهی]]{{ع}}{{متن قرآن|إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ}}<ref>«ابراهیم به راستی بردبار دردمند توبه‌کاری بود» سوره هود، آیه ۷۵.</ref> و [[بندگان]] برجسته [[خداوند]] است.<ref>ابن‌شعبه، تحف العقول، ۲۰۲.</ref> البته حلم در خداوند از اوصاف کمالیه و از [[کمالات]] مطلق وجود است؛ اما در بندگان از [[صفات]] [[نفسانی]] است.<ref>امام خمینی، حدیث جنود، ۳۸۲.</ref> در بعضی روایات نیز حلم [[کمال عقل]]<ref>آمدی، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ۲۸۶.</ref> و [[رفیق]] و [[وزیر]] [[مؤمن]]<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۷۴/۴۲۳.</ref> شمرده شده است. [[امام‌ باقر]]{{ع}} نیز شخص [[حلیم]] را [[محبوب خدا]] معرفی می‌کند.<ref>کلینی، الکافی، ۲/۱۱۲.</ref>


[[علمای اخلاق]]، [[حلم]] را ازجمله شریف‌ترین [[کمالات انسانی]]، [[زینت]] [[انسان]] و [[سنت پیامبران]]{{ع}} می‌دانند.<ref>نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۱/۳۳۲.</ref> [[امام خمینی]] نیز [[فضیلت]] حلم را از [[صفات کمال]] و از نظر [[عقل]]، معلوم و ثابت دانسته است<ref>امام خمینی، حدیث جنود، ۳۸۲.</ref>؛ البته ایشان حلم را در مواردی که به [[اقدام]] و شدت نیاز است، مانند [[ظلم]] [[ظالمان]] و [[فساد]] در [[جامعه]] در جایی که باید [[امر به معروف و نهی از منکر]] کرد، همچنین در [[جهاد]] و [[مبارزه]]، امری [[ناپسند]] و از [[صفات رذیله]] و [[ناهنجار]] می‌شمارد که در [[حقیقت]]، این همان صفت [[خمودی]] است.<ref>امام خمینی، حدیث جنود، ۳۶۹.</ref>.<ref>[[احمد فکور افشاگر|فکور افشاگر، احمد]]، [[حلم - فکور افشاگر (مقاله)|مقاله «حلم»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۴ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی]]، ج۴، ص۶۱۱.</ref>
[[علمای اخلاق]]، [[حلم]] را ازجمله شریف‌ترین [[کمالات انسانی]]، [[زینت]] [[انسان]] و [[سنت پیامبران]]{{ع}} می‌دانند.<ref>نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۱/۳۳۲.</ref> [[امام خمینی]] نیز [[فضیلت]] حلم را از [[صفات کمال]] و از نظر [[عقل]]، معلوم و ثابت دانسته است<ref>امام خمینی، حدیث جنود، ۳۸۲.</ref>؛ البته ایشان حلم را در مواردی که به [[اقدام]] و شدت نیاز است، مانند [[ظلم]] [[ظالمان]] و [[فساد]] در [[جامعه]] در جایی که باید [[امر به معروف و نهی از منکر]] کرد، همچنین در [[جهاد]] و [[مبارزه]]، امری [[ناپسند]] و از [[صفات رذیله]] و [[ناهنجار]] می‌شمارد که در [[حقیقت]]، این همان صفت [[خمودی]] است.<ref>امام خمینی، حدیث جنود، ۳۶۹.</ref>.<ref>[[احمد فکور افشاگر|فکور افشاگر، احمد]]، [[حلم - فکور افشاگر (مقاله)|مقاله «حلم»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۴ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی]]، ج۴، ص۶۱۱.</ref>
۱۱۵٬۲۵۷

ویرایش