بحث:مسئولیتپذیری: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
رویهمرفته میتوان گفت که از نظر اسلام، مسئولیتپذیری طیف وسیعی از تکالیف و وظایف را در بُعد فردی و جمعی دربرمیگیرد که رعایت آنها زمینهساز کمال معنوی فرد و پیشرفت و سلامت جامعه است. | رویهمرفته میتوان گفت که از نظر اسلام، مسئولیتپذیری طیف وسیعی از تکالیف و وظایف را در بُعد فردی و جمعی دربرمیگیرد که رعایت آنها زمینهساز کمال معنوی فرد و پیشرفت و سلامت جامعه است. | ||
==ششم: عوامل مؤثر== | ==ششم: عوامل مخرب== | ||
==هفتم: عوامل مؤثر== | |||
===عامل نخست: نقش خانواده=== | ===عامل نخست: نقش خانواده=== | ||
خانواده به عنوان نخستین نهاد تربیتی، نقش مهمی در شکلگیری حس مسؤولیتپذیری در فرزندان ایفا میکند. رفتار و منش والدین، الگوی عملی مسؤولیتپذیری را به فرزندان منتقل میسازد. والدین با واگذاری تدریجی مسؤولیتها متناسب با سن و توانایی فرزندان، زمینۀ تمرین و تقویت این ویژگی را فراهم میآورند. | خانواده به عنوان نخستین نهاد تربیتی، نقش مهمی در شکلگیری حس مسؤولیتپذیری در فرزندان ایفا میکند. رفتار و منش والدین، الگوی عملی مسؤولیتپذیری را به فرزندان منتقل میسازد. والدین با واگذاری تدریجی مسؤولیتها متناسب با سن و توانایی فرزندان، زمینۀ تمرین و تقویت این ویژگی را فراهم میآورند. | ||
| خط ۱۱۳: | خط ۱۱۴: | ||
والدین و مربیان باید با راهنماییهای لازم، فرزندان را در انتخاب دوستان شایسته یاری کنند و نسبت به نفوذ منفی همسالان نامناسب هوشیار باشند تا بتوانند زمینه را برای رشد مسؤولیتپذیری در نوجوانان و جوانان فراهم سازند. تعامل سازنده با گروه همسالان و مشارکت در فعالیتهای جمعی مفید و خیرخواهانه، میتواند حس مسؤولیتپذیری نسبت به دیگران و جامعه را در فرد تقویت نماید. | والدین و مربیان باید با راهنماییهای لازم، فرزندان را در انتخاب دوستان شایسته یاری کنند و نسبت به نفوذ منفی همسالان نامناسب هوشیار باشند تا بتوانند زمینه را برای رشد مسؤولیتپذیری در نوجوانان و جوانان فراهم سازند. تعامل سازنده با گروه همسالان و مشارکت در فعالیتهای جمعی مفید و خیرخواهانه، میتواند حس مسؤولیتپذیری نسبت به دیگران و جامعه را در فرد تقویت نماید. | ||
== | ==هشتم: مراحل تقویت مسؤولیتپذیری== | ||
مسؤولیتپذیری یک مهارت اکتسابی است که بهتدریج در افراد شکل میگیرد. برای پرورش این ویژگی لازم است مراحل زیر طی شود: | مسؤولیتپذیری یک مهارت اکتسابی است که بهتدریج در افراد شکل میگیرد. برای پرورش این ویژگی لازم است مراحل زیر طی شود: | ||
# '''آشنایی با مفهوم مسؤولیت و وظایف فردی و اجتماعی''': در این مرحله کودکان و نوجوانان باید با معنای مسؤولیتپذیری و نقشهای خود در خانواده، مدرسه و جامعه آشنا شوند. آنها باید وظایف و تکالیف خود را بشناسند و بدانند انجام آنها چه اهمیتی دارد. | # '''آشنایی با مفهوم مسؤولیت و وظایف فردی و اجتماعی''': در این مرحله کودکان و نوجوانان باید با معنای مسؤولیتپذیری و نقشهای خود در خانواده، مدرسه و جامعه آشنا شوند. آنها باید وظایف و تکالیف خود را بشناسند و بدانند انجام آنها چه اهمیتی دارد. | ||
| خط ۱۲۳: | خط ۱۲۴: | ||
انتظار میرود با طی این مراحل، مسؤولیتپذیری در کودکان و نوجوانان بهتدریج پرورش یابد و آنها قادر شوند با آگاهی، انگیزه و توانمندی لازم وظایف و تعهدات خود را در خانواده و جامعه ایفا کنند. | انتظار میرود با طی این مراحل، مسؤولیتپذیری در کودکان و نوجوانان بهتدریج پرورش یابد و آنها قادر شوند با آگاهی، انگیزه و توانمندی لازم وظایف و تعهدات خود را در خانواده و جامعه ایفا کنند. | ||
== | ==نهم: راهکارهای افزایش مسؤولیتپذیری== | ||
مسؤولیتپذیری یکی از مهمترین خصلتهای اخلاقی و معنوی است که در آموزههای اسلامی بر آن تأکید فراوانی شده است. برای افزایش و تقویت حس مسؤولیتپذیری در افراد، بهویژه کودکان و نوجوانان، راهکارهای زیر پیشنهاد میشود: | مسؤولیتپذیری یکی از مهمترین خصلتهای اخلاقی و معنوی است که در آموزههای اسلامی بر آن تأکید فراوانی شده است. برای افزایش و تقویت حس مسؤولیتپذیری در افراد، بهویژه کودکان و نوجوانان، راهکارهای زیر پیشنهاد میشود: | ||
=== راهکارهای تقویت مسؤولیتپذیری در پرتو آموزههای اسلامی=== | === راهکارهای تقویت مسؤولیتپذیری در پرتو آموزههای اسلامی=== | ||
| خط ۱۳۲: | خط ۱۳۳: | ||
بهطور کلی، با بهرهگیری از ظرفیتهای تربیتی و معنوی اسلام و تأکید بر جنبههای ایمانی و اخلاقی مسؤولیتپذیری، میتوان زمینههای لازم برای پرورش نسلی متعهد و پاسخگو را فراهم آورد و جامعهای سالم و پویا بر مبنای ارزشهای دینی بنا نهاد. | بهطور کلی، با بهرهگیری از ظرفیتهای تربیتی و معنوی اسلام و تأکید بر جنبههای ایمانی و اخلاقی مسؤولیتپذیری، میتوان زمینههای لازم برای پرورش نسلی متعهد و پاسخگو را فراهم آورد و جامعهای سالم و پویا بر مبنای ارزشهای دینی بنا نهاد. | ||
== | ==دهم: آثار و برکات (تأثیرات مثبت)== | ||
مسؤولیتپذیری، آثار و برکات فراوانی در زندگی فردی و اجتماعی انسان دارد که برخی از آنها عبارتند از: | مسؤولیتپذیری، آثار و برکات فراوانی در زندگی فردی و اجتماعی انسان دارد که برخی از آنها عبارتند از: | ||
# '''رشد و تعالی معنوی''': فرد مسؤولیتپذیر با انجام وظایف دینی و پایبندی به ارزشهای اخلاقی، زمینه را برای رشد معنوی و قرب الهی خویش فراهم میسازد. چنین فردی با ایفای نقش بندگی و مسؤولیتهای محوله از سوی خداوند، به مقامات والای انسانی نائل میشود. | # '''رشد و تعالی معنوی''': فرد مسؤولیتپذیر با انجام وظایف دینی و پایبندی به ارزشهای اخلاقی، زمینه را برای رشد معنوی و قرب الهی خویش فراهم میسازد. چنین فردی با ایفای نقش بندگی و مسؤولیتهای محوله از سوی خداوند، به مقامات والای انسانی نائل میشود. | ||
| خط ۱۴۲: | خط ۱۴۳: | ||
بنابراین، مسؤولیتپذیری نه تنها در تکامل فردی و معنوی انسان نقش دارد، بلکه از مهمترین شاخصهای یک جامعۀ سالم و پویاست که آثار و برکات آن، حیات طیبه را برای افراد و جامعه به ارمغان میآورد. | بنابراین، مسؤولیتپذیری نه تنها در تکامل فردی و معنوی انسان نقش دارد، بلکه از مهمترین شاخصهای یک جامعۀ سالم و پویاست که آثار و برکات آن، حیات طیبه را برای افراد و جامعه به ارمغان میآورد. | ||
== | ==یازدهم: چالشها و راههای مواجهه== | ||
مسؤولیتپذیری بهعنوان یک ارزش والای اخلاقی و دینی، در مسیر تحقق و نهادینه شدن در سطح فردی و اجتماعی با چالشها و موانعی مواجه است که شناخت و تلاش برای رفع آنها، ضروری بهنظر میرسد. | مسؤولیتپذیری بهعنوان یک ارزش والای اخلاقی و دینی، در مسیر تحقق و نهادینه شدن در سطح فردی و اجتماعی با چالشها و موانعی مواجه است که شناخت و تلاش برای رفع آنها، ضروری بهنظر میرسد. | ||
| خط ۱۶۹: | خط ۱۷۰: | ||
بدین ترتیب با بهرهگیری از راهکارهای فوق در پرتو آموزههای اسلامی، میتوان بر چالشهای فراروی مسئولیتپذیری غلبه کرد و زمینه رشد و تعالی فردی و اجتماعی را فراهم ساخت. | بدین ترتیب با بهرهگیری از راهکارهای فوق در پرتو آموزههای اسلامی، میتوان بر چالشهای فراروی مسئولیتپذیری غلبه کرد و زمینه رشد و تعالی فردی و اجتماعی را فراهم ساخت. | ||
== | ==دوازدهم: نمونههایی از افراد مسئولیتپذیر== | ||
نمونه هایی از افراد مسئولیت پذیر از بدو تاریخ اسلام تا عصر کنونی فراوان است. برخی از این الگوهای برجسته عبارتند از: | نمونه هایی از افراد مسئولیت پذیر از بدو تاریخ اسلام تا عصر کنونی فراوان است. برخی از این الگوهای برجسته عبارتند از: | ||
# '''پیامبر اکرم (ص)''': آن حضرت به عنوان اسوه و الگوی تمام عیار مسئولیت پذیری، در همه ابعاد زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی به وظایف خود به نحو احسن عمل می کردند. ایشان در مقام همسر و پدر، مسئولیت های خانوادگی را به بهترین شکل ایفا می کردند و در مقام رهبری جامعه نیز با تلاش و از خودگذشتگی برای هدایت و رشد مردم می کوشیدند. | # '''پیامبر اکرم (ص)''': آن حضرت به عنوان اسوه و الگوی تمام عیار مسئولیت پذیری، در همه ابعاد زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی به وظایف خود به نحو احسن عمل می کردند. ایشان در مقام همسر و پدر، مسئولیت های خانوادگی را به بهترین شکل ایفا می کردند و در مقام رهبری جامعه نیز با تلاش و از خودگذشتگی برای هدایت و رشد مردم می کوشیدند. | ||