نظام در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۳: خط ۱۳:
#وجود اجزای متفاوت همزمان و همراه؛
#وجود اجزای متفاوت همزمان و همراه؛
#وجود رابطۀ [[منظم]] بین اجزاء؛
#وجود رابطۀ [[منظم]] بین اجزاء؛
#[[نظم]] بین اجزاء الگوی واحدی به وجود آورد؛
# [[نظم]] بین اجزاء الگوی واحدی به وجود آورد؛
#وجود [[جایگاه]] خاصی برای هریک از اجزا در الگوی [[نظم]] بین آنها؛
#وجود [[جایگاه]] خاصی برای هریک از اجزا در الگوی [[نظم]] بین آنها؛
#کارکرد [[واحد]] مجموعه اجزاء؛ بدین معنا که اجزا، مجموعه یک [[واحد]] را تشکیل دهند که در مجموع، کارکرد واحدی بهوجود آورند؛ اگرچه عمل هریک از اجزاء با دیگری متفاوت باشد<ref>عبدالرحمان عالم، بنیادهای علم سیاست، ص۱۴۹و۱۵۰.</ref>.
#کارکرد [[واحد]] مجموعه اجزاء؛ بدین معنا که اجزا، مجموعه یک [[واحد]] را تشکیل دهند که در مجموع، کارکرد واحدی بهوجود آورند؛ اگرچه عمل هریک از اجزاء با دیگری متفاوت باشد<ref>عبدالرحمان عالم، بنیادهای علم سیاست، ص۱۴۹و۱۵۰.</ref>.
خط ۲۲: خط ۲۲:


#وجود [[رهبری]] و [[مدیریت]] مرکزی [[واحد]]؛
#وجود [[رهبری]] و [[مدیریت]] مرکزی [[واحد]]؛
#[[انسجام]] و هماهنگی بین اجزا؛
# [[انسجام]] و هماهنگی بین اجزا؛
#وجود [[هدف]] [[واحد]].
#وجود [[هدف]] [[واحد]].


خط ۲۸: خط ۲۸:


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل‌ وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
* [[فقه نظام]]
* [[فقه نظام]]
* [[مدیریت]]
* [[مدیریت]]
خط ۵۲: خط ۵۲:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:مدخل]]
[[رده:نظام]]
[[رده:نظام]]

نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۳۹

مفهوم نظام (سیستم)

رابرت دال[۱] در تعریف سیستم چنین می‌گوید: "هر مجموعه از عناصر که بتواند به نحوی به طور متداخل با یکدیگر عمل کند، می‌تواند به‌صورت یک سیستم نگریسته شود. کهکشان‌ها، تیم‌های فوتبال، قوه‌های مقننه و احزاب سیاسی، هرکدام یک سیستم هستند"[۲].

عبدالرحمان عالم، ویژگی‌های بنیادین نظام را در پنج چیز خلاصه می‌کند:

  1. وجود اجزای متفاوت همزمان و همراه؛
  2. وجود رابطۀ منظم بین اجزاء؛
  3. نظم بین اجزاء الگوی واحدی به وجود آورد؛
  4. وجود جایگاه خاصی برای هریک از اجزا در الگوی نظم بین آنها؛
  5. کارکرد واحد مجموعه اجزاء؛ بدین معنا که اجزا، مجموعه یک واحد را تشکیل دهند که در مجموع، کارکرد واحدی بهوجود آورند؛ اگرچه عمل هریک از اجزاء با دیگری متفاوت باشد[۳].

به نظر می‌رسد در آنچه دربارۀ مفهوم نظام نقل کردیم، وجود اراده و آگاهی در بین اجزای نظام و نقش آن در شکل دهی نظام، منظور نشده است. برای اینکه بتوان مفهوم نظام واحد بین اجزای هوشیار و برخوردار از عقل، اراده و آگاهی را تبیین نمود، لازم است عناصر اصلی تشکیل دهندۀ چنین نظامی را در نظر داشت.

عناصر اصلی نظام تشکیل یافته از عناصر و اجزای هوشیار را می‌توان در چند چیز اصلی خلاصه نمود:

  1. وجود رهبری و مدیریت مرکزی واحد؛
  2. انسجام و هماهنگی بین اجزا؛
  3. وجود هدف واحد.

وجود این سه عنصر بین اجزا، نظام واحدی را شکل می‌دهد و نتیجۀ آن، فعل واحدی است که از مجموعۀ نظام سر می‌زند؛ بنابراین، عناصر یادشدۀ فوق، مقومات یک نظام واحد و وحدت در فعل، ویژگی اصلی آن را تشکیل می‌دهد[۴].

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. Robert Dahl.
  2. رابرت دال، مترجم: حسین ظفریان، تجزیه و تحلیل جدید سیاست، ص۱۴.
  3. عبدالرحمان عالم، بنیادهای علم سیاست، ص۱۴۹و۱۵۰.
  4. اراکی، محسن، فقه نظام سیاسی اسلام، ج۱، ص:۶۸-۶۹.