دبیر در فقه سیاسی

این مدخل زیرشاخهٔ بحث دبیر است. دبیر از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: دبیر در قرآن - دبیر در حدیث - دبیر در فقه اسلامی - دبیر در فقه سیاسی - پرسش‌های مرتبط

مقدمه

دبیر، از دستیاران خلیفه و حاکم اسلامی بود. در صدر اسلام، چون بیشتر عرب‌ها از هنر خواندن و نوشتن محروم و تعداد افرادی که کار دبیری را برعهده داشته‌اند اندک بود، شمار معدودی از آنها همچون علی بن ابی طالب (ع)، زید بن ثابت، عمر بن خطاب و معاویة بن ابی سفیان، آیات قرآن و نامه‌های پیامبر (ص) را می‌نوشتند. هنگامی که ابوبکر به خلافت رسید، “عثمان بن عفان” را به دبیری خویش برگزید. با به قدرت رسیدن بنی امیه، به دلیل کثرت کارهای حکومتی، پنج دبیر دیگر برگزیده شدند؛ دبیر رسائل، خراج، سپاه، نگهبان و قضا که دبیر رسائل در میان این گروه‌ها، از همه مهم‌تر بود. به همین سبب، خلفا، اغلب این منصب را به نزدیکان خود می‌دادند.

منابع

• فروتن، اباصلت، مرادی، علی اصغر، واژه‌نامه فقه سیاسی