محمد بن جعفر دیباج: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:
| موضوع مرتبط =  
| موضوع مرتبط =  
| عنوان مدخل  =  
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[محمد بن جعفر دیباج در تاریخ اسلامی]]
| مداخل مرتبط =  
| پرسش مرتبط  =
| پرسش مرتبط  =
}}
}}


== مقدمه ==
== آشنایی اجمالی ==
محمد بن جعفر صادق، فرزند [[امام صادق]] {{ع}} [[عابد]] و [[پارسا]] که همه [[عمر]] را یک [[روز]] در میان [[روزه]] می‌گرفت. او بعد از [[شهادت]] پدرش، [[ادعای امامت]] نمود و [[مردم]] را به [[امامت]] خویش فراخواند. [[کنیه]] او [[ابو جعفر]] بود و بسیار مورد [[اطمینان]] و مورد [[احترام]] مردم بود. زمانی که امام جعفر صادق {{ع}} به شهادت رسیدند، گروهی از مردم، به [[اتفاق]] [[فرزندان]] [[محمد]]، به سرکردگی [[حسین بن حسن افطس]]، به او [[اصرار]] کردند که از [[مقام]] و موقعیت خویش استفاده کرده و [[قیام]] نماید و ادعای امامت کند. اصرارها چنان زیاد بود که [[محمد بن جعفر]]، قیام کرد و ادعای امامت نمود و دیگران نیز او را [[حمایت]] کردند. محمد بن جعفر در [[مکه]] بود که [[امام رضا]] {{ع}} نزد او آمد و فرمودند: «ای عمو [[جان]]! پدر و برادرت را [[تکذیب]] نکن. امر [[خلافت]] و امامت تو سرانجام نخواهد داشت». امام رضا {{ع}} این بگفت و به سوی [[مدینه]] بازگشت. چندی نگذشت که [[لشکریان]] [[مأمون]] به محمد [[حمله]] کردند و او [[امان]] خواست. پس لباسی سیاه بر تن کرد و به [[منبر]] رفت و خود را از خلافت [[خلع]] نمود و اعلام داشت که این خلافت [[شایسته]] مأمون است. او بعد از این ماجرا به سوی [[گرگان]] رفت و در [[شعبان]] [[سال ۲۰۳ هجری]] قمری، در گرگان درگذشت. گویند که مأمون بر جنازه او [[نماز]] خواند<ref>تاریخ بغداد، ج۲، ص۱۱۳-۱۱۵.</ref>.<ref>[[حسین محمدی|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)|رضانامه]] ص۶۳۷.</ref>
محمد بن جعفر صادق، فرزند [[امام صادق]] {{ع}} [[عابد]] و [[پارسا]] که همه [[عمر]] را یک [[روز]] در میان [[روزه]] می‌گرفت. او بعد از [[شهادت]] پدرش، [[ادعای امامت]] نمود و [[مردم]] را به [[امامت]] خویش فراخواند. [[کنیه]] او [[ابو جعفر]] بود و بسیار مورد [[اطمینان]] و مورد [[احترام]] مردم بود. زمانی که امام جعفر صادق {{ع}} به شهادت رسیدند، گروهی از مردم، به [[اتفاق]] [[فرزندان]] [[محمد]]، به سرکردگی [[حسین بن حسن افطس]]، به او [[اصرار]] کردند که از [[مقام]] و موقعیت خویش استفاده کرده و [[قیام]] نماید و ادعای امامت کند. اصرارها چنان زیاد بود که [[محمد بن جعفر]]، قیام کرد و ادعای امامت نمود و دیگران نیز او را [[حمایت]] کردند و بسیاری از [[مردم]] [[حجاز]] با او به [[امارت]] [[بیعت]] کردند.


==آشنایی اجمالی==
امام رضا{{ع}} به طور صریح به او فرمود: «ای عمو، پدر و برادر خود ([[امام صادق]] و [[امام کاظم]]{{عم}}) را با این [[اقدام]] [[تکذیب]] مکن». اما او گوش مکرد و در [[جنگ]] با [[عیسی]] جلودی مغلوب شد؛ به گونه‌ای که مجبور شد همچون عباسیان [[لباس سیاه]] بپوشد و درخواست [[امان]] کرده، گفته‌های پیشین خود را تکذیب کند و [[حکومت]] را مخصوص عباسیان اعلام دارد<ref>اربلی، کشف الغمه، ج۳، ص۹۳.</ref>. جلودی او را به [[مرو]] نزد [[مأمون]] فرستاد و مأمون او را [[تکریم]] بسیار کرد<ref>خیرالدین زرکلی، الأعلام، ج۶، ص۶۹.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۹۱؛ [[سید غلام رضا تهامی|تهامی، سید غلام رضا]]، [[فرهنگ اعلام تاریخ اسلام ج۱ (کتاب)|فرهنگ اعلام تاریخ اسلام ج۱]] ص۱۹۲.</ref>
[[محمد دیباج]] فرزند امام [[جعفر صادق]]{{ع}}(م ۲۰۳ق)، [[عموی امام رضا]]{{ع}} نیز از جمله قیام کنندگان در دوره [[زندگی امام رضا]]{{ع}} بود که به رغم موافق نبودن امام رضا{{ع}}، در [[مکه]] قیام کرد<ref>مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۱۱.</ref>. امام رضا{{ع}} به طور صریح به او فرمود: «ای عمو، [[پدر]] و برادر خود ([[امام صادق]] و [[امام کاظم]]{{عم}}) را با این [[اقدام]] [[تکذیب]] مکن». او نیز پس از مدتی کوتاه، شکست [[سختی]] را متحمل شد؛ به گونه‌ای که مجبور شد همچون عباسیان [[لباس سیاه]] بپوشد و درخواست [[امان]] کرده، گفته‌های پیشین خود را تکذیب کند و [[حکومت]] را مخصوص عباسیان اعلام دارد<ref>اربلی، کشف الغمه، ج۳، ص۹۳.</ref>.
واکنش [[امام رضا]]{{ع}} به قیام‌های یادشده نشان می‌دهد که ایشان با [[شناخت]] کافی از قوا و تحرکات [[دشمن]] و شرایط [[فرهنگی]] و مذهبی عموم [[مسلمانان]]، این [[قیام‌ها]] را عقیم می‌دانسته و [[معتقد]] بود خیزش‌های آنان تنها سبب ریخته شدن [[خون]] [[علویان]] و محرومیت‌های بیشتر [[شیعیان]] از جهت [[سیاسی]]، [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] و حتی فرهنگی خواهد بود<ref>برای نمونه، ر.ک: صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۲۴.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۹۱.</ref>


== مقدمه ==
محمد بن جعفر دیباج در [[شعبان]] [[سال ۲۰۳ هجری]] قمری، در گرگان درگذشت. گویند که مأمون بر جنازه او [[نماز]] خواند. او را به خاطر [[زیبایی]] و [[جمال]] به دیباجه (دیبا: [[ابریشم]] رنگین) ملقب کرده‌اند<ref>تاریخ بغداد، ج۲، ص۱۱۳-۱۱۵.</ref>.<ref>[[حسین محمدی|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)|رضانامه]] ص۶۳۷.</ref>
محمد بن جعفر صادق، فرزند [[امام صادق]] {{ع}} [[عابد]] و [[پارسا]] که همه [[عمر]] را یک [[روز]] در میان [[روزه]] می‌گرفت. وی در سال ۱۹۹-۲۰۰ بر [[ضد]] [[مأمون عباسی]] [[قیام]] کرد و بسیاری از [[مردم]] [[حجاز]] با او به [[امارت]] [[بیعت]] کردند، اما در [[جنگ]] با [[عیسی]] جلودی مغلوب شد و [[امان]] خواست و جلودی او را به [[مرو]] نزد [[مأمون]] فرستاد و مأمون او را [[تکریم]] بسیار کرد و او در [[جرجان]] [[توطن]] گزید و در همان [[شهر]] درگذشت و مأمون خود بر او [[نماز]] گزارد. او را بخاطر [[زیبایی]] و [[جمال]] به دیباجه (دیبا: [[ابریشم]] رنگین) ملقب کرده‌اند<ref>خیرالدین زرکلی، الأعلام، ج۶، ص۶۹.</ref>.<ref>[[سید غلام رضا تهامی|تهامی، سید غلام رضا]]، [[فرهنگ اعلام تاریخ اسلام ج۱ (کتاب)|فرهنگ اعلام تاریخ اسلام ج۱]] ص۱۹۲.</ref>


==[[قیام محمد بن جعفر دیباج]]==
واکنش [[امام رضا]]{{ع}} به قیام‌های یاد شده نشان می‌دهد که ایشان با [[شناخت]] کافی از قوا و تحرکات [[دشمن]] و شرایط [[فرهنگی]] و مذهبی عموم [[مسلمانان]]، این [[قیام‌ها]] را عقیم می‌دانسته و [[معتقد]] بود خیزش‌های آنان تنها سبب ریخته شدن [[خون]] [[علویان]] و محرومیت‌های بیشتر [[شیعیان]] از جهت [[سیاسی]]، [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] و حتی فرهنگی خواهد بود<ref>برای نمونه، ر.ک: صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۲۴.</ref>.<ref> پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۹۱.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
* [[امام جعفر صادق]] {{ع}}
* [[امام جعفر صادق]] {{ع}}
 
* [[قیام محمد بن جعفر دیباج]]
== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
خط ۳۰: خط ۲۷:
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
[[رده:فرزندان امام صادق]]

نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۲۲

موضوع مرتبط ندارد - مدخل مرتبط ندارد - پرسش مرتبط ندارد

آشنایی اجمالی

محمد بن جعفر صادق، فرزند امام صادق (ع) عابد و پارسا که همه عمر را یک روز در میان روزه می‌گرفت. او بعد از شهادت پدرش، ادعای امامت نمود و مردم را به امامت خویش فراخواند. کنیه او ابو جعفر بود و بسیار مورد اطمینان و مورد احترام مردم بود. زمانی که امام جعفر صادق (ع) به شهادت رسیدند، گروهی از مردم، به اتفاق فرزندان محمد، به سرکردگی حسین بن حسن افطس، به او اصرار کردند که از مقام و موقعیت خویش استفاده کرده و قیام نماید و ادعای امامت کند. اصرارها چنان زیاد بود که محمد بن جعفر، قیام کرد و ادعای امامت نمود و دیگران نیز او را حمایت کردند و بسیاری از مردم حجاز با او به امارت بیعت کردند.

امام رضا(ع) به طور صریح به او فرمود: «ای عمو، پدر و برادر خود (امام صادق و امام کاظم(ع)) را با این اقدام تکذیب مکن». اما او گوش مکرد و در جنگ با عیسی جلودی مغلوب شد؛ به گونه‌ای که مجبور شد همچون عباسیان لباس سیاه بپوشد و درخواست امان کرده، گفته‌های پیشین خود را تکذیب کند و حکومت را مخصوص عباسیان اعلام دارد[۱]. جلودی او را به مرو نزد مأمون فرستاد و مأمون او را تکریم بسیار کرد[۲].[۳]

محمد بن جعفر دیباج در شعبان سال ۲۰۳ هجری قمری، در گرگان درگذشت. گویند که مأمون بر جنازه او نماز خواند. او را به خاطر زیبایی و جمال به دیباجه (دیبا: ابریشم رنگین) ملقب کرده‌اند[۴].[۵]

واکنش امام رضا(ع) به قیام‌های یاد شده نشان می‌دهد که ایشان با شناخت کافی از قوا و تحرکات دشمن و شرایط فرهنگی و مذهبی عموم مسلمانان، این قیام‌ها را عقیم می‌دانسته و معتقد بود خیزش‌های آنان تنها سبب ریخته شدن خون علویان و محرومیت‌های بیشتر شیعیان از جهت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و حتی فرهنگی خواهد بود[۶].[۷]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. اربلی، کشف الغمه، ج۳، ص۹۳.
  2. خیرالدین زرکلی، الأعلام، ج۶، ص۶۹.
  3. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ ص ۹۱؛ تهامی، سید غلام رضا، فرهنگ اعلام تاریخ اسلام ج۱ ص۱۹۲.
  4. تاریخ بغداد، ج۲، ص۱۱۳-۱۱۵.
  5. محمدی، حسین، رضانامه ص۶۳۷.
  6. برای نمونه، ر.ک: صدوق، عیون اخبار الرضا(ع)، ج۱، ص۲۲۴.
  7. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ ص ۹۱.